SBS Tigrinya - ኤስ.ቢ.ኤስ ትግርኛ

ሓጸርቲ ዜናታት ኤስቢኤስ ትግርኛ * ቀዳማይ ሓቂ ዝነግር ምርመራ ኣብ ኣውስትራልያ፣ ደቀባት ህዝብታት ግዝኣት ቪክቶርያ ግዳያት ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነትን ጽንተተ ዓሌትን ኔሮም ክብል ደምዲሙ፣ * ላዕለዋይ ባይቶ ወይ ሰነት ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ እቲ ሕድገታት ኣብ ግብሪ ዝገብርን ወጻኢታት ዝቕንስን ‘ቢግ ቢዩቲፉል ቢል’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ እማመ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣጽዲቑ፣ * ሰራዊት እስራኤል ኣብ’ቶም ኣካታዕቲ ኮይኖም ዘለዉ መዐደሊ ነቑጣታት ረዲኤት ኣብ ቓዛ፣ ሰላማውያን ፍልስጤማውያን ከምዝተቐትሉ ኣሚኑ፣ * ኣውስትራልያዊ ኮኾብ ባይታ ቴኒስ ኣሌክስ ደ ሚኖር ናይ ዊምልደን ጎስጓሱ ብዓወት ጀሚርዎ።

** ጽምዋ ከም ዓለማዊ ጸገም ጥዕና ክፍለጥ ጻዊዒት ቀሪቡ... ** ኣብ ሰሜናዊ ኒው ሳውዝ ዌልስ ብሰንኪ ከጋጥም ትጽቢት ዝግበረሉ ሓያል ምዕልቕላቕ ማይ ፡ ብኣማእታት ዝቝጸሩ ኣባላት ህጹጽ ረድኤት ፡ ሄሊኮፕተራትን ክኢላታት ማካይንን ኣብ ተጠንቀቕ ኣለዉ ። ** ኣውስትራሊያዊ ጆርዳን ቶምሶን ኣብ ዉድድር ቴኒስ ዊምብልደን ናብ ካልኣይ ዙር ሓሊፉ።

ን ሎሚ 30 ሰነ 2025 ዘዳለናዮ ትሕዝቶ ቀሪብና ኣለና፡ ልኡኽና ዝሰደደልና ጸብጻብ፡ ፕረዚደንት ትግራይ ብጉዳይ ግዝኣት፣ ተመዛበልቲ ህወሓትን ምስ ቀዳማይ ሚንስተር ከም ዝዛተ ኣፍሊጡ። ባንኪ ዓለም ንኢትዮጵያን ኤርትራን ሓዊሱ ኣብ 39 ሃገራት ሕሱም ድኽነት ብቕልጡፍ ይውስኽ ከምዘሎ ገሊጹ። ድሕሪ ምእጋድ ኢትዮጵያ ካብ ኣጎኣ 18 ናይ ወጻኢ ኩባንያታት ካብታ ሃገር ወጺአን ተባሂሉ። ኣብ ዛላምበሳ ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ሞትን መቑሰልትን ከም ዘጋጠመ ተሓቢሩ። ኣብ ምዕራብ ጎንደር ብውሕዱ 16 መራሕቲ መካይን ኣብ ሓደ መዓልቲ ተቐቲሎም። ዕላል ብዛዕባ ማሰን መልቀስን ምስ ኣርቲስት ኣስገዶም ተወልደ፡፣ ሰሙናዊ መደብ ስፖርትን ካልእ ዝተፈላለዩ ትሕዝቶታት ቀሪብና ኣለና። ኣርእስታት ዜና፥ ** ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ፐኒ ዎንግ ምስ ማርኮ ሩቢዮ ንምዝርራብ ናብ ዋሽንግተን ኣምሪሓ.. ** ሓለቓ ሰራዊት ሰራዊት ኢራን ፡ እስራኤል ነቲ 12 መዓልቲ ዝቐጸለ ውግእ ደው እኳ እንተ ኣበለቶ ፡ እስራኤል በቲ ስምምዕ ከም ዘይትቕየድ ገሊጹ። ** ናሆም ዘርኣይን ሞናሊዛ ኣርኣያን ኣብ ኤርትራ ተክለ ኣለማዮን ሃፍቱ ረዳን ኣብ ኢትዮጵያ ሻምፒዮናታት ቅድድም ብሽግለታ ኮይኖም፡ ሲፋን ሓሰን ናብ ሲድኒ ክትመጽእ'ያ፣

