Thai PBS Podcast

คุณแม่หลายคนสงสัยเรื่องของการสแกนลายนิ้วมือค้นหาศักยภาพลูกว่าทำได้จริงหรือ และเป็นทางลัดทำให้พ่อแม่รู้ว่าลูกถนัดด้านไหนเพื่อส่งเสริมลูกได้ถูกทางเป็นเรื่องจริงใช่หรือเปล่า อยากรู้ฟัง Mom & Mouth

ทำไมเดือนเมษายนถึงมีอากาศร้อน และพอเข้าสู่เดือนมิถุนายนก็เริ่มมีฝนตกลงมา แถมพอใกล้เดือนพฤศจิกายน ธันวาคมอากาศก็เย็นลง ทั้งหมดคือฤดูกาลทำไมประเทศไทยจึงมี 3 ฤดู ติดตามได้ในรายการพระอาทิตย์ยิ้มแฉ่ง

เรื่องราวของการต่อสู้ระหว่างผู้ที่มีอำนาจน้อยและผู้ที่มีอำนาจเหนือกว่า ในศึกที่ต้องต่อสู้เพื่อแสดงจุดยืนบางอย่างของตนเอง ไปฟังพร้อมกันว่าการต่อสู้ครั้งนี้ มีสาเหตุมาจากอะไรและจะจบลงอย่างไร

ชาวเสียงสนุกที่นั่งรถไปกับคุณพ่อคุณแม่ เคยสังเกตไหมว่า เจ้าวงกลมที่ใช้บังคับรถหรือที่เรียกว่า “พวงมาลัย” (ทำไมถึงเรียกว่าพวงมาลัยก็ไม่รู้เนอะ ไม่มีดอกไม้สักดอก ^^) นั้น อยู่ด้านซ้าย หรือว่าด้านขวาของรถ และน้อง ๆ เชื่อไหมว่า รถทุกคันบนโลกนี้ไม่ได้มีพวงมาลัยอยู่ด้านนี้เท่านั้นนะ ยังมีอีกหลายประเทศในโลกที่รถในประเทศเหล่านั้นมีพวงมาลัยอยู่ด้านที่ตรงข้ามกับรถในประเทศไทย ว่าแต่สาเหตุเป็นเพราะอะไรล่ะ วันนี้เรามาหาคำตอบกัน

• โควิด-19 ทำให้ชีวิตการทำงานของคนทั่วโลกเปลี่ยนไป
• ชีวิตที่ยึดติดกับความคิดบางอย่าง อาจทำให้ชีวิตแย่ลง ดังนั้นการ "ปล่อย" จะทำให้ตัวเราหลุดพ้นและพบความสุขมากขึ้น

