SBS Tigrinya - ኤስ.ቢ.ኤስ ትግርኛ

** ካልኣይ ዓቢ ምንቅጥቃጥ መሬት ን ኣፍጋኒስታን ኣናዊጽዋ። ** ቀ/ሚ ኣብይ ኣብይ ዝርከቦም ላዕለዎት ሰብ መዚ ኢትዮጵያ ንጉዳይ ቀይሕ ባሕርን ዋንነት ወደብ ዓሰብን ኣብዚ ቕነ ከጎሃህርዎ ቀንዮም፡ ኤርትራ ነዚ ምላሽ ኣይሃበትሉን። ** መራሒ ጉጅለ ኒዮ ናዚ ተታሒዙ፡ ኣብ ካምፕ ኣቦርጂናውያን ምስ ጉጅለኡ ዘውረዶ መጥቃዕቲ ክሲ ቐሪብሉ።

Cervical cancer is preventable, but only if you catch it early. Cultural and personal barriers have often meant that women avoid cervical cancer testing. But now with the help of a world-leading test, Australia is aiming to eliminate cervical cancer by 2035. The test is a safe and culturally sensitive option for women from all backgrounds. Best of all it could save your life—or that of someone close to you. - ካንሰር ማህጸን ክትከላኸሎ ዝከኣል ብኣጋኡ እንተ ተመርሚርካ ጥራይ እዩ ። ብባህላውን ውልቃውን ማሕለኻታት መብዛሕትኡ ግዜ ደቀንስትዮ መንሽሮ ማህጸን ካብ ምምርማር ከም ዝርሕቃ እዩ ዝሕብር ። ሕጂ ግን ብዓለምለኸ ደረጃኡ ቅቡል ዝኾነ ብዝግበር ምርመራ: ኣውስትራልያ ኣብ 2035 መንሽሮ ማህጸን ንምጥፋእ ዒላማ ግይራ ትሰርሕ ኣላ ። እቲ መርመራ ካብ ኩሉ ድሕረ ባይታ ንዝመጻ ደቂ ኣንስትዮ ውሑስን ባህላውን ዝኾነ ኣማራጺ እዩ ። ልዕሊ ኵሉ ድማ ህይወትኪ ወይ ህይወት ናይታ እትቐርብያ ሰብ ከድሕን ይኽእል እዩ ።

** ፖሊሲታት ኢሚግሬሽን መንግስቲ ንሰባት ናብ ጥሩፍ ኣረኣእያታት የሰጋግርዎም ኣለው ክብል ኣባል ፓርላማ ሰልፊ ጥምረት ማት ካናቫን ገሊጹ ። ** ኣብ የመን ቀዳማይ ሚኒስተር ኣሕመድ ኣል-ረሃዊ ዝርከቦም 12 ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን ሑቲ ድሕሪ ምቕታሎም ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ሰባት ቀቢሮሞም ። ** ኣለክሳንደር ኢሳቅ ካብ ኒውካስል ናብ ሊቨርፑል ብ125 ሚልዮን ፓውንድ ብምስጋር ኣብ ታሪኽ ኩዕሶእግሪ ዓዲ እንግሊዝ ዝኸበረ ተጻዋታይ ኮይኑ።

ባሕቲ መስከረም፡ ኣብ ታሪኻ ናይ ኤርትራ፡ ቃልሲ ብዕጥቂ ዝጀመረላ ዕለት ብምዃና ብፍሉይ ትዝከር መዓልቲ እያ:: ነዚ ኣመልኪትና ካብቶም ቀዳሞት ተቓለስቲን ናይ ኤርትራ ኣምባሳደር ዝነበረን ነባሪ መልበርን ዝኾነ ተጋዳላይ መሓመድ ኑር ኣጀማምራን ኣማዓብላን ብረታዊ ቃልሲ ኤርትራን ብዛዕባ ሓምድ እድሪስ ዓዋተን ኣዕሊሉና ኣሎ ::

