آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: سوم آذر ۱۴۰۱

copyright ©Deutsche Welle

سمان، خواننده کلاسیک و پاپ مهمان پادکست این هفته "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز" است. از او قطعه "چکاوک خونین" با شعری از ایرج جنتی عطایی و آهنگسازی محمد شمس را انتخاب کرده‌ایم. سمان این قطعه را به خانواده کشته‌شدگان و زندانیان اعتراضات سراسری تقدیم کرده است.

سمان، خواننده کلاسیک و پاپ متولد سال ۱۳۶۳ در تهران از نوجوانی فراگیری الفبای موسیقی را آغاز کرد و از محمد نوری، به عنوان یکی از اساتید تاثیرگذار در کار هنری‌اش یاد می‌کند.

سمان که در حال حاضر ساکن کشور اتریش است، مانند بسیاری از زنان خواننده در ایران تجربه‌های تلخی از ممنوعیت آواز زنان دارد. او در این پادکست همچنین از مردان در عرصه موسیقی ایران گلایه می‌کند و می‌گوید، گاهی آنها از حذف زنان از این عرصه حمایت هم کرده‌اند.

در پادکست این هفته "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز" از سمان قطعه "چکاوک خونین" با شعری از ایرج جنتی عطایی و آهنگسازی محمد شمس را انتخاب کرده‌ایم که چند روز پس از مرگ مهسا امینی اجرا شده است. سمان این قطعه را به خانواده کشته‌شدگان و زندانیان اعتراضات سراسری در ایران تقدیم کرده است.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۲۶ آبان ۱۴۰۱

copyright ©Deutsche Welle

در پادکست این هفته "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز" از "سرود آزادی" ساخته گلنوش خالقی با شعری از فریدون مشیری گفته‌ایم. این سرود را گروه هم‌آوازان رادیو و تلویزیون ملی ایران اجرا کرده بود.

"سرود آزادی" آخرین اثر گروه هم‌آوازان رادیو و تلویزیون ملی ایران به آهنگسازی و رهبری گلنوش خالقی با شعری از فریدون مشیری است.

گلنوش خالقی، موسیقیدان، آهنگساز، رهبر ارکستر و فرزند روح‌الله خالقی که پس از انقلاب ۵۷ به او اجازه رهبری ارکستر در ایران داده نشد، متولد ۱۷ دی سال ۱۳۱۹ در تهران بود.

او در سال ۱۳۳۰ به هنرستان موسیقی ملی راه یافت و فراگیری ساز پیانو را آغاز کرد. از استادان او در هنرستان می‌توان به حسین صبا، جواد معروفی و مصطفی کمال پورتراب اشاره کرد.

این آهنگساز و رهبر ارکستر در سال ۱۳۳۸ پس از دریافت دیپلم هنرستان موسیقی ملی، با رتبه نخست به هنرستان عالی موسیقی وارد و تحت تعلیم امانوئل اصلانیان قرار گرفت و پس از آن به عنوان دستیار استاد به آموزش پیانو در هنرستان عالی موسیقی مشغول شد.

در سال ۱۳۴۱ برای تحصیلات موسیقی به اتریش سفر کرد و به تحصیل در رشته رهبری کر مشغول شد و پس از سه سال به آمریکا مهاجرت کرد و تحصیلات خود را ادامه داد.

گلنوش خالقی در سال ۱۳۵۳ به دعوت رادیو و تلویزیون ملی به ایران بازگشت و گروه هم‌آوازان را برای اجرای آثار کلاسیک ویژه گروه کر و ارکستر بنا کرد و پس از انقلاب در سال ۱۳۵۸ مجددا به آمریکا مهاجرت و فعالیت‌های هنری خود را در کانون دوستداران فرهنگ ایران آغاز کرد.

خانم خالقی در سال ۱۳۶۹ مجددا به ایران سفر کرد و قصد داشت به مناسبت بیست و پنجمین سالگرد درگذشت پدرش روح‌الله خالقی که از نامداران موسیقی کلاسیک ایرانی است، برنامه‌هایی در تهران و شهرستان‌ها برگزار کند اما به او اجازه رهبری ارکستر داده نشد.

