Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.

*

Inniu an t-aonú lá is fiche de mhí na Bealtaine. Is mise Alanna Ní Ghallachóir.

Dheimhnigh rialtas na Fionlainne agus rialtas na Sualainne an tseachtain seo go ndéanfaidís iarratas ar bhallraíocht NATO. Cé go raibh na tíortha sásta fanacht taobh amuigh den chomhghuaillíocht go dtí seo, tá ceannairí polaitiúla go mór i bhfabhar ballraíochta anois, mar gheall ar ionradh na Rúise ar an Úcráin. Dúirt Uachtarán na Rúise Vladimir Putin le hUachtarán na Fionlainne Sauli Niinistö gur "meancóg" a bheadh ann dá bhfágfaidís neodracht ina ndiaidh, agus dúirt Uachtarán na Tuirce Recep Tayyip Erdoğan nach nglacfadh a thír féin le ballraíocht na dtíortha nua. Níl Éire ina ball de NATO agus tá formhór an phobail i gcoinne stádas neodrach na tíre a chailleadh.

Tá Lá Dearg ar siúl i mBéal Feirste inniu. Tá daoine ag bualadh le chéile ag an Chultúrlann agus rachaidh an mhórshiúil go Halla na Cathrach, chun tacaíocht a léiriú do chearta teanga i dTuaisceart Éireann. Tharla an Lá Dearg deireanach sa bhliain 2017, beagnach cúig bliana ó shin. Beidh daoine ag teacht ó gach cearn d'Éirinn chun freastal ar an agóid. Cé gur luadh pleananna chun cearta teanga a thabhairt isteach in Óráid na Banríona, a thug a mac an Prionsa Séarlas, ní raibh trácht ar bith ar cén uair a chuirfear na beartais nua i bhfeidhm. Iarrtar ar dhaoine an dath dearg a chaitheamh agus na haischlibeanna #BéidhMéAnn, #AchtAnois agus #AnLáDearg a úsáid.

Tharla comórtas na hEoraifíse san Iodáil an deireadh seachtaine seo caite, ach níor éirigh le hÉirinn spás a fháil sa bhabhta ceannais Dé Sathairn. Ar deireadh thug muintir na hEorpa a gcuid vótaí don Úcráin, rud a léirigh comhbhá na mór-roinne don tír atá i gcruachás. Gheall Uachtarán na hÚcráine Vlodymyr Zelenskiy go dtarlódh an comórtas sa chathair Mariupol am éigin amach anseo, ach ní fios cén uair, mar níl deireadh leis an chogadh dearg go fóill, cé nach bhfuil ag éirí go maith le fórsaí na Rúise.

*

Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.

*

GLUAIS

ballraíocht - membership

neodracht - neutrality

Óráid na Banríona - the Queen's Speech

beartais - policies

comhbhá na mór-roinne - the continent's sympathy

cruachás - plight