WiTcast

วิดิโอ Live

https://www.youtube.com/watch?v=1IUwZ3o83kw

บรรยากาศตลาดนัดฟอสซิลที่ใหญ่ที่สุดในยุโรป (ที่จารย์ด้อมเล่าในรายการคือที่เยอรมัน แต่อันนี้ที่ฝรั่งเศสนะฮะ)

 

ข่าวรูตูดน้องซิตตะโกซอรัส (Psittacosaurus) -1,2

 

ข่าวขุดซากวาฬโบราณที่สมุทรสาคร-1,2,3

อาจารย์ด้อมเล่าบรรยากาศพานักศึกษาไปช่วยขุด

 

 

ข่าวสไปโนซอร์แปลงร่างอีกแล้ว -1,2,3

สุดยอดข่าวการสำรวจอวกาศของมนุษยชาติในปี 2020

 

SpaceX Crew Dragon ส่งคนขึ้นสถานีอวกาศสำเร็จ 2 รอบแล้วในปี 2020 - 1,2,3,4,5

ปีนี้รอดูมิชชั่น AX-1 ส่ง Tom Cruise ไปอวกาศ - 1

และมิชชัน Space Adventures พานักท่องเที่ยวไปโคจรรอบโลก 3 วัน

 

Nasa ส่งน้อง Perseverance ไปดาวอังคาร -1,2

OSIREX REx เก็บตัวอย่างดาวเคราะห์น้อย Bennu -1,2,3

ญี่ปุ่น Hayabusa2 เก็บตัวอย่างจากดาวเคราะห์น้อย Ryugu ส่งกลับโลกสำเร็จ -1,2

 

จีน Chang'e 5 เก็บตัวอย่างจากดวงจันทร์กลับมาสำเร็จ -1

 

สุดยอดข่าวการค้นพบทางดาราศาสตร์ 2020

ไขปริศนาต้นตอ FRB (Fast Radio Burst) -1 ,2,3,4,5

ดาวนิวตรอน และ Magnetar

 

หลุมดำชนกัน / การค้นพบใหม่ๆ จากสถานีตรวจวัดคลื่นความโน้มถ่วง (gravitational wave) Ligo กับ Virgo - 1,2,3,4,5

ข่าวหอสังเกตการณ์ Arecibo พัง -1,2,3

ข่าวฟอสฟีน (Phosphine) บนดาวศุกร์ -1,2,3

ความก้าวหน้าทางการแพทย์และชีวิวทยา 2020

 

ข่าว AI ชื่อ Alpha Fold ของ DeepMind ไขปริศนา protein folding -1,2,3

 

Crispr Cas9 รักษา Sickel Cell Anemia ในคนสำเร็จ -1,2

อาการซึมเศร้า บางทีอาจจะเป็นกลไกของร่างกายที่มีประโยชน์บางอย่างแฝงอยู่

มาฟังอาบันเล่าถึงบทความหนึ่งที่ไปอ่านเจอมาใน Psychology Today

ชื่อ

We’ve Got Depression All Wrong. It’s Trying to Save Us.

หนังสือ "ลีโอนาร์โด ดาวินชี (Leonardo da Vinci)"

เขียนโดย Walter Issacson

แปลโดย ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ

 

บรรยากาศการจัดรายการ

 

ตัวอย่างผลงานดังๆ ของลีโอนาร์โด ดาวินชี

Lady with an Ermine

Saint John the Baptist

Mona Lisa

The Last Supper

Adoration of the Magi

 

Vitruvian Man

40 นาทีแรกของ WiTcast ตอนนี้ เป็นเสียงจากวิดิโอที่ทำไปเปิดใน งานทอล์ก "โควิดมาราธอน: ห่างกันไว้ แต่ไปด้วยกัน"

จัดโดย HITAP (โครงการประเมินเทคโนโลยีและนโยบายด้านสุขภาพ https://www.hitap.net/) เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2020

ในงานมีคุณหมอและนักวิจัยผู้เชี่ยวชาญมากมาย มาพูดหัวข้อน่าสนใจเกี่ยวกับวัคซีนโควิด-19 ที่กำลังจะมา และกลยุทธ์เตรียมอึดรับมือโรคนี้ต่อไปอีกยาวๆ ติดตามชมย้อนหลังทั้งงานได้ที่ https://www.facebook.com/HITAPTHAILAND/videos/2437511836558477/