خود در مصاحبه‌ای گفته بود: «حاضر بودم مقنعه به سر کنم و کاملا حجاب اسلامی داشته باشم ولی نگذاشتند. وقتی خواستند خیلی لطف کنند گفتند می‌توانید کنسرت دهید اما تنها برای زنان! من هم گفتم هرگز چنین کاری نمی‌کنم. موسیقی باید برای همه آزاد باشد.»

در سال‌های اخیر فیلم کوتاهی به نام "دوباره بخوان" منتشر شده که کار تهیه و ساخت آن را بهروز جمالی انجام داده است و در آن نگاهی نوستالژیک به گروه هم‌آوازان رادیو تلویزیون ملی‌ ایران داشته است.

بهروز جمالی در این فیلم برخی از اعضای گروه هم‌آوازان را پس از سال‌ها پیدا کرد و "سرود آزادی" بازخوانی شد.

از جمله فعالیت‌های هنری دیگر گلنوش خالقی می‌توان به اجرای کنسرت ترانه‌های محلی ایران همراه پری زنگنه، تاسیس و رهبری ارکستر روح‌الله خالقی در واشنگتن، اجرای کنسرت و تنظیم آثار هنرمندان قدیمی موسیقی ایران همچون درویش خان، مرتضی نی‌داوود، علینقی وزیری، روح‌الله خالقی، مرتضی محجوبی و …، تنظیم و رهبری ارکستر و انتشار آلبوم موسیقی "می ناب ۱" و "می ناب ۲" از آثار روح‌الله خالقی با خوانندگی کاوه دیلمی و تنظیم ترانه‌های محلی ایران برای پیانو اشاره کرد.

گلنوش خالقی در بهمن ماه ۱۳۹۹ در آمریکا درگذشت.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۱۹ آبان ۱۴۰۱

copyright ©Deutsche Welle

تصنیف "ایران کجاست؟" به آهنگسازی حسین پرنیا و صدای علی خدایی را در پادکست این هفته "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز" بشنوید. حسین پرنیا، آهنگساز و نوازنده سنتور که این قطعه را در روزهای اعتراضات سراسری در ایران آهنگسازی کرده در این برنامه از این می گوید که موسیقی همیشه در تاریخ "جریان ساز" بوده است.

حسین پرنیا، نوازنده سنتور و آهنگساز در سال ۱۳۵۰ در خرم‌آباد متولد شد و تا سن ۱۴ سالگی در اندیمشک نزد استاد ندایی نواختن سنتور را آموخت.

در جوانی به تهران آمد و از سال ۱۳۷۳ گروه همایون را شکل ‌داد و همراه این گروه کنسرت‌هایی در ایران و خارج از ایران از جمله در آلمان، فرانسه، اتریش، چک، اسلوواکی، ترکیه، هند، پاکستان و ... اجرا کرد.

پرنیا از سال‌های ابتدایی آشنایی با ایرج بسطامی، خواننده موسیقی ایرانی چند کار مشترک با او انجام داد که در قالب آلبوم‌های "خانه بوی گل گرفت"، "رقص آشفته"، "حال آشفته" و "کنسرت گل‌پونه‌ها" عرضه شده است.

در کارنامه هنری حسین پرنیا همچنین آلبوم‌های مختلفی در همکاری با خوانندگان دیگر نیز دیده می‌شود.

حسین پرنیا در در پادکست این هفته "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز" درباره جایگاه موسیقی در اعتراضات سیاسی و نقش هنرمندان در این وضعیت می‌گوید.

این آهنگساز و نوازنده سنتور همچنین در این باره صحبت می‌کند که" یک هنرمند اعتبار، نام و نانش را از مردم گرفته است پس موظف است در شرایط این‌چنین در کنار مردم باشد."

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۱۲ آبان ۱۴۰۱

copyright ©Deutsche Welle

در پادکست این هفته "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز" قطعه "بلا چاو" با کلامی فارسی که گروه کر آوا در لس‌آنجلس پس از مرگ مهسا امینی آن را اجرا کرده است را انتخاب کرده‌ایم. سرپرستی این گروه را ادریس فروغی بر عهده دارد.

