Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice

Pierwsze obozy koncentracyjne powstały w XIX wieku, między  innymi w Hiszpanii oraz na Kubie w 1896 roku gdzie przetrzymywano rebeliantów i ludność cywilną.  W Europie obozy stosowali także Rosjanie wobec polskich jeńców konfederacji barskiej w XVIII wieku,  ale dopiero w XX wieku, w czasie II wojny światowej, niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjne stały się symbolem systematycznej eksterminacji i niewolniczej pracy tak jeńców wojennych jak i ludności cywilnej, która w działania wojenne nie była w żaden sposób zaangażowana. Często podważa się istnienie obozów zagłady i obozów śmierci, więc trzeba przypominać, co też ludzie ludziom gotowali od lat. O historii obozów i jak w tej historii obecnej mówi się o obozach koncentracyjnych mówi historyk dr Jacek Kurek. Audycje przygotował Marek Mierzwiak.

Edyta Stein, o której w dzisiejszej Szkole Bardzo Wieczorowej wykładać będzie profesorka Anna Adamus Matuszyńska urodziła się 12 października 1891 roku we Wrocławiu, a zginęła, a właściwie została zamordowana - najpierw zagazowana, później spalona w krematorium  9 sierpnia 1942 roku w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz - Brzezinaka
Była Niemką pochodzenia żydowskiego, filozofką, pisarką, później zakonnicą, karmelitanką bosą, męczennicą kościoła katolickiego. Została też świętą tegoż kościoła, a całkiem niedawno patronką Europy.
O tym jak bardzo aktualne są do dziś myśli i pisma Edyty Stein mówić  będzie profesorka Anna Adamus Matuszyńska, a rozmawia z nią  Marek Mierzwiak.

Cyryl i Metody to bizantyńscy misjonarze, którzy w IX wieku chrystianizowali Słowian, stworzyli głagolicę i wprowadzili język słowiański do liturgii, stając się fundamentem kultury słowiańskiej. Dzięki ich pracy chrześcijaństwo i kultura słowiańska mogły rozwijać się równolegle, a ich misja stała się fundamentem dla późniejszego rozwoju literatury, edukacji i religii w regionie. Papież Jan Paweł II ogłosił ich współpatronami Europy w 1980 roku, a ich święto obchodzone jest 14 lutego. W wykładzie dr Jacek Kurek przypomni tak życiorysy obu świętych, jak również będzie nawiązywał do współczesności. Co znaczy dziś dla przeciętnego człowieka język i w jaki sposób powinnyśmy porozumiewać się zawsze? Audycje przygotował Marek Mierzwiak.

W historii powszechnej zapisują się wielkie nazwiska, spektakularne wydarzenia, wartościowe książki, zachwycające dzieła sztuki i ich autorzy. Wydaje się, że tak będzie trwać na wieki, jednak czas jest nieubłagany i zaciera pamięć. Historia Uniwersytetu Śląskiego jest młoda, a jednak już nie pamiętamy jej twórców. Dzisiaj Beata Tomanek i jej gość przypomną wielką osobowość związaną z zainicjowaniem powstania naszej uczelni. Znakiem czasu i podstawą dzisiejszego wykładu będzie również pewne dzieło, na które patrzymy, leży przed nami.

Stanisław Leszczyński dwukrotnie zasiadał na polskim tronie, ponieważ w wyniku wolnej elekcji był na ten tron dwa razy wybierany. Dlaczego jednak nie pozwolono mu rządzić, tylko musiał z Polski uciekać, o tym między innymi mówić będzie Krzysztof Lewandowski, autor biografii "Król Polonus – Stanisław Leszczyński". Wykładowca przypomni niebanalne życie króla jeśli chodzi o jego podejście do miłości i miłostek, a także o związki z córką, która została królową Francji i do dziś przez Francuzów jest wspominana bardzo często, i z wielkim szacunkiem. Dużo szczegółów z życia króla, który w polskiej świadomości zapisał się też jako zdrajca, chociaż zdrajcą nie był, a wręcz przeciwnie. Do końca swego życia Polska była w jego sercu i dla Rzeczpospolitej działał na terenie Polski oraz na obczyźnie. Rozmowę z Krzysztofem Lewandowskim przygotował Marek Mierzwiak.

