Stoute schoenen

Bart Van Loo is in de Sint-Baafskathedraal voor een cruciaal evenement uit de kunstgeschiedenis van Lage Landen. Op 6 mei 1432 wordt daar het Lam Gods van Jan van Eyck ingehuldigd. Iedereen is erbij, zelfs de Bourgondische hertog Filips de Goede die er op dezelfde dag ook zijn tweede zoontje ten doop houdt. De opdrachtgever voor van Eyck’s meesterwerk is Joos Vijd. Geen vreemde voor Filips: zonder de misstap van zijn vader had hij misschien wel deel uitgemaakt van Filips’ hofhouding.

In de crypte van de Sint-Baafskathedraal van Gent buigt Bart zich over een stuk van de grafplaat van Michelle van Frankrijk, de dochter van koning Karel VI. Haar naam was toen hoogst ongewoon. Het was op de Mont Saint-Michel dat haar vader de inspiratie vond! Op valentijnsdag in 1409 trouwde ze met Filips de Goede. Ze was erg geliefd in Gent, maar werd helaas maar 27 jaar. In de Sint-Baafsabdij kreeg ze haar laatste rustplaats. Haar grafplaat werd later overgebracht naar de Sint-Baafskathedraal.

Amper 35 jaar is Jacoba van Beieren wanneer ze in oktober 1436 overlijdt in het Slot Teylingen op een boogscheut van het Keukenhof. Ze wordt begraven in Den Haag onder het koor van de allang verdwenen hofkapel. Tegen haar zin! Ze had zelf de kerk van Sint-Maartensdijk op het eiland Tholen uitgekozen als laatste rustplaats. Daar had ze nog enkele mooie, amoureuze jaren mogen beleven. Aan Den Haag waren nare herinneringen verbonden. Maar haar moeder beslist dat een gravin er op haar plek is.

Op 3 juli 1428 heeft een massa mensen zich verzameld op het dan nog ongeplaveide marktplein van Delft. De blik is gericht op een groot podium, een houten stelling voor het stadhuis. Daar staat Filips de Goede in vol ornaat. Naast hem Jacoba van Beieren. Neef en nicht, klaar om een vredesverdrag te ondertekenen. Na elkaar jaren naar het leven te hebben gestaan, is de verzoening nabij. Niet dat Jacoba nog veel te kiezen had. Filips krijgt nu de macht in Holland, Zeeland en Henegouwen.

Ooit moet het kasteel van Gouda een indrukwekkend bouwwerk geweest zijn, één van de meest prominente kastelen van Nederland. Vandaag rest enkel nog een keldergang onder een herenhuis in de binnenstad. Dat is voor Bart Van Loo genoeg om de historische verbeelding op gang te brengen. Wanneer Jacoba van Beieren er in de zomer van 1425 arriveert, is ze net op spectaculaire wijze ontsnapt uit het Gentse Prinsenhof en uit de klauwen van Filips de Goede. In Gouda wordt ze met open armen ontvangen.

De Valenciennes-toren is een restant van de stadswal van Bergen. Het is 1425 en daar staat Jacoba van Beieren. De spanning is te snijden: ze kijkt toe hoe het leger van haar neef Filips de Goede alles in paraatheid brengt om de stad te belegeren. Zal Jacoba's echtgenoot Humprey van Gloucester haar uit deze benarde situatie kunnen bevrijden? Ze probeert de Henegouwse adel te overtuigen om mee weerstand te bieden. Haar man zal komen en alles rechtzetten! Maar niemand gelooft haar nog.

Bart Van Loo rijdt vandaag naar het dorpje Vieil-Hesdin en haalt zijn historische verrekijker vol verwachting boven. Want daar stond ooit één van de meest indrukwekkende Bourgondische kastelen. Voor Filips de Goede was het een favoriete plek. Er waren volières, boomgaarden en toernooivelden en op een brug zag je mechanische aapjes bekleed met dassenvacht. Maar in 1425 bereidt de hertog zich hier voor op een duel op leven en dood met Humphrey van Gloucester, de man van zijn nicht Jacoba.

Aan de oever van de Merwede in Dordrecht staan de restanten van Huis te Merwede, één van de oudste kasteelruïnes van Nederland. In de zomer van 1418 heeft Jacoba van Beieren hier van achter de kantelen goed zicht op het ommuurde Dordrecht. Daar heeft haar eigen oom Jan Van Beieren zich verschanst samen met een legertje huurlingen. Hij vindt dat hij de rechtmatige erfgenaam is van haar graafschappen Holland en Zeeland. Jacoba rekent op het leger van haar kersverse man Jan IV van Brabant.

Een dag in 1401. Een groepje ruiters draaft onder het poortgebouw van het levendige Henegouwse stadje Le Quesnoy door. Ze hebben een vrachtje voor het gravenkasteel: 50 kilogram dons! In de toekomstige kraamkamer van het kasteel is het druk: er moeten veel kussens opgevuld. Want eindelijk, na 15 jaar huwelijk zal de kasteelvrouw bevallen. Het is Margaretha van Bourgondië, dochter van Filips de Stoute. Ze is de gravin van Henegouwen, Holland en Zeeland en bijna moeder van Jacoba van Beieren.

Het is 1430 en Bart Van Loo is weer in de honderdjarige oorlog beland. Karel VII, erfgenaam van de Franse troon, moet het opnemen tegen de Engelse koning Hendrik V die gesteund wordt door de Bourgondische hertog Filips de Goede. Dat kamp is aan de winnende hand. Parijs en grote delen van Noord-Frankrijk zijn bezet. Maar dan krijgt Karel VII hulp uit onverwachte hoek: Jeanne d’Arc verschijnt op het toneel! Voor haar moedige actie gaat zij in de Sint-Jacobskerk van Compiègne nog te biecht.