ลิงค์ไปดูวิดิโอ youtube เฉพาะช่วงของ WiTcast

https://www.youtube.com/watch?v=I_Wyn2WJerw

WiT Quizz โรคระบาดในอดีต และประวัติศาสตร์ไทย

ข้อไหนหลอก

หนึ่งใน Pandemic หรือการระบาดใหญ่ ครั้งที่คร่าชีวิตคนมากที่สุดในโลกในประวัติศาสตร์ ก็คือ Spanish Flu ค.ศ. 1918 ทั่วโลกตาย 20-50 ล้านคน แต่ในเหตุการณ์ครั้งนั้นมีคนไทยตายแค่ 19 คนเท่านั้น

ตำนาน "พระเจ้าอู่ทองหนีโรคห่ามาตั้งกรุงศรีอยุธยา" นักประวัติศาสตร์วิเคราะห์แล้ว โรคห่าในครั้งนั้นน่าจะเป็น กาฬโรค ไม่ใช่อหิวาต์

โรคฝีดาษ เป็นโรคที่มนุษย์กวาดล้างสิ้นซากไปจากโลกได้สำเร็จในปีพ.ศ. 2523 แต่สำหรับประเทศไทย โรคนี้หมดไปไวกว่านั้นอีก คือมีคนตายครั้งสุดท้ายเมื่อปี พ.ศ. 2505 หลังจากนั้นก็ไม่มีรายงานอีกเลย

 

ภาพบรรยากาศการจัดรายการ

 

เฉลย

/

/

/

/

/

ข้อหนึ่ง หลอก จ้า / จริงๆ แล้วคนไทยตายจากไข้หวัดสเปน 8 หมื่นกว่า

ส่วน 19 คือจำนวนของทหารไทยที่เสียชีวิตในสงครามโลกครั้งที่ 1 จากที่ไปร่วมรบที่ฝรั่งเศส 1233 คน

 

ข้อมูลเรื่องการระบาดของไข้หวัดสเปนในไทย -1,2,3,4

 

เฉลยเรื่องโรคห่าระบาด ในตำนานพระเจ้าอู่ทอง

ความหมายดั้งเดิมของคำว่าโรคห่า และคำว่าอหิวาต์ + ชื่อไข้ต่างๆ ในตำราวัดพระเชตุพน -1,2

การระบาดของกาฬโรคในจีน และประวัติศาสตร์ช่วงก่อตั้งกรุงศรีอยูธยา -1,2,3

การระบาดของอหิวาต์ (Cholera) ในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ ที่มา แร้งวัดสระเกศ -1,2

 

เฉลยเรื่องฝีดาษ / ไข้ทรพิษ (smallpox) และการปลูกฝี -1,2,3

เอ็ดวาร์ด เจนเนอร์ (Edward Jenner)

หมอบรัดเลย์

พระบำบัดสรรพโรค

https://www.youtube.com/watch?v=FZTNg9yprFM

 

WiT Quizz ข้อ 2

จริงหรือหลอก - อังกฤษเป็นประเทศแรกอนุมัติโครงการวิจัย ให้อาสาสมัครฉีดเชื้อไวรัสเข้าร่างกายโดยตรงเลย เพื่อจะดูผลว่าวัคซีนป้องกันการติดเชื้อได้จริงหรือเปล่า

 

เฉลย

/

/

/

/

/

จริง การทดลองแบบนี้เรียกว่า challenge trial -1,2,3

ข้อมูลเพิ่มเติม เกี่ยวกับวัคซีนของ Pfizer -1,2,3

คุยกับอาบัน คุณท็อป และคุณโตโต้ เรื่อง global citizenship / กฏต่างๆ ในการเข้าชมพิพิธภัณฑ์ ทำไมพาเพื่อนต่างชาติมาต้องจ่ายแพงกว่าคนไทยตั้งหลายเท่า? ทำไมต้องห้ามถือขวดน้ำเข้าไป? กฏกติกาสังคมแบบไหนถึงจะเรียกว่าสมเหตุสมผล?

หมายเหตุคุณภาพเสียง - อัดด้วยโทรศัพท์มือถือ อาจจะมีเสียงรบกวนค่อนข้างเยอะ และคนนั่งเบาะหน้าเสียงดังกว่าคนนั่งข้างหลัง แนะนำเสียบหูฟังน่าจะดีสุดครับ

4 รางวัลสุดท้าย Ig Nobel 2019

https://www.youtube.com/watch?v=mfzs8ZIPVIA

 

CHEMISTRY PRIZE [JAPAN]

Shigeru Watanabe, Mineko Ohnishi, Kaori Imai, Eiji Kawano, and Seiji Igarashi, for estimating the total saliva volume produced per day by a typical five-year-old child

วัดปริมตรน้ำลายเด็ก 5 ขวบ ได้ 500 ml ต่อวัน 

REFERENCE: “Estimation of the Total Saliva Volume Produced Per Day in Five-Year-Old Children,” Shigeru Watanabe, M. Ohnishi, K. Imai, E. Kawano, and S. Igarashi, Archives of Oral Biology, vol. 40, no. 8, August 1995, pp. 781-782.

