VOV1 - Tin giả, thông tin sai sự thật và các nội dung xấu độc trên không gian mạng đang là thách thức lớn đối với đời sống xã hội, công tác tư tưởng cũng như an ninh mạng. Không chỉ gây hoang mang dư luận, nhiều thông tin sai lệch còn tác động trực tiếp đến nhận thức, niềm tin của người dân.
Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số và mạng xã hội khiến cho không gian mạng đã và đang trở thành môi trường thông tin có sức tác động sâu rộng đến đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội. Tuy nhiên, đi cùng với những tiện ích đó là sự gia tăng đáng lo ngại của các loại tin giả, tin sai sự thật và thông tin xấu độc. Đặc biệt liên quan đến các vấn đề chính trị, tư tưởng, công tác cán bộ, tổ chức bộ máy, chuẩn bị Đại hội Đảng, bầu cử…. Thậm chí, kẻ xấu còn bôi nhọ ngay cả việc ban hành các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước.
Đáng chú ý, các thông tin này thường được ngụy tạo dưới những cái gọi là “tin nội bộ”, “nguồn tin riêng”, “tài liệu rò rỉ”… nhằm tạo sự tò mò, thu hút lượng người theo dõ và gia tăng tốc độ lan truyền trên mạng xã hội. Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực chính trị, tin giả còn xuất hiện trong các vấn đề kinh tế, xã hội, thiên tai, dịch bệnh hay đời sống dân sinh… gây tâm lý hoang mang, bất an trong cộng đồng, thậm chí làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Đối với giới trẻ, mạng xã hội đang trở thành kênh tiếp cận thông tin phổ biến nhờ tính nhanh chóng và tiện lợi. Nhưng điều đáng lo ngại là việc tiếp xúc liên tục với lượng lớn thông tin mỗi ngày khiến không ít người rơi vào trạng thái tiếp nhận thông tin theo cảm xúc, thiếu thời gian kiểm chứng nguồn tin. Thêm nữa, nhiều nội dung được giật tít, cắt ghép hoặc lan truyền theo hiệu ứng đám đông rất dễ thu hút sự chú ý, khiến người dùng, đặc biệt là giới trẻ, bị tác động về nhận thức nếu thiếu kỹ năng sàng lọc và đánh giá thông tin:
"Giới trẻ hiện nay tiếp cận thông tin chủ yếu qua các nền tảng mạng xã hội như Facebook hay TikTok bởi tính nhanh nhạy và tiện lợi. Nhiều khi vừa thức dậy, mọi người đã cầm điện thoại để lướt những tin tức ngắn, cập nhật liên tục trên các nền tảng này. Tuy nhiên, chính vì thông tin được cập nhật quá nhanh nên cũng rất khó để phân biệt đâu là thông tin chính xác, đâu là thông tin đã bị cắt ghép, bóp méo hoặc mang tính dẫn dắt, thao túng dư luận"
"Rất nhiều thông tin trên mạng xã hội hiện nay lan truyền với tốc độ rất nhanh và được chia sẻ rộng rãi. Chính hiệu ứng đám đông khiến nhiều người dễ tin tưởng mà không kiểm chứng lại thông tin. Điều này rất nguy hiểm, bởi các tin giả, tin sai sự thật có thể khiến người tiếp nhận hiểu sai bản chất vấn đề, từ đó dễ đưa ra những đánh giá tiêu cực và bị dẫn dắt dư luận"
Theo ông Nguyễn Minh Đức, Giám đốc Công ty Cổ phần An toàn thông tin CyRadar, nhóm chịu tác động lớn nhất là giới trẻ, học sinh, sinh viên do sử dụng mạng xã hội thường xuyên, nhưng tâm lý và nhận thức chưa hoàn thiện. Theo đó, các thông tin sai lệch có thể làm lệch lạc nhận thức về chính trị - xã hội, kích động bạo lực hoặc cổ xúy các hành vi nguy hiểm như tự tử, trầm cảm. Không chỉ vậy, tin giả còn gây hoang mang dư luận, làm suy giảm niềm tin xã hội và ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của cá nhân, tổ chức thông qua việc cắt ghép hình ảnh, video sai sự thật. Thông tin xấu, độc trên mạng xã hội đưa thông tin sai lệch về chính trị, phản động, dẫn đến có những dư duy lệch lạc cho các tầng lớp nhân dân trong xã hội. Đáng chú ý, công nghệ AI đang bị lợi dụng để tạo ra các sản phẩm Deepfake giả mạo hình ảnh, giọng nói, video nhằm gây hiểu lầm nghiêm trọng tác động đến người dùng.