Bernard Hammelburg | BNR

Eurotrash dat zijn Europese snobs merkkleding, pretenties, eigenwijs, betweterig, die veel reizen of erger nog in Amerika wonen. Zeg maar: zoiets als Democraten. De Europese Unie is misschien wel het allerergste, vinden Trump en de Trumpisten, want die blasé-hooghartige ijdeltuiten in Brussel vertellen Amerika met de neus omhoog hoe het moet en hoort. Of, in de woorden van minister Mike Pompeo van Buitenlandse Zaken, bureaucraten die hun eigenbelang stellen boven dat van hun landen en burgers.

Dat moet de achtergrond zijn geweest van de plotselinge demotie van de Europese vertegenwoordiger in Washington, die in december, tijdens de uitvaart van George Bush Sr., achter in de rij hoogwaardigheidsbekleders moest en aldus ontdekte dat hij zijn status als ambassadeur kwijt was. Oh ja, verhip, was de reactie van het State Department, dat hadden we hem helemaal vergeten te vertellen. Niemand in het deftige wereldje van de diplomatie durfde het woord te gebruiken, maar het was bewuste vernedering. We zetten dat Eurotrash eens even op hun nummer.

Deze week is de demotie teruggedraaid en is een nieuwe vertegenwoordiger, de Griekse diplomaat, Stavros Lambrinidis, weer in genade aanvaard, of zo, want hij heeft de positie van ambassadeur terug. Het State Department bevestigde dat de EU als organisatie inderdaad terug is van de eerste naar de eredivisie van de diplomatie.

Incident gesloten, kun je zeggen. Flauw plaagstootje, maar we gaan dapper verder. Dat lijkt me verstandig, maar we mogen ons geen illusies maken over hoe de Trumpisten naar ons kijken: Eurotrash. En laten we eerlijk wezen: hoe kijken wij naar de Trumpisten? Ugly Americans?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor de generatie Amerikanen die de Vietnamese oorlog heeft meegemaakt, is Hanoi de stad van Ho Chi Minh, de duivelse vijand uit de vorige eeuw. De oorlog waarin 58.000 Amerikanen en meer dan een miljoen Vietnamezen sneuvelden. En juist daar ontmoet Donald Trump Kim Jong-un.

Die oorlog was fout, maar toch voelen sommige veteranen de keuze van Hanoi als een vernedering. Alsof Kim de Amerikaanse president als een dompteur aan een touwtje heeft en rondjes laat hollen. Het is een metafoor voor de topontmoeting zelf. Wonderen zijn de wereld niet uit, maar er moet er echt een gebeuren om de top te laten slagen.

Klaarblijkelijk brengt Trump een voorstel mee om de Koreaanse Oorlog, die in 1953 eindigde met een wapenstilstand, formeel te beëindigen. Dat is altijd mooi leve de vrede maar wat betekent het precies? Amerika, China en Zuid-Korea hebben allang normale betrekkingen, Noord- en Zuid-Korea hebben een soort niet-aanvalsverdrag.

Juist daarom vermoed ik dat Trump, met een formele vrede tussen de VS en Noord-Korea, iets anders voor ogen heeft: het uitdunnen van de Amerikaanse troepenmacht van 28.000 soldaten aan de Noord-Zuid-Koreaanse grens. Officieel ontkent Washington, maar, net als in Syrië, Afghanistan en Irak, wil Trump af van het oorlogsspel in verre landen. Zuid-Korea heeft dat voornemen voorlopig kunnen tegenhouden door een deel van de kosten over te nemen, maar Trump wil er weg.

Hij heeft feitelijk maar één eis aan Kim: stop met je kernwapens en raketten. Omdat politici van verhullend taalgebruik houden, spreken ze over denuclearisering. Maar in de ogen van Kim is dat net even wat anders, namelijk: alle kernwapens en raketten weg uit de hele regio, dus ook de Amerikaanse uit Zuid-Korea. Dat gaat niet gebeuren. Wat wel kan is dat Kim belooft zijn wapenprogramma niet uit te breiden en te stoppen met testvluchten, maar dan moet Amerika twee dingen doen: stoppen met militaire oefeningen met Zuid-Korea en aanmerkelijke verlichting van de sancties.

Gaat allemaal niet gebeuren. Wat dan wel? Het stoppen met de kernproeven dat kan Kim gemakkelijk beloven, want zijn wapenprogramma is zo goed als af. En misschien ietsje minder Amerikaanse sancties. En dan dat symbolische vredesverdrag. Trump gaat het gradioze en historische resultaten noemen let maar op. Maar hij loopt rondjes aan het touwtje van de échte winnaar: Kim Jong-un. Nota bene in Hanoi.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij een natuurramp of terroristische aanval of oorlog snap je met je boerenverstand het verband met het woord noodtoestand. Politie en leger mogen zonder uitleg mensen arresteren, media kunnen niet meer alles publiceren, groepsbijeenkomsten worden verboden. Bij ons staat het in artikel 103 van de Grondwet. De regering kan, buiten de Tweede Kamer om, via een Koninklijk Besluit, de noodtoestand afkondigen. Maar als je gaat zoeken naar wat nu precies de grondslagen zijn, is het allemaal wat vager.