در این روزها که در پی همبستگی با اعتراضات سراسری بسیاری از اهالی موسیقی نیز سعی دارند با ساخت و اجرای قطعات موسیقی اعتراضی و انتقادی با مردم همراه شوند، گروه آوا در لس‌آنجلس آمریکا سراغ یکی از معروف ترین قطعاتی رفته که نماد مبارزات آزادی‌خواهانه محسوب می‌شود.

قطعه "بلا چاو" Bella ciao به معنی بدرود ای زیبا، نام ترانه‌ای است که در زمان جنگ جهانی دوم پارتیزان‌ها و مخالفان فاشیسم در ایتالیا می‌خواندند. این آهنگ تاکنون به زبان‌های بسیاری ترجمه شده‌ است و خوانندگان مختلفی آن را اجرا کرده‌اند.

سرپرستی گروه کر آوا را ادریس فروغی، نوازنده، خواننده و پژوهشگر موسیقی برعهده دارد که خود در ایران سابقه همکاری با گروه کر محمد نوری را داشت.

گروه کر سال آوا سال ۲۰۱۸ در لس آنجلس با ۱۰ نفر آغاز به کار کرد و در حال حاضر با ۳۵ عضو یکی از گروه‌های موسیقی پرکار در این ژانر در این شهر آمریکا محسوب می‌شود.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۵ آبان ۱۴۰۱

copyright ©Deutsche Welle

در پادکست این هفته "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز" قطعه کردی "برخیز" با آهنگسازی ارژنگ سیفی‌زاده و صدای شاهرخ هدایتی را انتخاب کرده‌ایم. در این برنامه از نقش جدی موسیقی در اعتراضات مردمی نیز گفته‌ایم.

ارژنگ سیفی زاده، نوازنده تار و سه تار، خواننده و آهنگساز، قطعه "هه‌سته" به معنای برخیز را روی شعری از شاعر کرد به نام فایق بی‌کس Fayaq Bekas ساخته و اجرای آن را شاهرخ هدایتی بر عهده داشته است.

آهنگساز این اثر درباره این قطعه نوشته است: «کلام این اثر بیش از ۷۰ سال پیش سروده شد اما گویی ترجمانی بی‌کم و کاست از حال این روزها و زبان گویای مردم آزادی‌خواه امروز است. تاکنون مجالی و یا دلیلی برای پخش این اثر نبود اما این هم راستایی در معنا و این بازتاب دقیق خواست جوانان خروشیده در خیابان، علتی بر انتشار آن در زمان حاضر است.»

بخشی از ترجمه این قطعه به این شرح است:

«جانا مدت زمانی است، اندوهت در دلم است

زندگی‌ات در بند ستم و ظلم است

برای همین است که با تو می‌گویم، هر آنچه که باید بگویم

به پا خیز و تلاش کن تا خونت گرم است

جانا روسری بردار، چه وقت شرم است»

 ارژنگ سیفی زاده که متولد سال ۱۳۶۲ در تهران است، در خانواده‌ای اهل موسیقی رشد کرد. پدرش، محمد حسین سیفی‌زاده و مادرش، معصومه مهرعلی هر دو خواننده و مدرس موسیقی هستند و از شاگردان اسماعیل مهرتاش، محمود کریمی و محمدرضا شجریان بودند.

ارژنگ سیفی‌زاده در پنج سالگی تنبک را نزد ناصر فرهنگ فر آموخت. در سال ۱۳۷۳ زمانی که حسین علیزاده مدیریت هنرستان موسیقی را عهده دار شد، در آن مدرسه تحصیل کرد و فراگیری موسیقی و تار را در آنجا ادامه داد.

ارژنگ سیفی‌زاده در خانه‌ای متولد و رشد یافت که مادر و خواهرش به خاطر ممنوعیت آواز خواندن زنان در ایران با مشکلات بسیار رو به رو بودند. او که از نزدیک شاهد این محدودیت‌ها بوده است، در پادکست این هفته درباره زیان‌های حذف صدای زنان در موسیقی در سال‌های پس از انقلاب اسلامی در ایران می‌گوید.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۲۸ مهر ۱۴۰۱

copyright ©Deutsche Welle

عکس:Diaspora Arts Connerction

قطعه "ایرانم، چه کنم؟" با صدای میثاق مرادی و احسان کرمی را در پادکست این هفته "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز" بشنوید. این قطعه به تازگی پس از اعتراضات سراسری در ایران با آهنگسازی احسان مطوری منتشر شده است.