WHO ATTENDED THE CEREMONY: Shiguru Watanabe [and his adult sons, who were some of the subjects of the study when they were children 35 years ago]

 

ในรายการรู้สึกว่ารางวัลนี้ไม่พีคเท่าไหร่ แต่ปรากฏพอไปดูพิธีมอบรางวัลแล้วพีคตรงนี้นี่เอง

นักวิจัยชื่อ คุณวาตานาเบ้ พาลูกชาย 3 คนที่เคยเป็น subject ในการทดลองเมื่อ 25 ปีก่อน มาขึ้นเวทีรับรางวัลด้วยกัน

จากนั้นให้สาธิตวิธีวัดปริมาตรน้ำลาย โดยการให้ทั้งสามปอกกล้วยเคี้ยวบนเวที แล้วบ้วนใส่แก้ว ก่อนเอาไปชั่งน้ำหนัก

 

ENGINEERING PRIZE [IRAN]

Iman Farahbakhsh, for inventing a diaper-changing machine for use on human infants.

สิทธิบัตร เครื่องเปลี่ยนผ้าอ้อมเด็กอัตโนมัติ

REFERENCE: “Infant Washer and Diaper-Changer Apparatus and Method,” US patent 10034582, granted to Iman Farahbakhsh, July 31, 2018.

PEACE PRIZE [UK, SAUDI ARABIA, SINGAPORE, USA]

Ghada A. bin Saif, Alexandru Papoiu, Liliana Banari, Francis McGlone, Shawn G. Kwatra, Yiong-Huak Chan, and Gil Yosipovitch, for trying to measure the pleasurability of scratching an itch.

การวัดความฟินของการเกา

REFERENCE: “The Pleasurability of Scratching an Itch: A Psychophysical and Topographical Assessment,” G.A. bin Saif, A.D.P. Papoiu, L. Banari, F. McGlone, S.G. Kwatra, Y.-H. Chan and G. Yosipovitch, British Journal of Dermatology, vol. 166, no. 5, 2012, pp. 981-985.

WHO ATTENDED THE CEREMONY: Francis McGlone delivered an acceptance speech via recorded video.

 

PSYCHOLOGY PRIZE [GERMANY]

Fritz Strack, for discovering that holding a pen in one’s mouth makes one smile, which makes one happier — and for then discovering that it does not.

การค้นพบว่า คาบปากกาทำให้อารมณ์ดี จากนั้นค้นพบอีกรอบว่า การคาบปากกาไม่มีผลต่ออารมณ์ตามที่ตัวเองค้นพบไว้ทีแรก

REFERENCE: “Inhibiting and facilitating conditions of the human smile: a nonobtrusive test of the facial feedback hypothesis,” Fritz Strack, Leonard L. Martin, and Sabine Stepper, Journal of Personality and Social Psychology, vol. 54, no. 5, 1988, pp. 768-777.

REFERENCE: “From Data to Truth in Psychological Science. A Personal Perspective,” Fritz Strack, Frontiers in Psychology, May 16, 2017.

WHO ATTENDED THE CEREMONY: Fritz Strack.

ใครสนใจอ่านเพิ่มเติมเรื่องนี้ลองเสริชด้วยคีย์เวิร์ด embodied cognition กับ replication crisis ดูนะครับ

 

เฉลย WiT Game เรื่อง Fritz Haber

The German physical chemist Fritz Haber,1868-1934. Destined for the family business, Haber found that he preferred chemistry. He gained a professorship at Dahlem Universty near Berlin, and worked on ammonia synthesis. Nitrogen compounds were needed for agricultural fertilisers and for explosives, as natural sources of nitrates were becoming depleted. Haber developed a method of making ammonia by heating atmospheric nitrogen with hydrogen under pressure with an iron catalyst. C. Bosch helped to develop the process to an industrial scale. Haber was in scientific control of Germany's chemical warfare in the First World War. He won the Nobel Prize for chemistry in 1918.

 

หนังสือ How to Keep Your Cool ปรัชญาของ Seneca ว่าด้วยการจัดการความโกรธ

เก็บตก Ig Nobel 2019

https://www.youtube.com/watch?v=mfzs8ZIPVIA

 

MEDICINE PRIZE [ITALY, THE NETHERLANDS]

Silvano Gallus, for collecting evidence that pizza might protect against illness and death, if the pizza is made and eaten in Italy.