Wie maakt uit dat er acuut gevaar is? Strikt genomen Mark Rutte. Toch zit er in artikel 103 een mooie garantie tegen willekeur, want na het uitroepen van de noodtoestand, beslist de Tweede Kamer hoe lang die duurt. Dus als het kabinet bijvoorbeeld zou zeggen: we roepen de noodtoestand uit vanwege het migrantenprobleem, of omdat de Noordzee te veel opwarmt, of om het aantal ongevallen op de A12, en de Kamer vindt dat onzin, kan die het Koninklijk Besluit binnen een dag de nek omdraaien. En zo is het in de meeste westerse landen geregeld.

In Amerika werkt het in principe niet anders. De president kan de noodtoestand uitroepen, en het Congres kan een motie aannemen die de president opdraagt daar een eind aan te maken. Alleen kan de president dan zijn veto uitspreken, en om dat ongedaan te maken, moeten beide huizen daar met twee derde toe beslissen. En die twee derde is er niet.

Dus Trump wint. Tenzij, zoals nu, een aantal staten naar de rechter stapt om de grondwettelijkheid te toetsen. Allerhande deskundigen noemen Trumps argument dat de immigratie vanuit Mexico een kwestie is van nationale veiligheid constitutionele apekool. Maar je kunt je voorstellen dat het Hooggerechtshof, dat er uiteindelijk over zou vonnissen, zegt: sorry, dat kunnen we niet beoordelen. Dan hadden de criteria voor gevaar beter in de wet moeten staan. Trump wint opnieuw.

Nu gaat het Trump alleen om geld voor zijn muur. Dat in Baltimore, Boston of Buffalo plotseling burgers uit hun huis worden gesleurd en in het cachot gedumpt, of dat de New York Times een verschijningsverbod krijgt het is allemaal niet waarschijnlijk. Maar het is een zorgelijke stap naar onttakeling van de democratie. Make America great again? Het blijft een lefgozer, die Trump.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De ecologische voetafdruk van de iPhone X is 79 kilo CO2. Apple zelf is daar best trots op, maar je moet dat als we de verkoopcijfers in China van 2017 als maatstaf nemen vermenigvuldigen met 228 miljoen. Dat is dus 18 miljard kilo CO2. In totaal verkocht Apple in 2017 728 miljoen iPhones dus een voetafdruk van 57,5 miljard kilo CO2. Dat is andere koek, meneer Cook.

Nu kun je zeggen: flauw om Apple eruit te lichten, maar als je naar de totale technologiesector kijkt, is de mobiele telefoon de grootste vervuiler. En Apple wil graag de grootste zijn. De totale voetafdruk van alle pcs, laptops, monitors, tablets en mobieltjes is nu 3,5 procent van de totale CO2-uitstoot, maar ligt over twintig jaar op 14 procent dat is ruim de helft van s werelds totale transportsector - autos, vliegtuigen, schepen, treinen en scooters. Want achter al die appjes, YouTubes, zoekmachines en e-mails zitten gigantische datacentra van Google, Facebook, Amazon, Microsoft, IOS en Android en die datacentra zijn ecologische vulkanen.

In Nova Zembla wonen drieduizend mensen, die doodsangsten uitstaan door een invasie van uitgehongerde ijsberen, die op dat verre Siberische eiland op voedsel jagen, ook op mensenvlees. De oplossing van de opwarming vereist meer fantasie dan een gammel Haags klimaatakkoord. Maar let eens op hoe ook de meest uitgesproken Kamerleden en activisten aan hun smartphone gekleefd zitten.

Wat doen we eraan? Misschien beginnen met ons niet gek te laten maken door de hedendaagse variant van de stofzuigerverkoper, de marketeers van de telefoonindustrie, die ons wijs maken dat je met een toestel dat meer dan twee jaar oud is in de Middeleeuwen leeft.