قطعه "ایرانم، چه کنم؟" با صدای میثاق مرادی و احسان کرمی به تازگی و پس از اعتراضات در ایران پس از مرگ مهسا امینی منتشر شده است.

شعر این قطعه از دکتر ایمان طاهری است. آهنگسازی آن را احسان مطوری و تنظیم را محمد تالانی انجام داده است.

مهمان این هفته پادکست "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز" میثاق مرادی است که با او درباره این قطعه، نقش هنرمندان در اعتراضات سراسری ایران و بررسی نظرات مخالف و موافق با برگزاری کنسرت و اجرای موسیقی در رخدادهای این‌چنینی گفت‌‌و‌گو کرده‌ایم.

میثاق مرادی که متولد شیراز است و در حال حاضر ساکن لندن، آواز ایرانی را نزد حمیدرضا نوربخش فرا گرفته است و در برنامه این هفته از این می‌گوید که این قطعه گویی روایتگر آن چیزی است که ایرانیان مهاجر در این روزها تجربه می‌کنند.

احسان کرمی، دیگر خواننده این قطعه نیز که سابقه کار بازیگری، اجرای تلویزیونی و خوانندگی در ایران را دارد به تازگی از کشور خارج شده است.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۲۱ مهر ۱۴۰۱

copyright ©Deutsche Welle

تصنیف "از خون جوانان وطن" از عارف قزوینی در اعتراضات مردمی صد سال گذشته ایران همیشه حضور داشته است. در پادکست این هفته "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز" از عارف قزوینی و این تصنیف گفته‌ایم.

"از خون جوانان وطن لاله دمیده" یکی از مشهورترین تصانیف عارف قزوینی است که با نام‌های "راز دل" و "هنگام می" نیز شناخته شده است. نخستین بار عارف قزوینی، خود این تصنیف را با یک سه‌تار خواند اما ضبطی از این اجرا وجود ندارد.

در سال‌های گذشته خوانندگان بسیاری اما این تصنیف را بازخوانی کرده‌اند. یکی از مشهورترین آثار ضبط‌ شده از این تصنیف، با صدای الهه در حدود سال‌های ۱۳۴۰ در برنامه رادیویی گل‌های رنگارنگ با همکاری یک ارکستر ۵۰ نفره صورت گرفته بود.

پس از آن اجرا، محمدرضا شجریان در سال ۱۳۵۱ در همکاری گروه شیدا به سرپرستی محمدرضا لطفی این تصنیف را خواند و یک بار دیگر در سال ۱۳۵۸ با تنظیمی متفاوت از فرامرز پایور آن را اجرا کرد.

پریسا، سیما بینا، مرضیه، سیما مافیها، مهدی امامی، محسن کرامتی، مهرو مستوفی، علیرضا قربانی و ... از دیگر خوانندگانی هستند که این تصنیف مشهور را اجرا کرده‌اند.

مضمون تصنیف "از خون جوانان وطن" اشاره به افسانه‌ای دارد که از قطرات خون سیاوش (یکی از قهرمانان شاهنامه) گل‌های لاله روییده‌ است.

عارف قزوینی در دیوان خود و در مقدمه‌ای بر این تصنیف آورده ‌است: «این تصنیف در دوره دوم مجلس شورای ایران در تهران ساخته شده‌ است. بواسطه عشقی که حیدرخان عمواوغلی بدان داشت، میل دارم این تصنیف به یادگار آن مرحوم طبع گردد. این تصنیف در آغاز انقلاب مشروطه ایران بیاد اولین قربانیان آزادی سروده شده‌ است.»

ابوالقاسم عارف قزوینی، شاعر و تصنیف‌ساز اهل قزوین متولد ۲۸ دی ۱۲۵۷در قزوین بود. موسیقی را نزد میرزا صادق خرازی فرا گرفته بود و صدایی خوش داشت.