ን ሎሚ ሰኑይ ባሕቲ መስከረም 2025 ዘዳለናዮ ትሕዝቶ ቀሪብና ኣለና፡ ሎሚ ባሕቲ መስከረም ብምዃኑ ኣብ ኤርትራ ብረታዊ ቃልሲ ንናጽነት ኤርትራ ኣብ 1961 ዝጀመረሉ ዕለት ዝዝከረሉ እዩ። ነዚ ኣመልኪትና ምስ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ቻይና ዝነበረ ኣምባሳደር መሓመድ ኑር ጌርናዮ ዝነበርና ከነቕርቦ ኢና። ምንዮት ወለዲ ምስ ድሌትን መጻእን ኣውስትራልያውያን ደቆም ከመይ ይሳነ፧ ዝብል ሓደ ኣርእስትን ካልእ ትሕዝቶታት ቀሪብና ኣለና’። ኣርእስታት ሉኡኽና ዝሰደዶ ጸብጻብ ፡ ልኡኽ መንግስቲ ኢትዮጵያ መቐለ ኣትዩ። ኣብ ከተማ ማይጨው ቦምባ ከም ዝተደርበየ ቢሮ ሰላምን ፀጥታን ትግራይ ገሊጹ። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ መንነት ዘቕነዐ ማእሰርቲ የጋጥም ከም ዘሎ ተሓቢሩ። ምጥራዝ ኤርትራውያን ካብ ኢትዮጵያ ቀፂሉ። ኣርእስታት ዜና፥ ** ኣብ መላእ ኣውስትራሊያ ኣብ ዝርከባ ከተማታት ፡ ማለት ኣብ ሲድኒ ፡ ካንበራ ፡ ብሪዝቤን ፡ ሆባርት ፡ መልበርን ፡ ፐርዝ ን ዞባታትን ፡ ኣንጻር ስደተኛታት ዝቐንዐ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ተኻይዱ። መራሕቲ መንግስቲን ተቓወምቲ ሰልፍታትን ነቲ ሰልፍታት ኮኒኖሞ። ** ፕረዚደንት ኢንዶነዥያ ፕራቦዎ ሱብያንቶ ፡ሃገሩ ንፖለቲካውያን ውድባት ዝወሃቡ ዝነበሩ ሓያሎ ፍሉይ መሰላት ኪሕደጉ ምዃኖም ከም እተሰማምዑ ገሊጹ ። ** ኣብ ውድድር ማራቶን ሲድኒ ሃለማርያም ኪሮስን ሲፋን ሓሰንን ክብረ ወሰን ዘመዝገበር ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ኣትሌታት ተዓዊቶም ።

ኣርእስታት ዜና፥ ** ኣብ መላእ ኣውስትራሊያ ኣብ ዝርከባ ከተማታት ፡ ማለት ኣብ ሲድኒ ፡ ካንበራ ፡ ብሪዝቤን ፡ ሆባርት ፡ መልበርን ፡ ፐርዝ ን ዞባታትን ፡ ኣንጻር ስደተኛታት ዝቐንዐ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ተኻይዱ። መራሕቲ መንግስቲን ተቓወምቲ ሰልፍታትን ነቲ ሰልፍታት ኮኒኖሞ። ** ፕረዚደንት ኢንዶነዥያ ፕራቦዎ ሱብያንቶ ፡ሃገሩ ንፖለቲካውያን ውድባት ዝወሃቡ ዝነበሩ ሓያሎ ፍሉይ መሰላት ኪሕደጉ ምዃኖም ከም እተሰማምዑ ገሊጹ ። ** ኣብ ውድድር ማራቶን ሲድኒ ሃለማርያም ኪሮስን ሲፋን ሓሰንን ክብረ ወሰን ዘመዝገበር ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ኣትሌታት ተዓዊቶም ።

ልኡኽ መንግስቲ ኢትዮጵያ መቐለ ኣትዩ። ኣብ ከተማ ማይጨው ቦምባ ከም ዝተደርበየ ቢሮ ሰላምን ፀጥታን ትግራይ ገሊጹ። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ መንነት ዘቕነዐ ማእሰርቲ የጋጥም ከም ዘሎ ተሓቢሩ። ምጥራዝ ኤርትራውያን ካብ ኢትዮጵያ ቀፂሉ።

ስደተኛታትን መጻእትን ዓዶም ገዲፎም ምስ ወጹ ኣብ’ቲ ዝነብርሉ ዓዲ ዘጋጥሞም ኩሉ ክቕበልዎ ወይ ክምክቱ ርዱእ ገይሮም ይወስድዎ።እቶም ካብኦም ዝውለዱ ግን ካልእ ዓለም ይጽበዮም። ኣብ ገዝኦም ባህልታትን ክብርታትን ወለዶም ክቕበልዎ ትጽቢት ክግበረሎም’ንከሎ ካብ ገዝኦም ወጻኢ ግን ዓብላሊ ኣውስትራልያዊ ባህሊ ተረዳዲኦም ክሓልፍዎ የድልዮም፣ ክልተ ዓለማት ኣብ ዝመሳቐልሉ ኩነታት ድማ ክዓብዩ ይኽእሉ። እዚ ተሞክሮ ንመንነቶም ክሓቱ ወይ ክጠራጠሩ ስለዝገብሮም ኣብ መንጎ’ቶም ሓደስቲ ዝመጹ ወለዶታትን ኣብ ኣውስትራልያ ዝተወልዱ ወለዶን ማሕበራዊ ምፍልላይ ክፈጥረሎም ይገብር። ኩሎም ወለዶታት መጻእትን ስደተኛታትን ዝሓልፍዎም ጸገማትን ዘካይድዎም ቃልስታትን ምርዳእ እምበኣር ንወጥሪ ኣብ መንጎ ወለዶታት ኣብ ምጉዳልን ናይ መጻኢ ቃልስታቶም ኣብ ምሕያልን ክሕግዙ ይኽእሉ።