ሰሙናዊ መደብ ስፖርት (30/06/2025) * ሻምፒዮን ኦሎምፒክስ ኢትዮጵያዊት ነዘርላንዳዊት ሲፋን ሓሰን ነሓሰ 31 ኣብ ዝካየድ ማራቶን ሲድኒ ክትሳተፍ ምዃና ተረጋጊጹ፣ * ሃገራውያን ሻምፒዮናታት ቅድድም ብሽግለታ 2025 ኣብ ብዙሓት ሃገራት ዓለም ኣብ ዝካየድሉ ዘለዉ እዋን ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን'ውን ተኻይዶም፡ ናሆም ዘርኣይን ሞናሊዛ ኣርኣያን ሻምፒዮናታት ኤርትራ ክኾኑ’ንከለዉ ተክለ ኣለማዮን ሃፍቱ ረዳን ሻምፒዮናታት ኢትዮጵያ ኮይኖም፣ * ኣብ ግጥማት ዋንጫ ዓለም ክለባት ቸልሲ ናብ ዝቕጽል ግጥማት ርብዒ ፍጻመ ክትሓልፍ’ንከላ ሊዮነል መሲን ጋንትኡ ኢንተር ማያሚን ግን ብፒኤስጂ ተሳዒሮም ተገሊፎም፣

ፕረዚደንት ትግራይ ብጉዳይ ግዝኣት፣ ተመዛበልቲ ህወሓትን ምስ ቀዳማይ ሚንስተር ከም ዝዛተ ኣፍሊጡ። ባንኪ ዓለም ንኢትዮጵያን ኤርትራን ሓዊሱ ኣብ 39 ሃገራት ሕሱም ድኽነት ብቕልጡፍ ይውስኽ ከምዘሎ ገሊጹ። ድሕሪ ምእጋድ ኢትዮጵያ ካብ ኣጎኣ 18 ናይ ወጻኢ ኩባንያታት ካብታ ሃገር ወጺአን ተባሂሉ። ኣብ ዛላምበሳ ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ሞትን መቑሰልትን ከም ዘጋጠመ ተሓቢሩ። ኣብ ምዕራብ ጎንደር ብውሕዱ 16 መራሕቲ መካይን ኣብ ሓደ መዓልቲ ተቐቲሎም።

ኣርእስታት ዜና፥ ዝቕባበ ወይ ኢንፍለሽን ኣብ ዝሓለፈ ሸውዓተ ወርሒ ካብ ዝጸንሐ ብምጉዳሉ ፡ መጠን ወለድ ዳግም ክጎድል ተስፋ ኣሕዲሩ ። ሕጹይ ተወዳዳሪ ዞህራን ማምዳኒ: ን ኣመሓዳሪ ኒው ዮርክ ዝነበረ ኣንድሪው ኩሞ ስዒሩ ከንቲባ ከተማ ኒው ዮርክ ንምዃን ሓደ ስጕሚ ተሪፍዎ። እንግሊዛዊት ጋንታ ሊቨርፑል መዝገብ ክብረወሰን ዕድጊ ተጻወታን ፕሪምየር ሊግን ብምስባር ንጀርመናዊ ኣከፋፋሊ ፍሎሪያን ቨርዝ ምስኣ ክጽንበር ከምዘፈረመቶ ገሊጻ፣

ናይ ሎሚ ዕዱምና ቃለኣብ ፍስሃ ኮይኑ፡ ንሱ ኣብ ቀረባ ግዜ ብ ኢኮኖሚክስ ካብ ዩኒቨርሲቲ ምሩቕ እዩ: ኣብ ናይ ዩኒቨርሲቲ ሂወቱን ኣብ ካልእ ንጥፈታቱን ንኽካፈል ኣብዚ ኣብ ሜልቦርን ስቱድዮና ኣዕሊሉና ኣሎ ። ቃለኣብ ብዛዕባ እቲ ዘጋጠሞ ብድሆታትን ብዛዕባ እቲ እተማህሮ ትምህርትን ብዛዕባ እቲ ትኵርን ዕዉትን ክኸውን ዝሓገዞ ስትራተጅን ገሊጹልና ኣሎ ። ብዘይካዚ ፡ ነቶም ካብ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ዝዀኑ መንእሰያት ብቐጥታ ዝህቦም መልእኽቲ ዘለዎ ኮይኑ ፣ ትምህርቲ ብኸመይ ከም እትከታተልን ስራሕ ብኸመይ ከም እትረኽብን ኣብ ከባቢኦም ንዘሎ ኵሉ ዕድላት ብኸመይ ከም ክጥቀመሉን ከምዝኽእሉ ግብራዊ ምኽሪ ህቡ ኣሎ።

