Άκου Μάνα

Δεν φτάνει να απομακρύνουμε όλες εκείνες τις προφανείς στερεοτυπικές εκφράσεις και αντιλήψεις με τις οποίες μεγαλώσαμε. Τα «οι άντρες δεν κλαίνε», τα «ένας πρίγκιπας καβάλα σε ένα άσπρο άλογο θα έρθει να σε σώσει». Τα αγορίστικα γαλάζια και τα κοριτσίστικα ροζ. Το ότι στα μαθηματικά διαπρέπουν οι άντρες και πως η φροντίδα είναι γένος θηλυκού γιατί τα κορίτσια έχουν έμφυτο το νοιάξιμο. Το Νο1 λάθος που κάνουμε- όχι μόνο ως γονείς, αλλά ως ενήλικες- όταν μιλάμε στα παιδιά μας, είναι κάτι που κάνουμε κυρίως ασυνείδητα, επαναλαμβανόμενα και- όπως επιβεβαιώνουν οι ελάχιστες έρευνες που υπάρχουν για το συγκεκριμένο ζήτημα- με μεγάλη σταθερότητα.

Σε αυτό το Άκου Μάνα μια εντελώς προσωπική παρατήρηση οδήγησε σε ένα γενικότερο συμπέρασμα βάσει μελετών. Το Νο1 λάθος όταν μιλάμε με τα παιδιά μας επιβεβαιώνεται από τη γλωσσολογία και την κοινωνιολογία. Αρχίζει να συμβαίνει από πολύ μικρή ηλικία, ακόμα και σε εκείνες τις ηλικίες που τα αγόρια και τα κορίτσια δεν αντιλαμβάνονται τι τους λέμε, αλλά ακούν.

Τα στερεοτυπικά μοτίβα δεν οφείλονται σε βιολογικές διαφορές στον εγκέφαλο των παιδιών, αλλά σε κοινωνικές προσδοκίες που μεταφέρονται οργανικά μέσα από τον λόγο μας. Άκου περισσότερα στο podcast.

Η Gen A, τα παιδιά 0-16 ετών που γεννήθηκαν από Millenials και κάποιους Zoomers είναι μία αχαρτογράφητη γενιά. Μεγάλωσαν μέσα στην τεχνολογία, με υπερβολικά συνειδητοποιημένους γονείς που έχουν ισοπεδωθεί από το άγχος και την τεχνολογία. Κι όλο αυτό, έχει δημιουργήσει μία εντελώς διαφορετική συνθήκη με νέα δεδομένα στην ανατροφή τους. Για να το πω αλλιώς, είναι εντελώς μάταιο να μεγαλώνεις ένα παιδί σήμερα με τον τρόπο που μεγάλωσες εσύ κάποτε. Μελέτες αναφέρουν ότι το γεγονός ότι οι γονείς, οι δάσκαλοι και οι φροντιστές είναι εξοπλισμένοι με συσκευές παρέχοντας στα παιδιά μια συνεχή ροή σαφήνειας και καθοδήγησης, επηρεάζει τη ζωή των παιδιών της Gen A, ακόμα και αν τα ίδια δεν έχουν πρόσβαση στα smartphones. H Μαρία Κωνσταντοπούλου, ψυχολόγος/ψυχοθεραπεύτρια επιβεβαιώνει ότι εξαντλούμαστε με το να υπεραντλούμε πληροφορίες «για το καλό τους» και έχουμε χάσει το τρένο.

Υπάρχει λόγος- και μάλιστα επιστημονικός- που ένα έφηβο παιδί αγνοεί τη φωνή της μανούλας. Κι όμως, δεν φταίει αυτό. Είναι πάνω από τις δυνάμεις του να της δώσει προτεραιότητα. Για την ακρίβεια, είναι μέσα στον εγκέφαλό του. Η εξήγηση απέχει πολύ από το ότι δεν σας αγαπάει πια ή δεν σας υπολογίζει. Ο λόγος που το έφηβο παιδί προτιμάει να ακούει πιο πολύ τις φωνές των άλλων- ακόμα και αγνώστων που του κάνουν κλικ- και λιγότερο τη φωνή της μάνας του, είναι λιγότερο δραματική και μας έρχεται από την επιστήμη.

Είναι τα group chats είναι μια μικρογραφία της κοινωνίας μας; Γιατί υπάρχουν στ' αλήθεια; Τι μπορεί να πάει στραβά και πότε μπορεί να αρχίσει να γίνεται τοξικό; Κάνουν τη γονεϊκή ζωή μας πιο εύκολη; Κι αλήθεια, γιατί οι ομαδικές αφορούν συνήθως τις μαμάδες; Ποιοι είναι οι άγραφοι κανόνες σωστής συμπεριφοράς στο group chat των γονέων της τάξης; Η Μαριλέλλα Αντωνοπούλου συζητάει με 2 έμπειρες μαμάδες των group chats και αγαπημένες συναδέλφισσες, τη Μυρτώ Αντωνοπούλου και την Έλενα Μπούλια, Editor in Chief και δημοσιογράφο του OW.gr, αντίστοιχα.

