Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.

*

Inniu an deichiú lá de mhí an Mheithimh. Is mise Siubhán Nic Amhlaoibh.

Bhí leibhéil arda truailliú aeir i Meiriceá Thuaidh an tseachtain seo de bharr falscaithe i gCeanada. I Nua-Eabhrac, tugadh amach milliún masc agus moladh do dhaoine fanacht taobh istigh. Bhí aer tocsaineach le brath trasna na mór-ranna ó Philadelphia ar an chósta thoir go Detroit agus Chicago san iarthar láir. Meastar gurb é seo an truailliú aeir is measa ar taifead sna Stáit Aontaithe. Cuireadh ceal ar eitiltí agus chonacthas toitcheo oráiste sa spéir dá bharr. Tá na céadta tine fós ar lasadh i gCeanada, agus níltear ag súil le fearthainn go ceann tamaill.

D’fhógair an peileadóir Airgintíneach Lionel Messi an tseachtain seo go mbeidh sé ag bogadh go Meiriceá. Tá Messi, atá ag imirt le Paris St Germain sa Fhrainc faoi láthair, le bogadh go Inter Miami, club peile ina bhfuil David Beckham ar dhuine de na húinéirí. Tháinig an nuacht aniar aduaidh ar lucht iriseoireachta na peile, a bhí ag súil go rachadh Messi go dtí an Araib Shádach, mar a rinne a sheaniomaitheoir Cristiano Ronaldo. I Londain ag an deireadh seachtaine fuair Manchester City an lámh in uachtar ar Manchester United i gcluiche ceannais an FA Cup. Ciallaíonn sé sin go mbeidh deis ag City an “treble” a fháil má bhaineann siad cluiche ceannais an Champions League inniu.

In Éirinn, tá an rialtas i ndiaidh polasaí nua a sheoladh maidir le daonra oileáin na tíre a ardú. Tá daonra na n-oileán laghdaithe mar gheall ar chúiseanna lena n-áirítear easpa fostaíochta, tithíochta agus seirbhísí, agus tá an rialtas chun dul i ngleic leis na fadhbanna seo chun daoine a mhealladh chuig na hoileáin arís. Tá trí oileán is fiche ó imeallbhord an iarthair idir Dún na nGall agus Corcaigh le bheith clúdaithe sa scéim. Beidh níos mó airgid ar fáil dóibh siúd ar mhaith leo tithe folmha nó tréigthe a athchóiriú, agus táthar ag súil go bhforbrófar an earnáil turasóireachta ar na hoileáin fosta.

*

Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.

*

GLUAIS

falscaithe - wildfires

toitcheo - smog

fearthainn - rain

lucht iriseoireachta na peile - football journalists

seaniomaitheoir - old rival

imeallbhord an iarthair - the western coastline

an earnáil turasóireachta - the tourism industry