ንሎሚ ሓሙስ 28 ነሓሰ 2025 ንሓደ ሰዓት ዝጸንሕ መደብና፥ ሒዝና ቀሪብና ኣለና። ዝመጽእ መዓልታት ብ ኣቆጻጽራ ግእዝ ናይ መወዳእታ ዓመት መዓልታት ጳጉሜን ዝጅመረሉ እዩ፡ ብ እ ኡ ኣቢሉ ድማ ሓድሽ ዓመት 2028 ዝጅመረሉ። ኣብዚ ቕነ ብደቂ ኣንስዮን ብደቂ ተባዕትዮን ዝዝውተሩ ኣሰኒና ጳጉመን እንታይ ማለትዩ? ሆየ ሆየ ንምንታይ ይበሃል? ወርሒ መስከረም ሓዲሽ ዓመት ክኸውን ንምንታይ ተመሪጹ? እዚ ሓዲሽ ዓመት ምስቲ ናይ ኣውሮጳዊያን እንታይ ብልጫን ፍሉይነትን ኣለዎ? ነዚን ካልእን ሊቃውንቲ ዝሃብዎ ትንታነታት ዝሓጸ ጸብጻብ ክቐርብ እዩ። ልኡኽና ዝሰደደልና ጸብጻብ እዞም ዝስዕቡ ኣርእስታት ኣለዉዎ፡ በዓል መዚ ሲቪል ኣቬሽን ኢትዮጵያ ካብ ክልላዊ መዕርፎ ነፈርቲ ካብ ዝቕፅል ሓዱሽ ዓመት ኢትዮጵያ ኣህጉራዊ በረራታት ክጅምር ምዃኑ ኣፍሊጡ። ሓዱሽ ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ትግራይ ኣብቲ ትሕቲ ከቢድ ወጥሪ ስራሕ ጀሚሩ። ኣብ ትግራይ ጉባኤ ዘተን ምርድዳእን ዝተሰምየ መድረኽ ተጀሚሩ። ሚኒስተር የማነ ገብረመስቀል፡ ልኡኽ ስዊዘርላንድ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ተመያዪጡ። ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ደረጃ 'ትሑት ሰላም' ዘለወን ሃገራት ተመዲበን ግዱድ መርዓ እንታይ እዩ፡ ኣብ ኣውስትራሊያ ዝወሃብ ደገፍከ? ዝብል ኣርእስቲ ዘለዎ ኣብ ሰሙናዊ መደብ ምንባር ኣብ ኣውስትራሊያ ክቐርብ እዩ። ኣርእስታት ዜና፥ ኢራናውያን ኣውስትራሊያውያን ነቲ መንግስቲ ንዲፕሎማሰኛታት ኢራን ንምስጓግን ንሓለዋ ሰውራ ኢራን ኣብ ዝርዝር ግብረሽበራዊ ትካላት ንምእታው ዝወሰዶ ስጉምቲ ብሓጎስ ተቐቢሎምዎ ። ፕረዚደንት ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ፡ ብዛዕባ መጻኢ ቓዛ ዝምልከት ሎሚ ኣብ ቤተ መንግስቲ ዋይት ሃውስ ዝግበር ኣኼባ ክመርሖ እዩ ። እንግሊዛዊት ኮኾብ ተጻዋቲት ኤማ ራዱካኑ ፡ ናብ ሳልሳይ መድረኽ U-S Open ሓሊፋ ኣላ ።

ኣርእስታት ዜና፥ ኢራናውያን ኣውስትራሊያውያን ነቲ መንግስቲ ንዲፕሎማሰኛታት ኢራን ንምስጓግን ንሓለዋ ሰውራ ኢራን ኣብ ዝርዝር ግብረሽበራዊ ትካላት ንምእታው ዝወሰዶ ስጉምቲ ብሓጎስ ተቐቢሎምዎ ። ፕረዚደንት ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ፡ ብዛዕባ መጻኢ ቓዛ ዝምልከት ሎሚ ኣብ ቤተ መንግስቲ ዋይት ሃውስ ዝግበር ኣኼባ ክመርሖ እዩ ። እንግሊዛዊት ኮኾብ ተጻዋቲት ኤማ ራዱካኑ ፡ ናብ ሳልሳይ መድረኽ U-S Open ሓሊፋ ኣላ ።