
Sign up to save your podcasts
Or


लामो समय देखि प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रुपमा ओखलढुंगामा मानसिक रोगीहरुको लागि सेवा पुर्याउँदै आउनु भएका नेपालका सिनियर मनोरोग चिकित्सक विद्यादेव शर्मासँग गरिएको कुराकानी सुन्न सक्नु हुनेछ । उहाँले जिल्लामा काम गर्दाको अनुभव, भोगाई र अहिले ओखलढुंगा सामुदायिक अस्पतालले मानसिक समस्याबारे दिन शुरु गरेको सेवाबारे छलफल गर्ने छौं । बाँकि चाँहि नेपालका सिनियर मनोरोग चिकित्सक विद्यादेव शर्मासँग गरिएको कुराकानी सुनौं ःःःःःःःःः
डिप्रेसन के हो ? डिप्रेसन रोग लाग्यो भनेर कसरी थाहा पाउने ? यदि कुनै पनि व्यक्तिमा डिप्रेसन भएमा यसको कसरीे व्यवस्थापन गर्न सकिन्छ ? भन्नेबारेमा मैले ओखलढुंगा सामुदायिक अस्पताल मानसिक स्वास्थ्य विभागका मनोरोग नर्स सोनी भडेलसँग कुराकानी गरेकी छु । कार्यक्रममा लागौं कुराकानी तर्फ नै ःःःःःःःःःःःःःःःःःःःःःःःः
आजको बसाईमा चिन्ता व्यावस्थापनको विषयमा जानकारी पाउनु हुनेछ । चिन्ता के हो ? कस्तो अवस्थामा चिन्ता रोग बन्न सक्छ ? र कसरी आफै चिन्ताको व्यवस्थापन गर्न सकिन्छ ? भन्नेबारेमा मैले युएनएफपिए ओखलढुंगाका संयोजक रेखा श्रेष्ठसँग कुराकानी गरेकी छु । कार्यक्रममा लागौं कुराकानी तर्फ नै ःःःःःःःःःःःःःःःःःःःःःःःः
ओखलढुंगा खिजिदेम्बा खिजीफलाटेका फुर्वा शेर्पालाई १३ वर्षको उमेर देखि मानसिक समस्या देखियो । उनलाई धामिझाँक्रि र स्वास्थ्य संस्था पनि पुर्याइयो । तर डाक्टरको सल्लाह अनुसार निरन्तर औषधी सेवन नगरे पछि फुर्वाको मानसिक समस्या पटक पटक बल्झिरह्यो । उनी पछिल्लो पटक झण्डै ५ वर्ष देखि थला परिन, त्यस पछि भने गाउँघरमै धामिझाँक्रि गरेर टारियो । उनको हातखुट्टा नचल्ने भए पछि खाना खान समेत अरुकै भर पर्नु पर्ने भो । वडापालिकाले उनलाई पुर्ण अशक्तको अपाङ्गता परिचय पत्र दिएर त्यस बापतको सेवा सुविधा पनि पाईन । कम्जोर आर्थिक अवस्था, चेतनाको कमीका कारण फुर्वा आफै र उनका परिवारले उनको मृत्यु कुरिरहेको जस्तै थियो । फुर्वा कै गाउँपालिकामा ओखलढुंगा सामुदायिक अस्पतालले सिबीआर अर्थात समुदायमा आधारित पुर्नस्थापना कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको छ । त्यसै कार्यक्रमले गरेको अपाङ्गता सर्वेक्षणको क्रममा फुर्वा फेला परिन । र सिबिआर कार्यक्रमले नै उपचारको लागि अस्पतालसम्म ल्यायो । उनको समस्या जटिल भएकोले फुर्वालाई अस्पतालले नै थप उपचारको लागि काठ्माण्डौ पठायो । त्यसरी झण्डै ५ वर्ष थला परेकी फुर्वा उपचार पछि निको भएकी छिन । बाँकि उनको कथा फुर्वा र त्यस क्षेत्रमा सेवारत सिविआर कार्यक्रमका सहजकर्ता खेम बरालसँग गरिएको कुराकानीबाट ःःःःःःःःःःःःःःःःःःःःःःःः