เมื่อซื้อมันฝรั่งมาเก็บไว้ในครัวจนลืม มาพบอีกครั้งคือ มันฝรั่งเริ่มมีสีเขียว ต้นอ่อนเริ่มงอกและมีรากแล้ว สิ่งหลายคนทำคือ ตัดลำต้นและรากทิ้ง จากนั้นก็ปอกเปลือกออกแล้วรีบปรุงเป็นอาหาร พฤติกรรมดังนี้ปลอดภัยหรือไม่
•    โดยพื้นฐานแล้วผู้บริโภคไม่ควรกินมันฝรั่งที่เปลือกออกสีเขียว ทั้งที่ความจริงสีเขียวนั้นคือ คลอโรฟิลล์ 
o    ปรกติแล้วมันฝรั่งจะมีเปลือกสีกากี (น้ำตาล) แต่ถ้าเริ่มออกสีเขียวเมื่อใด แสดงว่า มันฝรั่งนั้นกำลังเข้าสู่กระบวนการเริ่มงอกแล้ว ซึ่งช่วงนี้มันฝรั่งจะมีสารพิษกลุ่มหนึ่งชื่อ ไกลโคอัลคาลอยด์ (glycoalkaloid) เพิ่มขึ้น
o    คำว่า Glycoalkaloid นั้น  glyco คือ กลุ่มน้ำตาล ส่วน alkaloid คือ สารอินทรีย์กลุ่มที่มีธาตุไนโตรเจนอยู่ภายในโมเลกุล โดยทั่วไปอัลคาลอยด์มักมีฤทธิ์ทางยาหรือสารพิษ ในธรรมชาติจะพบอัลคาลอยด์มากในพืชชั้นสูง ตามส่วนต่าง ๆ ของพืชเช่น ใบ ดอก ผล เมล็ด รากและเปลือก แต่ก็มีบ้างที่เป็นสารพิษจากเชื้อรา เช่น ergot alkaloid ที่เกิดจากราชื่อ Claviceps purpurea ซึ่งเกิดบนข้าวไรน์ที่เกี่ยวหนีหิมะไม่ทัน พืชชนิดอื่นที่มีไกลโคอัลคาลอยด์ เช่น มะเขือเทศและมะเขือต่างๆ 
•    หัวมันฝรั่งที่เริ่มออกสีเขียวนั้น มีสารพิษกลับโคอัลคาลอยด์เพิ่มขึ้นหลายเท่าตัว นอกจากนี้แล้วหัวมันที่ถูกโยนจนช้ำ เก็บในที่อุณหภูมิสูงไป ได้รับแสงแดด หรือมีแมลงเจาะ มักสร้างสารกลัยโคอัลคาลอยด์เพิ่มขึ้น 
o    สมมุติฐานหนึ่งในการสร้างสารพิษนั้นเป็นการเตรียมตัวเพื่อต่อสู้กับแมลงที่จะเข้าโจมตี ประเด็นที่สำคัญคือ เมื่อมีสารพิษเกิดขึ้นใต้เปลือกแล้ว สารพิษนั้นจะซึมไปรอบ การตัดต้นหรือรากทิ้งนั้นไม่ได้ช่วยให้สารพิษหมดไป ทดสอบได้จากการลองชิมดูจะรู้สึกถึงรสขมซึ่งเป็นธรรมชาติของอัลคาลอยด์ทั่วไป

การให้ความร้อนแก่มันฝรั่งระหว่างการปรุงอาหารสามารถทำลายไกลโคอัลคาลอยด์ได้หรือไม่
•    ไกลโคอัลคาลอยด์นั้นเป็นสารที่ค่อนข้างทนความร้อน การปรุงอาหารธรรมดาจึงทำลายได้ไม่มากนัก ในทางอุตสาหกรรม เช่น การทำมันฝรั่งทอดนั้น โดยพื้นฐานแล้วหัวมันจะถูกล้างในเครื่องด้วยน้ำร้อนและลวกไอน้ำ โดยน้ำนั้นอาจมีการปรับให้มีฤทธิ์เป็นด่างเพื่อช่วยในการทำให้เปลือกยุ่ย ง่ายต่อการขัดให้เปลือกหลุดออกไปด้วยเครื่องอัตโนมัติ ดังนั้นสารพิษนี้จึงอาจหลุดละลายไปกับน้ำเป็นบางส่วน แต่ส่วนที่เหลือนั้น จะทอด ต้ม หรือผัดอย่างไร ก็ทำลายไม่ได้

