Een TORcast geheel gewijd aan de muziek van Miles Davis. Miles werd honderd jaar geleden (op 26 mei 1926) geboren en ontwikkelde zich tot één van de belangrijkste musici, niet alleen in de geschiedenis van de jazz maar in die van hele hedendaagse muziek.  In deze TORcast laat Willem Habers een selectie van zijn favoriete Davis-opnames horen. Geen uitputtende opsomming, geen verantwoord chronologisch overzicht, geen doorwrocht spectrum van ’s mans invloeden en werk maar een heel persoonlijke keuze uit het gigantische oeuvre van deze jazzgigant.

Playlist:

Een paar bespiegelingen…

De muziek van Miles Davis is niet slechts een hoofdstuk in de geschiedenis van de jazz; zij is een voortdurend herlezing van wat muziek kan zijn. Wie naar Davis luistert, hoort niet alleen noten, maar ook een bepaalde houding ten opzichte van tijd, stilte en vernieuwing. Zijn oeuvre lijkt zich steeds te onttrekken aan elke definitie die men erop loslaat. Dat maakt zijn betekenis filosofisch relevant: Davis laat zien dat identiteit niet iets statisch is, maar een proces van voortdurende transformatie.

Een van de opvallendste kenmerken van zijn muziek is het gebruik van ruimte. In albums als *Kind of Blue* wordt stilte niet als leegte ervaren, maar als een actief element. Deze benadering roept vragen op over de aard van expressie zelf. Moet muziek altijd gevuld zijn, of kan juist het weglaten een diepere vorm van communicatie zijn? Davis’ antwoord lijkt te zijn dat betekenis ontstaat in de spanning tussen klank en stilte. Daarmee sluit hij aan bij een bredere existentiële intuïtie: dat wat niet gezegd wordt, vaak even belangrijk is als wat wel wordt uitgesproken.

Daarnaast belichaamt Davis het idee van artistieke vrijheid als morele houding. Hij weigerde zich te conformeren aan de verwachtingen van zijn publiek of de industrie. Telkens wanneer hij succes bereikte—of het nu ging om bebop, modal jazz of fusion—koos hij ervoor om een nieuwe richting in te slaan. In die zin is zijn carrière een praktijk van wat de filosoof Nietzsche “zelfoverwinning” noemde: het voortdurend achterlaten van het oude zelf om ruimte te maken voor het nieuwe. Deze radicale trouw aan vernieuwing maakt hem tot een bron van inspiratie voor hedendaagse musici.

De invloed van Miles Davis op huidige jazzmuzikanten ligt dan ook niet alleen in specifieke harmonieën of technieken, maar in een manier van denken. Moderne jazz kenmerkt zich door hybriditeit: invloeden van hiphop, elektronische muziek en wereldmuziek vloeien samen tot nieuwe vormen. Deze openheid is rechtstreeks schatplichtig aan Davis’ grensverleggende experimenten, vooral in zijn latere werk zoals *Bitches Brew*. Hij legitimeerde het idee dat jazz geen afgesloten traditie is, maar een permeabel veld waarin alles kan worden opgenomen.

Ten slotte blijft Davis relevant omdat hij de luisteraar actief betrekt. Zijn muziek vraagt om aandacht, om interpretatie, om een zekere existentiële inzet. Zij is nooit volledig transparant; er blijft altijd iets ongrijpbaars. In een tijd waarin muziek vaak als achtergrondconsumptie fungeert, herinnert Davis ons eraan dat luisteren een vorm van denken is.

Zo bezien is Miles Davis niet alleen een muzikant, maar een filosoof in klank. Zijn erfenis leeft voort in elke muzikant die durft te experimenteren, te twijfelen en opnieuw te beginnen—en in elke luisteraar die bereid is om in die zoektocht mee te gaan.