Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.

*

Inniu an dara lá déag de mhí na Samhna. Is mise Gwyneth Nic Aidicín Ní Loingsigh.

Tá Comhdháil na Náisiún Aontaithe maidir le hAthrú Aeráide, nó COP27, ar siúl in Sharm El Sheikh san Éigipt. Tá níos mó ná nócha ceann stáit agus ionadaithe ó beagnach dhá chéad tír i láthair. Tá an Chomhdháil ag tarlú agus níos mó fianaise ná riamh tagtha chun solais go bhfuil an pláinéad i staid éigeandála agus go bhfuil géarghá le héirí as úsáid breoslaí iontaise chomh luath agus is féidir. Deirtear go raibh an teocht is airde riamh againn le hocht mbliana anuas. Ag an am céanna, cáineadh an Chomhdháil mar go bhfuil an comhlacht Coca-Cola ina urraitheoir uirthi.

Tharla toghcháin lár téarma Dé Máirt i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Bhíothas ag súil le "tonn dhearg" agus suíocháin bhreise sa Seanad agus i dTeach na nIonadaithe don Pháirtí Poblachtánach, ach d'éirigh leis an Daonlathach John Fetterman in Pennsylvania agus theip ar roinnt iarrthóirí a thacaíonn leis an iarUachtarán, Donald Trump. Táthar ag súil go bhfógróidh Trump go mbeidh sé ag seasamh sa toghchán uachtaránachta arís i gceann dhá bhliain ach beidh iomaíocht aige ina pháirtí féin mar ba mhaith le Ron DeSantis ó Florida seasamh in 2024 freisin.

Bhí bua mór ag foireann rugbaí na hÉireann an tseachtain seo caite nuair a bhuail siad ar sheaimpíní an domhain, an Afraic Theas, le trí phointe, sa Staid Aviva i mBaile Átha Cliath. Tá Éire sa chéad áit i rangú an domhain faoi láthair agus táthar ag súil go n-éireoidh go maith leis an bhfoireann i gCorn an Domhain sa Rugbaí sa Fhrainc an bhliain seo chugainn. Níl taifead maith ag Éirinn sa chomórtas sin, áfach, ach tá an fhoireann tar éis an bua a fháil ar fhoirne mór le rá amhail an Afraic Theas agus an Nua-Shéalainn le déanaí. Tá foireann na hÉireann ag imirt in aghaidh Fidsí inniu.

*

Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.

*

GLUAIS

breoslaí iontaise - fossil fuels

urraitheoir - sponsor

tonn dhearg - red wave

Teach na nIonadaithe - the House of Representatives

rangú an domhain - world ranking

foirne mór le rá - big teams