ኣብ ትግራይ፡ ድሕሪ ኲናት ዝዓበየ ምዃኑ ዝተገልጸሉ ፋብሪካ ስራሕ ጀሚሩ። ኣብ ክልል ኣምሓራ መዓስከር ስደተኛታት ኣለምዋጭ ዝነበሩ ኤርትራውያን ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም። መንግስቲ ኢትዮጵያ ድጎማ ነዳዲ ምቁራጹ ሕጽረት ነዳዲ ንቁጠባዊ ምንቅስቓስ እታ ሃገር ይዕንቅፍ ኣሎ ተባሂሉ። ኣገልግሎት ባንኪ ኢትዮጵያ ንባንክታትን ኣውፈርትን ወፃኢ ብወግዒ ክፉት ምዃኑ ሃገራዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ ኢትዮጵያ መንግስቲ ኤርትራ ንወራር ይዳሎ ምህላዉ ዝምልከት ክሲ ንማሕበረሰብ ኣቅሪባ።

ዶክተር መስቀላ ኪዱ እያ ትበሃል። ኣብ ማህጸን ኣዲኣ ከላ፡ ወለዳ ምስዘይትፈልጦ ሰብ ኣሕጽዮማ። ምስተወልደት ኣብ ሻድሻይ ዓመታ ንዘመዳ ከተሰኒ ተባሂሉ ብዘይ ናውቲ ትምህርቲ ናብ ስኳላ ክትመላለስ ተገብረ። ብልሓን ድልየት ትምህርታን ዝረኣዩ መማህራን ናይ ዘመዳ፡ መምሃሪ ነገራት ኣቕረቡላ። ትምህርቲ ንኸይትመሃር ዝነበረ ሓጹር ድኽነት፡ ምስግዳድ ምምርዓው ኣብ ንእስነታን ካል እን ሰጊራ፡ ዓበይቲ ዓወታት ሓፊሳ ብናይ ሕክምና ዶክተር ጥራይ ዘይኮነስ ብብሉጽ ነጥቢን ዓበይቲ ስልማታትን ጨቢጣ ተመሪቓ። ብምኽንያት 8 መጋቢት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ታሪኽ ዶክተር መስቀላ ኣካል መደብና ኮይኑ ኣሎ።

ውክልና ደቀባት ኣውስትራሊያዊያን ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ኣብ ታሪኽ ብምንሽውን ብምግላልን ዝተቐርጸ ኮይኑ እዩ ጸኒሑ እዚ ግን ቀስ ብቐስ ይቕየር ኣሎ ። ከም ሃገራዊ ናይ ደቀባት ተሌቪዥን (NITV) ከምኡ "ውን ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ዝኣመሰሉ ደቀባት ፡ ነቲ ዝጸንሀ መሰናኽላት የፍርሱ ኣለዉ ፡ ድምጺ ቀዳሞት ህዝብታትት የሐይሉ ፡ ብዛዕባ ዝተፈላለየ ባህላዊ መንነት ኣውስትራሊያ ዝያዳ ግንዛበ ኣብ ምሕዳር ይሰርሑ ኣለዉ ። ብዛዕባ እዚ ለውጥታት እዚ ምፍላጥ ፡ ብዛዕባ ናይ ሓቂ ታሪኽ እታ ሃገር ፡ ብዛዕባ እቲ ናብ ማዕረ ዘምጽእ ጕዕዞ ፡ ከምኡውን ብዛዕባ እቲ መሰረት ዘመናዊት ኣውስትራልያ ዝዀነ ሃብታም ባህልታት ጽቡቕ ፍልጠት ይህበና እዩ ። ብዛዕባ ደቀባት ህዝብታት ዘሎ ኣጠማምታ ምርዳእ ፡ ኣብ ምኽባር ምትእስሳርን ናይ ሓባር ምዃንን ኣገዳሲ ስጉምቲ እዩ ።