Nu is het bepaald niet zo dat de Chinezen zich op grond van deze overwegingen van de iPhone afwenden. Die kopen massaal Huwaei-toestellen. Goedkoper en minstens net zo goed. En natuurlijk met minstens dezelfde voetafdruk als de iPhone.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tienduizenden Afghanen kwamen om, en bijna 15.000 Amerikanen. De oorlog heeft de Amerikaanse belastingbetaler ruim een biljoen dollar gekost momenteel 45 miljard per jaar. Winnen is simpelweg onmogelijk, en niet winnen betekent dat je hebt verloren. En dus kiezen de Amerikanen nu openlijk voor de enige oplossing: rechtstreekse onderhandelingen met de Taliban, en een plan om binnen anderhalf jaar te vertrekken. Precies zoals ze, na 12 jaar, in Vietnam een deal sloten met de vijand en de aftocht bliezen.

Dat de Taliban minstens de helft van het land in handen hebben, is een feit. Dat de Afghaanse krijgsmacht - met hulp, training en geld van de VS en andere landen - daar niets aan kan veranderen, is ook een feit. Het argument van westerse regeringen om in Afghanistan te blijven was steeds: nog een beetje hulp, nog een beetje training, en de Afghaanse krijgsmacht kan het land onder controle krijgen. Dat is een illusie gebleken, evenals hardnekkige fabels over democratisering van het land. Of dat andere sprookje, over meisjes die nu naar school kunnen. Ja, een handjevol, in een paar steden, misschien, maar meisjes en vrouwen zijn en blijven gebruiksartikelen en handelswaar. En het onderwerp waarover iedereen zwijgt: Afghanistan is nog steeds én straatarm én s wereld grootste opiumproducent.

Een ander argument was het gevaar van terrorisme, dat ons vanuit of via Afghanistan bedreigde. Of dat gevaar er nog steeds is, valt moeilijk te bewijzen, en voor de Amerikanen is het in elk geval kennelijk vervallen.

En wij? Jawel, tot 2021 levert Nederland 160 soldaten. Kosten: 21 miljoen euro per jaar ruim 57.000 euro per dag, ofwel 2.400 euro per uur. Dat doen we, onder meer, uit solidariteit met de bondgenoten. Ik zou zeggen: als de grootste bondgenoot en gangmaker Amerika pontificaal vertrekt, kan het kleine Nederland dat ook. Dat mag best stilletjes, want het verschil zal nauwelijks opvallen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland wil van het gas af, maar Europa is nog steeds verslaafd aan Russisch gas. Wim Schuiveling die graag vermeldt dat hij een 90-jarige opa is stelde de volgende vragen.

Het is een raadsel waarom mensen van wie we mogen aannemen dat het geen halve zolen zijn, zich elk jaar weer in de fuik laten lokken dat World Economic Forum heet. Zonder lid te zijn, kom je er niet in, en alleen het lidmaatschap kost al een halve ton. Klaus Schwab, de magiër van het Forum, verkoopt ook het zogenoemde strategische lidmaatschap, Dat kost een half miljoen. Behalve het lidmaatschap, moet je bovendien een toegangskaartje kopen Kosten: 25.000 euro per persoon. Hoe verantwoorden al die kwispelende, champagne nippende CEOs en CFOs die kosten aan hun aandeelhouders?

Als er ooit eens iets zinvols of bruikbaars uit die jaarlijkse elite-bijeenkomst in Davos zou komen, dan kon je je er nog iets bij voorstellen. Maar jaar in, jaar uit verschijnt er een of andere politieke ster, die enorme koppen scoort en dan weer dooft. De Chinese president Xi, in 2017, met een uit zijn mond verrassend pleidooi over vrijhandel, terwijl Amerika, Europa en Afrika zich inmiddels grote zorgen maken over de voet-tussen-de-deur tactiek waarmee de Chinezen de markten kapen. Donald Trump, vorig jaar, met de kreet America is open for business. O ja? Er volgde een handelsoorlog en de sluiting van zijn eigen regering. Amerika zit op slot en de sleutel is zoek. Of het wonderkind Macron, die daar voor de crème-de-la-crème van Davos hoge ogen scoorde met een nieuw soort liberalisme, dat inmiddels door de gele hesjes zowel als het bedrijfsleven is ontmaskerd.

Terwijl de grote maatschappelijke problemen om een oplossing schreeuwen globalisering, populisme, het milieu, de afkeer van de burger tegen snobisme zoals in Davos gaat het Forum dit jaar over technologische verandering. Niet over het dichten van de kloof tussen arm of rijk, niet over migratie, niet over het groeiende wantrouwen, niet over de dreiging van rechts en religieus extremisme, niet over de handelsoorlog, een nieuwe koude oorlog of een nieuwe hete oorlog.

Hoe krijgt Klaus Schwab die tweeduizend betalende hotemetoten elk jaar weer bij elkaar? En welke regeringsleider, CEO of gesponsorde professor-meester-doctor durft het aan om op te staan en te roepen: nu is het genoeg, we stoppen met deze flauwekul!

