Жаншипа

Қазақстанды ұзақ билеген Нұрсұлтан Назарбаев алғаш рет 1990 жылғы 24 сәуірде президент атанды. 2011 жылы көтерілген референдум бастамасын оппозиция "сапалы дамудан үміт үзу" деп бағаласа, Батыс "Назарбаевтың тарихи еңбегін жоққа шығаратын" қадам деп атады.

Қазақстанда тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы заң күшейді. Онымен бірге балаларға қатысты да біршама норма енді. Дегенмен, заңды әзірлеу жөніндегі жұмыс тобында болған заңгер Әйгерім Құсайынқызы құжат әлі де толықтыруды қажет етеді дейді.«Зеренің» бүгінгі эпизодында осы өзгерістер жайлы сөз етеміз.

"Сорбұлақ – бұл ескі әдіс. Қазір технология кәріз суын ішетін су сапасына дейін тазарта алатындай деңгейге жетті" дейді су маманы Қайрат Оспанов. "Суды пайдаландыңыз, оны табиғатқа қайтару керек. Ал қазір қайтарудан гөрі ластау жылдам жүріп жатыр. Мұндайда су тапшылығы туындауы заңды" дейді маман.

20 сәуір – Алаш шәһидтерінің күні. Азаттық радиосы Қазақстан тәуелсіздік алғанға дейін осы күні арнайы бағдарлама әзірлейтін. Бұл хабарымызда Азаттық радиосы материалдары жинақталған қордан табылған Әмина Нұғыманова және Ескендір Хасанғалиев орындаған Алашорда әскері маршы жөнінде айтамыз.

2010 жылғы Қызылағаш апатынан кейінгі су тасқыны, одан зардап шеккендер мен олардың проблемалары Азаттықта қалай қамтылды? Елде су апаты жыл сайын неге қайталана береді? Бұдан қандай қорытынды түюге болады? Осы және өзге сұрақтарға инженер-гидротехник Әмірхан Кеншімов жауап береді.

Қазақстанда жыл сайын 700 мыңнан астам бала буллингке ұшырайды екен. Балаға жасалған қысымды дер кезінде байқап, шешімін таппаса, соңы қайғылы жағдайға, тіпті суицидке жеткізуі мүмкін дейді сарапшы. "Антибуллинг қауымдастығы" психологы Аяна Саурыковамен осы мәселені талқылаймыз.

Қоғам қайраткері Хасен Оралтай 2001 жылы Азаттыққа сұхбатында әйелдің қоғамдағы орны және көп әйел алу туралы ойларын ортаға салған. Елде 2010 жылы тұрмыстық зорлықтан орта есеппен жылына 500 адам қаза табатыны есептелген.

«Әр қазақ жеті атасын біледі, ал жеті апасын неге білмейді? Шежіреде ерлердің есімі бар да, әйел неге жоқ? Ұрпағын тоғыз ай құрсағында көтеріп, бағып-қағып өсірген аналар шежіреден орын алмауы әделтсіз» дейді суретші Мөлдір Қарубайқызы. Оның «Жеті апа» атты картинасы осы ойдан туған. Азаттық радиосының «Зере» подкасында осы туындының маңызы мен шежіредегі әйелдің рөлі жайлы әңгімелесеміз.

Әлемдегі төртінші көл деген даңқы дақпыртқа айналған Аралды сақтаудың жолы қандай? Сібір өзендерін Аралға неге бұрмады, жерасты суын неге пайдаланбады? Азаттық хабарларынан туындаған сұрақтарға бұрынғы су шаруашылығы министрі Нариман Қыпшақбаев жауап береді.