Waarom Europa?

De eerste aflevering van een nieuwe seizoen” Waarom Europa?” is opgehangen aan de State of the Union van Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen – de start van het nieuwe Europese politieke jaar zeg maar. Samen met Karel Lannoo van het Centre for European Policy Studies plukken Europaspecialist Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten daar een aantal onderwerpen uit. Ze hebben het over sancties tegen Rusland en Israël, de Europese economie en migratie.

In de laatste aflevering van dit seizoen blikken Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten terug op een teleurstellende maand voor Zelensky, na de NAVO-top en de vergadering van de Europese Raad. Dat doen ze samen met expert internationale politiek David Criekemans. Ze bekijken ook de rol van Europa in het Midden-Oosten, die o.m. de verdeeldheid t.a.v. Israël aantoont. Verder ook aandacht voor Polen dat een president krijgt die meer naar Washington dan naar Brussel lijkt te kijken.

Samen met Knack-journalist Kamiel Vermeylen blikken Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten terug op een maand waarin in verschillende EU-lidstaten verkiezingen zijn gehouden. Richten die de blik naar Brussel of naar Moskou en Washington? In Berlijn is de regering Merz eraan begonnen. Wat betekent dat voor Europa, dat Rusland nieuwe sancties oplegt en het associatieverdrag met Israël onder de loep neemt? En wat kan de nieuwe paus betekenen voor Europa?

De maand waarop in deze aflevering wordt teruggeblikt begon met de zogenaamde “Liberation Day”, zoals de Amerikaanse president Donald Trump 2 april 2025 heeft genoemd. Hij kondigde importheffingen aan voor nagenoeg de hele wereld. Samen met Barbara Moens - journalist bij de Financial Times - evalueren Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten het antwoord van Europa. Dat heeft de technologiebedrijven Apple en Meta miljoenenboetes opgelegd, terwijl het zelf investeringen in AI aankondigt. Intussen compenseert Europa de afkalvende Amerikaanse militaire steun voor Oekraïne.

Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken terug op een maand die wat leek op die ervoor, toch wat de meest opvallende thema’s betreft. Er ging opnieuw veel aandacht naar defensie en veiligheid, dreigende importtarieven, versterking van de Europese economie, ... Het Europees Parlement wordt intussen geplaagd door een gerechtelijk onderzoek naar mogelijke beïnvloeding door de Chinese techspeler Huawei. Gast in deze aflevering is Thomas Huttinga, schrijver, publicist en verbonden aan de Universiteit Utrecht.

Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken terug op een maand, waarin de relatie tussen Europa en de VS meermaals op de proef is gesteld - zowel economisch, als op het vlak van veiligheid en defensie. En dan was er nog die uithaal van de Amerikaanse vicepresident naar Europa, terwijl Russen en Amerikanen een onderonsje houden over Oekraïne . Verder in deze aflevering: de positie van Berlijn na de verkiezingsoverwinning van de CDU en een plan om de industrie zuurstof te geven. De gast in deze aflevering is Marc Vanheukelen, gewezen diplomaat in Europa.

Wat is het Europese antwoord aan Donald Trump? Hoe moet Europa omgaan met Elon Musk en Mark Zuckerberg, die de grenzen van de Digitale Dienstenwet aftasten? Waarom moet Europees Commissaris Dombrovskis snoeien in de Europese regelgeving? En blijft de steun voor Oekraïne overeind? Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten zich over die vragen, samen met Wouter Wolfs (KU Leuven), in een terugblik op de maand waarin het Poolse voorzitterschap van de EU begonnen is.

Oekraïne, Georgië, Syrië, Turkije, Zuid-Amerika, ... De laatste maand van het jaar bood een gevulde agenda voor de nieuwe Commissie, maar ook voor de nieuwe voorzitter van de Europese Raad en de nieuwe EU-buitenlandvertegenwoordiger. Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken erop terug, samen met Ruslandkenner en expert Euraziatische politiek Ria Laenen. Verder in deze aflevering: de zwakte van de klassieke Frans-Duitse as en de uitsmijter van Reynders.

Samen met Amerikakenner Bart Kerremans van de KU Leuven blikken Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten terug op de maand waarin Donald Trump de Amerikaanse presidentsverkiezingen heeft gewonnen. En dat heeft uiteraard gevolgen voor Europa – economisch, maar ook op het vlak van defensie. Het zijn uitdagingen voor de nieuwe Commissie, want die heeft afgelopen maand het vertrouwen gekregen van het Europees parlement, na weken gekrakeel over de samenstelling. Verder gaat het in deze aflevering nog over de ontbossingswet en Europese Trumpfans die tegelijk naar Moskou lonken.

Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken terug op een maand waarin het in Europa heel vaak ging over migratie. Het leidt tot zenuwachtigheid in heel wat hoofdsteden en dreigt de Schengenzone onder druk te zetten. Samen met Barbara Moens hebben ze ’t ook over de steun aan Oekraïne en de uitbreiding van de Unie richting Westelijke Balkan en verder.