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Israël houdt zijn militaire strategie altijd zorgvuldig geheim, maar stafchef Gadi Eisenkot maakte in een afscheidsinterview met de New York Times een uitzondering. Sinds januari 2017 hebben de Israëlische luchtmacht en commandos duizenden aanvallen uitgevoerd op Iraanse doelen in Syrië. Dus niet in Iran zelf, maar het resultaat is er niet minder om. Irak had, volgens Eisenkot, in Syrië een legermacht van minstens tienduizend man, ook uit Iran, Pakistan en Afghanistan, op de been gebracht, met bases langs de grens met Libanon en Israël, plus het zwaar bewapende Hezbollah. Dat alles is goeddeels uitgeschakeld, ook het aanzienlijke raketarsenaal van Hezbollah.

Tegelijkertijd onthulde de Wall Street Journal dat Donald Trumps nationale veiligheidsraad afgelopen najaar met het Pentagon heeft overlegd over de mogelijkheid van een rechtstreekse Amerikaanse aanval op Iran. Aanleiding was een Iraans bombardement op Bagdad, waarbij op een haartje na de Amerikaanse ambassade werd geraakt. De inmiddels kwaad weggelopen minister van Defensie James Mattis vond het een rampzalig plan.

De vraag is waarom al die informatie nu plotseling naar buiten komt. Misschien is het een verkiezingsstunt van premier Netanyahu, die zich graag profileert als de redder van de wereld. Maar Eisenkort licht een ander belangrijk deel van de sluier op. Volgens hem is de Syrische president Assad blij met de politieke en militaire druk op Iran. Ja, Iran heeft hem aan een overwinning geholpen, maar nu die is bereikt, moeten de Iraniërs wegwezen en stoppen met het indoctrineren en intimideren van het Syrische volk. De Israëlische boodschap is dus: Assad heeft gewonnen, en dat is geen slecht nieuws voor Israël, en de rest van de wereld. Niet bepaald het geluid dat wij uit Den Haag of Brussel gewend zijn te horen.

Het Amerikaanse signaal is: wij laten het hier even bij. Wij hebben niets meer in Syrië te zoeken, gaan geen oorlog voeren met Iran en vertrouwen de poortwachtersfunctie toe aan de Israëliërs. Opmerkelijk is het stilzwijgen van Rusland, dat Assad mede aan zijn overwinning hielp. Ongetwijfeld zijn de Russen tot in detail op de hoogte, en vinden het best zo.

De conclusie is dat de belangrijkste partijen niet in Assad, maar in Iran de grootste bedreiging zien. Dat je onder die omstandigheden nog zou kunnen praten over het redden van de nucleaire deal is een pure illusie.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vaak krijgen wij journalisten het verwijt vooringenomen te zijn over Donald Trump. René Huyskes vindt dat ook en stelde de volgende vragen.

Nieuwe telefoontjes pushen, die nauwelijks beter zijn dan de vorige, en dat tegen krankzinnige prijzen daar trappen ze niet meer in. Gezichtsherkenning? Houd toch op. Evenmin als neuspuntherkenning, of oorlelherkenning, of grote-teenherkenning. Als je oude mobieltje nog prima werkt, ga je echt niet meer om drie uur s nachts voor de poort van de kathedraal staan posten in het onderhavige geval Apple Store genoemd om als eerste de hand te leggen op wat theologen een idool noemen. Met de Chinezen voorop denken ze: neem je moeder in de maling.

Wat grappig is, is het perspectief. Apple verloor op één beursdag tientallen miljarden in waarde, en sleurde in de hele wereld de beurzen mee omlaag. Analisten wezen er terecht op dat om in de sfeer te blijven niet de Apocalyps was gearriveerd. Het gaat nog steeds best goed met de economie, ook met Apple, dat best tegen een tikje kan.

Tegelijkertijd staan Amerika en de rest van de wereld op hun kop over de 5,6 miljard die Trump wil voor zijn muur of zijn hek, of hoe het ding ook moge gaan heten. Dat is, vergeleken met die éne moeilijke dag voor Apple, een schijntje. Maar ook als je die 5,6 miljard afzet tegen de totale Amerikaanse begroting van meer dan vier biljoen, dan is het al helemáál te verwaarlozen. Ook dit is een schijnvertoning. De Democraten gunnen het Trump niet dat hij kan zeggen die muur die heb ik beloofd en die komt er. Trump gunt de Democraten niet dat ze zeggen: die muur die hebben we toch maar mooi tegengehouden. Inhoudelijk is er niet zo veel aan de hand. Beide partijen hebben schoon genoeg van de illegale immigratie. Het opblazen van zon doodsimpele en oplosbare kwestie door er van beide zijden een messiaanse dimensie aan te geven is pure volksverlakkerij. Valse religie, net als Apple.

See omnystudio.com/listener for privacy information.