Ignacy Jan Paderewski często powtarzał te słowa: "Jestem Polakiem, wiernym synem Ojczyzny. Myśl o Polsce wielkiej i silnej, wolnej i niepodległej, była i jest treścią mojego istnienia, urzeczywistnienie jej było i jest jedynym celem mojego życia". Był wielkim patriotą i Polska dla niego znaczyła wiele. Tak, jak i muzyka. Ale oprócz tego miłość i działalność charytatywna. Był wielkim i dobrym człowiekiem. I takiego go opisuje w swoim wykładzie w Szkole Bardzo Wieczorowej Urszula Pawlik w rozmowie z Markiem Mierzwiakiem.

Czy zastanawiali się państwo, kiedy powstało pierwsze miasto? Gdzie? Jak wyglądało i jak mieszkali w nim ludzie? Na te wszystkie pytania odpowie w kolejnym wykładzie w Szkole Bardzo Wieczorowej Beata Tomanek i jej gość. Co więcej, usłyszą też państwo, co do dzisiaj kontynuowane jest przez współczesnych urbanistów przy organizowaniu miejskiego życia.

"Była jedną z największych postaci, jakie ofiarował ludzkości śmiercionośny wiek dwudziesty"- pisał o Simone Weil Czesław Miłosz. A Albert Camus dodawał "Jedyny wielki duch naszych czasów". W Szkole Bardzo Wieczorowej Simone Weil przypomina profesor Anna Adamus Matuszyńska. Opowiada o jej twórczości i o podejściu do życia, ale też odpowie na te pytanie: kim Simone była naprawdę - filozofką, mistyczką czy bardziej aktywistką polityczną? A może była gnostyczką i katoliczką, mediewistką i modernistką, racjonalistką i buntowniczką, a może i świętą.O wszystkich twarzach Simone Weil i o jej krótkim życiu Marek Mierzwiak rozmawiać będzie z profesorką Anną Adamus Matuszyńską.

Polak, Węgier dwa bratanki...tak rozpoczyna się znane powiedzenie o polsko-węgierskiej przyjaźni. W historii mieliśmy z Węgrami wiele do czynienia mimo, że zasadniczo różni nas... język. Język węgierski wydaje się hermetyczny, obcy, z innego kręgu kulturowego. 

Ale język przyjaciół należy znać :) Zatem teraz opowieść o języku węgierskim prof. Romualda Cudaka z UŚ. Jak sam mówi o sobie: jest amatorem, który nauczył się węgierskiego w 3 lata. 
Na Szkołę Bardzo Wieczorową zaprasza Iwona Kwaśny...

Zamach na Prezydenta Gabriela Narutowicza dokonał się 5 dni po zaprzysiężeniu Prezydenta na ten zaszczytny urząd. Zgłoszono 5 kandydatów do tego urzędu. Wybrano Gabriela Narutowicza, który jawił się jako człowiek kompetentny i ugodowy, chcący do współpracy zaprosić wszystkie strony sporu w ówczesnej Polsce. Podsycano jednak przez cały czas nastroje tak anty żydowskie jaki anty komunistyczne, szczególnie przez prasę i gdy ukazały się artykuły, że Prezydenta wybrali  komuniści i Żydzi nastąpił taki chaos i ferment, że Eligiusz Niewiadowski mógł tylko wziąć pistolet i oddać trzy strzały myśląc, że tego właśnie domaga się od niego Polska. O tym czasie i o tym, co do tych strzałów doprowadziło w Szkole Bardzo Wieczorowej wykłada dr Jacek Kurek, a rozmowę prowadzi Marek Mierzwiak.