स्मृति सुनुवार शारिरीक अपाङ्गता हुन । ओखलढुंगा खिजीदेम्बा खिजीकाती उनको घर । अहिले उनी कक्षा १० मा पढ्दैछिन । अपाङ्गता भएर पनि उनले आफ्नो अध्ययनलाई छाडेकी छैनन । भविष्यमा नर्स बनेर सेवा गर्ने उनको इच्छा छ । उनकै घरमा पुगेर उनीसँग भलाकुसारी गरेको छु । अब बाँकी चाँहि भलाकुसारी बाटनैःःःःःःःःःःः
ओखलढुंगा सामुदायिक अस्पताल अन्तर्गत सिबिआर अर्थात समुदायमा आधारित पुर्नस्थापना कार्यक्रमले जिल्लाको मोलुङ र खिजिदेम्बा गाउँपालिकामा सेवा प्रदान गरिरहेको छ । यस कार्यक्रमले अपाङ्गता भएकाहरुको शिक्षा, स्वास्थ्य, पैरवी लगायतको क्षेत्रलाई मध्ये नजर गर्दै सेवा दिदै आएको छ । जस मध्ये पालिकाको हरेक वडा र गाउँपालिका स्तर मै अपाङ्गताहरुको अपाङ्गता समन्वय समिति गठन गरेको छ । यहि समिती मार्फत संस्थाले एकजुट भई संविधान र कानुनले प्रदत्त गरेको अपाङ्गताहरुको हक अधिकारको बारेमा जानकारी दिनुका साथै अगाडि बढ्न मद्दत गरिरहेको छ । समितीहरु हरेक महिनामा बैठक बस्ने, अपाङ्गता भएकाहरुको हक र अधिकारको बारेमा छलफल गर्ने साथै अपाङ्गता भएकाहरुको जिविकोपार्जनको लागि बचत, ऋण लिनेदिने जस्ता कृयाकलापहरु गर्दा रहेछन । खिजिदेम्बा ४ खिजिकातीको वडा स्तरको समितिको बैठकमा मैले पनि सहभागी हुने मौका पाएँ । बैठक पछि मैले समितिका सचिव सोमछिरिङ तामाङ, उपाध्यक्ष बिनिसा सुनुवार र अध्यक्ष डेण्डि शेर्पासँग भलाकुसारी गरेकी छु । अब बाँकी चाँहि भलाकुसारी बाटनैःःःःःःःःःःः
अमिता राई १८ वर्षका भए । उनको घर ओखलढुंगा मोलुङ गाउँपालिका ८ राँगादिप उनको घर । उनी पुर्ण अपाङ्गता हुन । जन्मिएको ६ महिनामा अमितालाई टाउको दुख्ने र ज्वरो आउने समस्या भयो । त्यस पछि उनलाई ३ महिनासम्म धामी झाँक्री लगाईयो । अहिले उनको हातखुट्टा राम्रो चल्दैन, बोली आउदैन । उनलाई बस्नको लागि आरामहोस भन्ने हेतुले ओखलढुंगा सामुदायिक अस्पताल अन्तर्गत सिबिआर अर्थात समुदायमा आधारीत पुर्नस्थापना कार्यक्रमले विशेष किसिमको कुर्सी दिने हुँदा कुर्सी लिन आमासँग अस्पताल आएका थिए । त्यसै समयमा अमिताको आमा आशा राई र सिबिआर कार्यक्रमका सल्लाकार क्लेयर ग्रीम्बोलसँग भलाकुसारी गरेकी छु । बाँकी चाँहि भलाकुसारीबाट न
सुनिल मगर शारिरीक अपाङ्गता हुन । दिप्रुङ चुइचुम्मा गाउँपालिका ७ तेम्मा उनको घर । ४ कक्षामा पढ्दै गर्दा उनको हात र खुट्टा सुक्ने समस्या भए पछि अपाङ्गता हुन पुगे । रेडियो सुन्ने रचनाहरु लेख्ने गर्दै उनको दिनचर्या बित्ने गर्छ । केही समय अघि उनले कार्यक्रम दृष्टिकोणमा आफ्नो कुरा राख्ने चाहाना भएको फोनमा बताएका थिए । त्यस पश्चात टेलिफोन मार्फत नै दुःख सुख गफिएका छौं । बाँकि चाँहि भलाकुसारी बाट नै
From the publisher's feed