مدتی به اصرار پدر در پای منبر میرزا حسن واعظ، یکی از وعاظ قزوین، به نوحه‌خوانی پرداخت و عمامه می‌بست ولی پس از مرگ پدر عمامه را برداشت و ترک روضه‌خوانی کرد.

اهمیت عارف در موسیقی ایران از این جهت بود که از نخستین هنرمندانی بود که شعر و موسیقی را به صورت تصنیف با مضامین اجتماعی و افکار سیاسی و انتقاد از اوضاع زمانه ارائه کرد.

عارف قزوینی به خاطر اشعارش که در زمان مشروطیت و مناسب با وضعیت آن زمان می‌سرود به شاعر انقلاب مشروطیت ایران نیز مشهور شد.

عارف در سال های آخر عمر به همدان رفت و در همین شهر در بهمن سال ۱۳۱۲ در سن ۵۴ سالگی درگذشت و در کنار آراماه بوعلی سینا به خاک سپرده شد.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۱۴ مهر ۱۴۰۱

copyright ©Deutsche Welle

بخش دوم گفت‌وگو با شهیار قنبری را در پادکست این هفته "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز" بشنوید. شهیار قنبری، شاعر، ترانه‌سرا و خواننده نام‌آشنای ایران در این برنامه از ضرورت همراهی هنرمندان با اعتراضات مردمی می‌گوید.

در بخش دوم گفت‌وگو با شهیار قنبری، در پادکست این هفته "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز"، از ترانه نوین فارسی گفته‌ایم.

در بخش اول گفت‌وگو که هفته پیش منتشر شد این شاعر، ترانه‌سرا، آهنگساز و خواننده از داستان ساخته شدن ترانه "لالا لالا دیگه بسه گل لاله" گفته بود، ترانه‌ای که با اعتراضات مردمی ایران در سال‌های گذشته همراه بوده و گویی تاریخ مصرفی ندارد.

شهیار قنبری که دستی هم  در نمایش‌نامه‌نویسی، فیلم‌سازی و روزنامه‌نگار دارد و مدتی هم مجری و برنامه‌ساز رادیو و تلویزیون بوده، از هنرمندان درگیر و دغدغه‌مندی که دهه‌ها به واسطه آثاری که سروده یا خوانده، نقش به‌سزایی در هنر اعتراضی داشته است.

با او در قسمت دوم این پادکست از اهمیت واکنش هنرمندان به درخواست مردم برای همراهی با اعتراضاتشان و وضعیت ترانه‌سرایی و موسیقی در ایران نیز صحبت کرده‌ایم.

پیش از شنیدن این برنامه، پادکست هفته گذشته را بشنوید.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۷ مهر ۱۴۰۱

copyright ©Deutsche Welle

شهیار قنبری، شاعر، ترانه‌سرا و خواننده نام‌آشنای ایران مهمان این هفته پادکست "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز" است. او در این برنامه از رسالت هنرمند نسبت به اتفاقات جامعه می‌گوید. این پادکست در دو قسمت منتشر می‌شود.

شهیار قنبری، شاعر، ترانه‌سرا، آهنگساز، خواننده، نمایش‌نامه‌نویس، فیلم‌ساز، روزنامه‌نگار، مجری و برنامه‌ساز رادیو و تلویزیون ایرانی در پادکست این هفته "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز" از داستان و روایت ساخته شدن ترانه "لالا لالا دیگه بسه گل لاله" می‌گوید.

"لالا لالا دیگه بسه گل لاله" یکی از ترانه‌هایی است که با اعتراضات مردمی ایران در سال‌های گذشته همراه بوده و گویی تاریخ مصرفی ندارد.

شهیار قنبری در این برنامه از این می‌گوید که این ترانه برای "کرد" نوشته شد و در این روزها که مجددا شنیده می‌شود، ایران به خاطر مرگ مهسا امینی که دختری کرد است، به پا خاسته است.

پادکست "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز" که هر هفته به مرور زندگی هنری یکی از اهالی موسیقی می‌پردازد، این بار به خاطر اتفاقات در حال وقوع در ایران در دو شماره منتشر می‌شود.