การกินพิซซ่าอาจช่วยป้องกันโรคภัยไข้เจ็บได้หลายอย่าง แต่ต้องกินที่อิตาลีเท่านั้น

REFERENCE: “Does Pizza Protect Against Cancer?“, Silvano Gallus, Cristina Bosetti, Eva Negri, Renato Talamini, Maurizio Montella, Ettore Conti, Silvia Franceschi, and Carlo La Vecchia, International Journal of Cancer, vol. 107, no. 2, November 1, 2003, pp. 283-284.

REFERENCE: “Pizza and Risk of Acute Myocardial Infarction,” Silvano Gallus, A. Tavani, and C. La Vecchia, European Journal of Clinical Nutrition, vol. 58, no. 11, November 2004, pp. 1543-1546.

REFERENCE: “Pizza Consumption and the Risk of Breast, Ovarian and Prostate Cancer,” Silvano Gallus, Renato Talamini, Cristina Bosetti, Eva Negri, Maurizio Montella, Silvia Franceschi, Attilio Giacosa, and Carlo La Vecchia, European Journal of Cancer Prevention, vol. 15, no. 1, February 2006, pp. 74-76.

WHO ATTENDED THE CEREMONY: Silvano Gallus.

 

MEDICAL EDUCATION PRIZE [USA]

Karen Pryor and Theresa McKeon, for using a simple animal-training technique— called “clicker training” —to train surgeons to perform orthopedic surgery.

เอาวิธีฝึกหมามาฝึกหมอผ่าตัด ได้ผลดีกว่าสอนปกติ

REFERENCE: “Is Teaching Simple Surgical Skills Using an Operant Learning Program More Effective Than Teaching by Demonstration,” I. Martin Levy, Karen W. Pryor, and Theresa R. McKeon, Clinical Orthopaedics and Related Research, vol. 474, no. 4, April 2016, pp. 945–955.

WHO ATTENDED THE CEREMONY:Karen Pryor and Theresa McKeon

 

คลิปฝึกหมาด้วย clicker 

https://www.youtube.com/watch?v=HPDOrEEsAJ8

 

BIOLOGY PRIZE [SINGAPORE, AUSTRIA, CHINA, GERMANY, AUSTRALIA, POLAND, USA, BULGARIA]

การทำแมลงสาบที่ตายแล้วให้กลายเป็นแม่เหล็ก ให้ผลไม่เหมือนการทำแมลงสาบที่ยังมีชีวิตอยู่ให้กลายเป็นแม่เหล็ก

Ling-Jun Kong, Herbert Crepaz, Agnieszka Górecka, Aleksandra Urbanek, Rainer Dumke, and Tomasz Paterek, for discovering that dead magnetized cockroaches behave differently than living magnetized cockroaches.

REFERENCE: “In-Vivo Biomagnetic Characterisation of the American Cockroach,” Ling-Jun Kong, Herbert Crepaz, Agnieszka Górecka, Aleksandra Urbanek, Rainer Dumke, Tomasz Paterek, Scientific Reports, vol. 8, no. 1, 2018: 5140.

WHO ATTENDED THE CEREMONY: Tomasz Paterek, Herbert Crepaz, Rainer Dumke.

ANATOMY PRIZE [FRANCE]

Roger Mieusset and Bourras Bengoudifa, for measuring scrotal temperature asymmetry in naked and clothed postmen in France.

วัดอุณหภูมิไข่บุรุษไปรษณีย์ในฝรั่งเศส แล้วค้นพบความไม่สมมาตรระหว่างซ้ายกับขวา และความแตกต่างระหว่างเปลือยกายกับไม่เปลือยกาย

REFERENCE: “Thermal Asymmetry of the Human Scrotum,” Bourras Bengoudifa and Roger Mieusset, Human Reproduction, vol. 22, no. 8, 2007, pp. 2178-2182.

เครื่องวัดขนาดอัณฑะ หรือ Orchidometer ลองไปดูรูปวิธีใช้ใน wikipedia กันเองนะครับ

ฟิสิกส์ของลึงค์

เพลงประกอบที่ใช้ในตอน

https://www.youtube.com/watch?v=o8-Bj5ACAMw

https://www.youtube.com/watch?v=pz_Rb9qkPMI

https://www.youtube.com/watch?v=6zqzbTrbgLQ

สถานที่เก่า เวลาเปลี่ยน ประสบการณ์เพิ่ม หัวใจดวงเดิม

WiTcast ตอนนี้พาไปคุยกับทีมอนุรักษ์นกเงือกที่เขาบูโด จ.นราธิวาส

พี่ปุ๊ก (ศิริวรรณ นาคขุนทด)