Ο αποκλεισμός των παιδιών έως 16 ετών από τα social media στην Αυστραλία (ανάλογοι νόμοι ισχύουν σε χώρες όπως η Δανία και η Γαλλία) έχει ανοίξει μία πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση γύρω από το αν ένα μέτρο σαν κι αυτό είναι βιώσιμο και αποτελεσματικό. Προσωπικά μού φέρνει στο μυαλό τον αντικαπνιστικό νόμο στην Ελλάδα. Δεν ξέρω αν με πιάνετε. Μπορούμε να βασιστούμε σε μία απαγόρευση την ώρα που τα παιδιά έχουν βρει ήδη τρόπους να παρακάμπτουν το μπανάρισμα και να ξαναμπαίνουν ή να δοκιμάζουν άλλες πλατφόρμες ακόμα πιο ανεξέλεγκτες και αμφιλεγόμενες; Μπορεί μια τέτοια απαγόρευση να σώσει τον εγκέφαλο και την ψυχική υγεία των παιδιών; Συζητάμε το θέμα με τη Χριστίνα Παπαδοπούλου, εκπαιδευτικό με ειδίκευση στις Νέες Τεχνολογίες και την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο.

Η λέξη «επιλεκτική» έχει θετική χροιά, εκτός αν στην ίδια πρόταση υπάρχουν οι λέξεις «παιδί» και «διατροφή». Όσο κι αν το θέλεις, το παιδί δεν θα επιλέξει τη βιολογική ντομάτα, αλλά το κρουασάν. Οι συγχρονες μαμάδες, έχουμε πάθει εμμονή με όλο αυτό το αφήγημα της διατροφής, τα συντηρητικά, τα γλυκά με χουρμάδες, τη «διαβολική» ζάχαρη. Αλλά τα παιδιά είναι παιδιά και όπως και να το κάνεις, η φασολάδα θα έχει πάντα γεύση φασολάδας. Σύμφωνα με τη διατροφολόγο Κατερίνα Καρίνου, η φράση που σώζει «Αν δεν φας τις φακές, δεν έχει παγωτό», δεν θα σε σώσει. Μην νιώθεις αβοήθητη, λύσεις υπάρχουν.

Η Μαριάννα Μεταξά καταλάβαινε ότι κάτι δεν πάει καλά με την κόρη της, την Κέλλυ. Η μικρή ήταν 8 ετών όταν διαγνώστηκε με διαβήτη τύπου 1. Ακόμα θυμάται την πρώτη φορά που το παιδί της νοσηλεύτηκε εσπευσμένα στο Παίδων με γλυκόζη 540, φτάνοντας λίγο πριν το κώμα. Μετά από 4 μέρες, έφυγαν από το νοσοκομείο για το σπίτι μαζί με τον νέο τους συγκάτοικο. Και έμαθαν να ζουν με αυτόν, στην αρχή δύσκολα, αλλά με τον καιρό ισορροπημένα και αρμονικά. «Απλώς μαθαίνεις να μην τον φοβάσαι» λέει σήμερα, 20 χρόνια μετά. Ήταν 2005 και επικρατούσε απόλυτη άγνοια για τον νεανικό διαβήτη και την έννοια του αυτοάνοσου.«Ένας ενήλικας με είχε ρωτήσει αν ο διαβήτης κολλάει», θυμάται.

Δεν είσαι απλά κουρασμένη. Έρευνες αναφέρουν ότι οι εργαζόμενες μητέρες εκκρίνουν από τα υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης που έχουν καταγραφεί. Το άγχος των μαμάδων σήμερα χτυπάει κόκκινο. Υπάρχει μία κανονικοποίηση στο ακραίο στρες που βιώνει η σύγχρονη εργαζόμενη μαμά. Η εξάντληση από το multitasking με παιδί και καριέρα συγκρίνεται με 3 δουλειές πλήρους απασχόλησης και το Tour de France. Κάνουμε πρωταθλητισμό χωρίς να διεκδικούμε μετάλλιο. Η συνεχής πολυδιεργασία, το συναισθηματικό βάρος και η έλλειψη χρόνου αποκατάστασης μετά τον τοκετό συσσωρεύονται ακόμα και για χρόνια και ωθούν το σώμα των σύγχρονων μαμάδων σε μια συνεχή κατάσταση άγχους. Σε αυτό το Άκου Μάνα μιλάμε και αδιέξοδα και εκτονώσεις.

Τι άγχος κι ετούτο. Άντε να τα ξυπνάς πιο νωρίς. Άντε να τους κόψεις τις οθόνες, άντε να τα κάτσεις ξανά στην καρέκλα. Επιστροφή στο σχολείο, ένας ακόμα κύκλος ανεμελιάς κλείνει, μην αρχίσω τα γνωστά αποκαρδιωτικά που λέμε κάθε χρόνο τέτοιες μέρες: «τα κεφάλια μέσα», «κάθε κατεργάρης στον πάγκο του». Η αλήθεια είναι πως ποτέ κανένα παιδί δεν είπε «θα κάτσω στον πάγκο μου» ή έβαλε το κεφάλι του μέσα, όσες φορές κι αν του ζαλίσαμε τ' αυτιά. Τι να πούμε και κυρίως τι να μην πούμε σε ένα παιδί πριν χτυπήσει το κουδούνι; Η ψυχολόγος- παιδοψυχολόγος Έλενα Κοντιζά μάς δίνει τις κατευθύνσεις.