از آنجا که شهیار قنبری، یکی از هنرمندان دغدغه‌مند است و دهه‌ها به واسطه آثاری که سروده یا خوانده، نقش به‌سزایی در هنر اعتراضی داشته است، با او علاوه بر گفت‌و‌گو درباره ترانه "لالا لالا دیگه بسه گل لاله"، از مسائل مختلفی از جمله اهمیت کار هنرمند در شرایط این چنینی، واکنش هنرمندان به درخواست مردم برای همراهی و وضعیت ترانه‌سرایی و موسیقی در ایران صحبت کرده‌ایم که در بخش دوم این پادکست آمده است.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۳۱ شهریور ۱۴۰۱

copyright ©Deutsche Welle

در پادکست این هفته "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز" قطعه "رویای هستی" با صدای غلامحسین بنان و شعر اسماعیل نواب صفا را انتخاب کرده‌ایم. در برنامه این هفته از حسینعلی ملاح، آهنگساز این اثر گفته‌ایم.

در پادکست این هفته "آواهای کم شنیده از دیروز تا امروز" قطعه "رویای هستی" با صدای غلامحسین بنان را انتخاب کرده‌ایم.

قطعه "رویای هستی" را که با نام‌های "معمای هستی"، "نغمه هستی" یا "قصه پرملال" نیز شناخته شده است با شعری از اسماعیل نواب صفا در این برنامه می‌شنوید که به بهانه آن از آهنگساز این اثر، حسینعلی ملاح گفته‌ایم.

اسماعیل نواب صفا در این قطعه سروده است:

«هستی چه بود قصه پر رنج و ملالی

کابوس پر از وحشتی آشفته خیالی»

اسماعیل نواب صفا در کتاب خاطراتش که با عنوان "قصه شمع" از ترانه "رویای هستی" به عنوان یکی از بهترین و شاخص‌ترین ترانه‌هایی که در دوران ترانه سرائیش سروده نام برده و در مورد آن نوشته است: «روانشاد ملاح دو آهنگ ساخته که شعر هر دو از من است. یکی سرود پولاد است و دیگری "رویای هستی" با آهنگی در بیات اصفهان است.»

حسینعلی ملاح، سازنده این اثر متولد سال ۱۳۰۰ در بندرگز بود؛ فرزند آقابزرگ خان ملاح و خدیجه افضل وزیری و نوه دختری بی‌بی‌خانم استرآبادی (بنیان‌گذار اولین دبستان دخترانه و یکی از نخستین پیشگامان حقوق زنان ایران).

پدرش در ۱۴ سالگی برای او ویولنی تهیه کرد و حسینعلی ابتدا نزد معلم نقاشی خود که از موسیقی هم بهره‌ای داشت تمرین را آغاز و سپس نزد اساتیدی هم‌چون ابوالحسن صبا، حسین یاحقی و علینقی وزیری رفت.

حسینعلی ملاح سال‌ها به‌عنوان نوازنده‌ اول ویولن در ارکستر انجمن موسیقی ملی که زیر نظر استاد روح اللّه خالقی اداره می‌شد، همکاری کرد و مدت‌ها سولیست برنامه‌های رادیویی بود و آواز هنرمندانی نظیر غلامحسین بنان و عبدالعلی وزیری را همراهی می‌کرد.

از حسینعلی ملاح در ردیف مردان تاثیرگذار سده اخیر در موسیقی ایران یاد می‌شود. او علاوه بر کار نوازندگی و آهنگسازی از پژوهشگران به‌نام موسیقی در ایران بود.

کتاب‌هایی مانند "شرحی بر رساله موسیقی جامی"، "حافظ و موسیقی"، "سرگذشت کلنل وزیری"، "شرح زندگی غلامحسین درویش"، "پیوند موسیقی و کلام"، "تاریخ موسیقی نظامی"، "فرهنگ سازها" و ...  نام برخی از کتاب هایی است که به رشته تحریر درآورد.

ملاح همچنین سال‌ها با هنرستان عالی موسیقی ملی، انجمن موسیقی ملی، دانشکده‌ هنرهای زیبا و وزارت‌ فرهنگ و هنر همکاری داشت.

حسینعلی ملاح در ۲۷ تیر ۱۳۷۱ درگذشت.