พี่กัญญา (สุกัญญา ไชยสุริยานันท์)

และพี่ปรีดา (ปรีดา เทียนส่งรัศมี)

 

หลังจากฟังแม่นกเงือก (อ.พิไล พูลสวัสดิ์) เล่าความเป็นมาต่างๆ ในตอน 82.1 ไปแล้ว

คราวนี้มาฟังพวกพี่ๆ รุ่นลูกศิษย์ของอาจารย์เล่าบ้างว่าตลอด 20 ปีที่ผ่านมา

ได้เรียนรู้อะไรจากการทำงานร่วมกับชุมชนบ้าง

และเหตุใดการหาบ้านให้นก จึงทำให้ค้นพบบ้านของตัวเอง

 

สนใจอุปการะครอบครัวนกเงือกติดต่อได้ที่ http://hornbill.or.th/th/support-us/adoption/

หรือโทร 02-201-5532 หรืออีเมล [email protected]

ถ้าใครไปอุปการะแล้ว อย่าลืมมาบอกทางเพจ WiTcast ด้วยนะคร้าบ

 

ผลิตและดำเนินรายการ : แทนไท ประเสริฐกุล, อาบัน สามัญชน

ภาพปก: Joe P Tsundoku

ภาพถ่ายประกอบ: อาบัน+ทีมบาบูนสู่รู้

สนับสนุนโดย: สกสว. (สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม)

 

ตอนอื่นๆ ในซีรีส์ "เพราะมีเรา ฉันจึงเป็น"

ว่าด้วยการทำงานร่วมกับชุมชนเพื่อสร้างความเปลี่ยนแปลงอย่างยั่งยืน

 

WiTcast 76.1 – “การแพทย์กับความเป็นมนุษย์” คุยกับ คุณหมอโกมาตร จึงเสถียรทรัพย์

https://www.witcastthailand.com/witcast-76-1/

WiTcast 76.2 – "หมอกับคน" คุยเคล็ดลับสร้างเครือข่ายสังคม กับคุณหมอเศกสรรค์ ชวนะดีเลิศ

https://www.witcastthailand.com/witcast-76-2/

WiTcast 81 – “ศาสนากับการสื่อสารเพื่อสันติ” คุยกับอ.สุชาติ เศรษฐมาลินี

https://www.witcastthailand.com/witcast-81/

WiTcast 82.1 – “แม่นกเงือก กับพรานพิทักษ์ไพร” คุยกับ อ.พิไล พูลสวัสดิ์

https://www.witcastthailand.com/witcast-82-1/

WiTcast 82.2 – “เมล็ดพันธุ์แห่งความหวังที่เขาบูโด” คุยกับพี่ปุ๊ก พี่กัญญา และพี่ปรีดา (ทีมอนุรักษ์นกเงือก)

https://www.witcastthailand.com/witcast-82-2/

WiTcast 85 –  "สถาปนิกกับชุมชน" คุยกับ อ. ยงธนิศร์ พิมลเสถียร

https://www.witcastthailand.com/witcast-85/

 

 

ตอนอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการผจญภัยของพวกเราที่เขาบูโด  

WiTdrive 13 - เล่าประสบการณ์ไปดูนกเงือก + ดราม่าขึ้นเขาบูโด ที่นราธิวาส

https://www.witcastthailand.com/witdrive-13-1/

WiTcast ep 0

0.1 กำเนิด WiTcast

https://www.witcastthailand.com/witcast-episode-0-1/

0.2 คุยกับแก๊งค์พี่ปุ๊ก พี่กัญญา พี่ปรีดา ครั้งแรกเมื่อ 13 ปีก่อน

https://www.witcastthailand.com/witcast-episode-0-2/

 

 

ภาพประกอบตอน

 

แป้นบาสสีซีดกับต้นย่านดาโอ๊ะต้นเดิมที่เราเคยมาเจอแล้วตื่นเต้นเมื่อ 13 ปีก่อน

พี่ปุ๊ก (ซ้าย) พี่กัญญา (ขวา)

พี่ปรีดา

พี่ปรีดาสอนศิลปะเด็กๆ

ผลงานวาดรูปนกเงือกโดยพี่ปรีดา มีคั่วกาแฟนกเงือกขายแล้ววาดตกแต่งถุงเองด้วย

 

บรรยากาศการประชุมสรุปผลการเก็บข้อมูลนกเงือกที่จัดเดือนละครั้ง

พี่ปรีดากับแบแซ คู่บัดดี้อนุรักษ์นกเงือก

ขึ้นเขาไปเยือนซุ้มดูนก วันหลังจากสัมภาษณ์