มีไกลโคอัลคาลอยด์ในมันฝรั่งดิบสักเท่าไร 
•    โดยปรกติแล้วมีไม่เกิน 10-20 มิลลิกรัม/กิโลกรัมทั้งหัว โดยส่วนใหญ่อยู่ที่เปลือกซึ่ง มากกว่า 100 มิลลิกรัม/กิโลกรัม แต่ในมันฝรั่งที่มีสีเขียวแล้วอาจมีไกลโคอัลคาลอยด์ถึง 250–280 มิลลิกรัม/กิโลกรัม โดยส่วนเปลือกที่มีสีเขียวอาจมีถึง 1,500 –2,200 มิลลิกรัม/กิโลกรัม
•    อาการทั่วไปที่เกิดจากฤทธิ์ของไกลโคอัลคาลอยด์คือ เป็นไข้ ปวดหัว ปวดท้อง ถ่ายท้อง อาเจียน ชีพจรเบาลง หายใจช้าลง ทั้งนี้เพราะไกลโคอัลคาลอยด์ มีฤทธิ์ทำลายผนังเซลล์ทางเดินอาหาร และเป็นสารพิษต่อระบบประสาทในลักษณะเดียวกับยาฆ่าแมลงชนิดออร์กาโนฟอสเฟตคือ เป็น cholinesterase inhibitor แต่อาการไม่หนักถึงขั้นเสียชีวิตแบบเกษตรกรที่ได้รับสารกำจัดแมลง

วิธีการเพื่อลดการเพิ่มของไกลโคอัลคาลอยด์เมื่อซื้อมันฝรั่งมา ทำได้อย่างไร 
•  เก็บมันฝรั่งในที่เย็น  (การเก็บที่ 25 องศาเซลเซียสทำให้ไกลโคอัลคาลอยด์เพิ่มเป็น 3 เท่าของการเก็บที่ 7 องศาเซลเซียส)
•  อย่าให้โดนแสงแดดหรือแสงไฟโดยไม่จำเป็น
•  ต้องขนส่งอย่างเบามืออย่าให้ช้ำ
•  ที่สำคัญคือ ต้องอยู่ในภาชนะกันแมลงได้
 

มูลนิธิผู้บริโภคยื่นนำผู้เสียหาย ยื่นหนังสือต่อ คปภ.หลังรับเรื่องร้องเรียน เคลมประกันโควิด-19 ล่าช้า จากวันที่ส่งเอกสารให้กับทางบริษัทประกัน เกิน 15 วัน ผิดคำสั่ง คปภ. ผู้เอาประกันติดต่อบริษัทไม่ได้  ขอความร่วมมือ ให้คปภ.ช่วยเร่งบริษัทฯ จ่ายเงินเคลมประกันทันที  พร้อมเสนอลงโทษบริษัทที่ประวิงเวลา  และพิจารณาออกคำสั่งให้รับเอกสารเคลมค่าสินไหมออนไลน์ ลดความล่าช้า ทาง คปภ.ยอมรับหลักการ โดยมีนายชนะพล มหาวงษ์ รองเลขาธิการ ด้านกฎหมาย คดี และคุ้มครองสิทธิประโยชน์ เป็นผู้รับหนังสือ

ฟังเสียง คุณนฤมล เมฆบริสุทธิ์ รองผู้อำนวยการฝ่ายศูนย์พิทักษ์สิทธิผู้บริโภค และคุณม็อบ ผู้บริโภค 

ช่วงคิดก่อนเชื่อ กับ ดร.แก้ว กังสดาลอำไพ นักพิษวิทยา  ตอน มันฝรั่งทำอะไรก็อร่อย แต่ปลอดภัยนั้นอีกเรื่องหนึ่ง  
 

ใครจะรู้ว่าแค่อาหารธรรมดา ๆ ของคนหนึ่ง อาจเป็นอันตรายที่รุนแรงกับอีกคนหนึ่งได้ การแพ้อาหารแฝงอันตรายกว่าที่คิด หลายคนอาจมีอาการแพ้โดยไม่รู้ตัว เนื่องจากมักเป็นอาการเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่ไม่ผล กระทบต่อสุขภาพมากนัก หรืออาจอันตรายกว่าที่คิด ภูมิแพ้อาหารแฝงจะต่างจากภูมิแพ้อาหารทั่วไป หรือแพ้อาหารเฉียบพลัน จึงเกิดอาการผิดปกติที่เห็นได้ชัดแบบทันทีหรือไม่นานหลังจากรับประทานอาหารที่แพ้