January 26, 2026

TORcast – 26 jan 2026 – Jazz & Poetry

1 hour 2 minutes

Voor veel jazzliefhebbers is jazz bijna synoniem met instrumentale muziek. Onterecht, naam mijn mening. Deze TORcast een aantal jazzklassiekers waarbij de tekst echt een centrale rol speelt — songs waarin het verhaal, de emotie of de poëzie minstens zo belangrijk is als de muzikale uitvoering.

Billie Holiday – “Strange Fruit” (1939)

Een van de meest aangrijpende jazznummers ooit. De tekst — gebaseerd op een gedicht van Abel Meeropol — beschrijft lynchpartijen in het Amerikaanse zuiden. De woorden maken het nummer; zonder de tekst zou de impact ondenkbaar zijn.

Nina Simone – “Mississippi Goddam” (1964)

Een scherpe, bijna cabareteske aanklacht tegen racisme en geweld. Simone gebruikt haar stem als politiek instrument, en de tekst draagt de volledige kracht van het nummer.

Ella Fitzgerald & Louis Armstrong – “Summertime” (1935; jazzinterpretaties jaren ’50)

Oorspronkelijk uit Porgy and Bess. De tekst is simpel maar poëtisch; de dromerige, bijna wiegende woorden vormen de kern van elke jazzversie.

Nat King Cole – “Nature Boy” (1948)

Een mystiek, filosofisch verhaaltje in liedvorm. De tekst is poëtisch en tijdloos en draagt vrijwel volledig de melancholieke sfeer.

Het nummer werd geschreven door eden ahbez, een excentrieke Amerikaanse songwriter die leefde volgens naturistische en spirituele principes. Hij schreef zijn naam bewust volledig in kleine letters en leefde jarenlang een ascetisch leven in Californië. Volgens biografische informatie ontstond “Nature Boy” terwijl ahbez bijna kluizenaarsachtig leefde in een grot nabij Palm Springs. [en.wikipedia.org]

Sarah Vaughan – “Lullaby of Birdland” (1954)

Een nummer waarin de tekst perfect de romantiek van jazz en nachtclubs vangt. Veel vocalisten laten hun improvisaties versmelten met de lyrische inhoud.

Billie Holiday – “God Bless the Child” (1941)

Holiday schreef het zelf. Het gaat over onafhankelijkheid, trots en de harde realiteit van financiële ongelijkheid. De woorden zijn essentieel voor de emotie.

Eric Clapton – “Nobody Knows You When You’re Down And Out” (geschreven door Jimmy Cox, 1923)

Het lied vertelt over iemand die ooit leefde als een miljonair, vrijgevig was naar vrienden en leefde in luxe. Maar zodra het geld op is, blijft er niets over — geen vrienden, geen middelen, geen status. De beroemde regel: “Nobody knows you when you’re down and out.” verwoordt op pijnlijke wijze de eenzaamheid die kan ontstaan door financiële tegenslag en het opportunisme van relaties die afhankelijk zijn van geld.

Carmen McRae – “’Round Midnight” (met tekst van Bernie Hanighen)

Oorspronkelijk een instrumentaal stuk van Monk, maar met de tekst krijgt het een totaal andere, intieme dimensie: een verhaal van nachtelijke melancholie.

Frank Sinatra – “Angel Eyes” (1958)

Een klassieker uit de bebop- en croonertraditie. De tekst vol liefdesverdriet staat centraal; Sinatra’s interpretatie is bijna theater.

Chet Baker – “My Funny Valentine” (1952)

Hoewel vaak zacht en fragiel gezongen, draagt de tekst de hele emotionele lading. Een van de beroemdste jazzstandards waarbij de woorden de complexe liefde weergeven.

Abbey Lincoln – “Throw It Away” (1980)

Lincoln staat bekend om poëtische, spirituele teksten. In dit nummer zijn de woorden – over loslaten en innerlijke vrijheid – de kern van het stuk.

Ella Fitzgerald, The Paul Smith Quartet – Mack The Knife (1960)

Tijdens dit concert vergat Ella Fitzgerald de originele tekst van “Mack the Knife” — en in plaats van te stoppen, improviseerde ze ter plekke geheel nieuwe, geestige en ritmisch briljante teksten. Dit moment werd iconisch, omdat het haar ongeëvenaarde spontaniteit, muzikaliteit en humor liet zien. Volgens bronnen is dit optreden een van haar meest geprezen liveperformances ooit.

Ze improviseert onder meer regels als dat ze “de tekst kwijt is”, en maakt zelfs grappen over hoe goed ze zichzelf vindt. Het publiek reageert uitzinnig; de performance werd meteen legendarisch.

...more

View all episodes

By Willem Habers

4.8

1010 ratings