به عبارت دیگر

این برنامه برای اولین بار در تاریخ چهارم مهر ۱۴۰۲ پخش شده است. در این گفت وگو مسئله انقلاب‌ها و بویژه "انقلاب" در شرایط و وضعیت فعلی ایران، مورد بررسی قرار می گیرد و به همین دلیل آن را در این روزها بازپخش می کنیم.

سلمان رشدی، نویسنده برجسته بریتانیایی که بویژه با کتاب آیات شیطانی و فتوای آیت‌الله خمینی برای قتل او در ایران شناخته شده، سال پیش در یک مراسم کتاب‌خوانی در آمریکا مورد حمله قرار گرفت و با آسیب‌های جدی بدنی از مرگ گریخت. سلمان رشدی در چند دهه گذشته برای دو گروه همواره نماد خیر و شر بوده: افرادی که برایشان آزادی بیان از درجه اول اهمیت برخوردار است و مسلمانانی که باور دارند همه باید به دین آنها احترام بگذارند. سلمان رشدی در گفت و گوی خود با راضیه اقبال، می‌گوید :‌ «تقریباً هیچکدام از کسانی که به کتابم حمله کردند آن را نخوانده بودند». او با تاکید بر اینکه رفتار مردم بعد از خواندن کتابهایش تغییر کرده می‌گوید آخرین رمانش شهر پیروزی، کتابی است در مورد یک کتاب :‌ « این کتاب درباره عشق به کتاب است و اینکه کتابها به ما می فهمانند، نویسنده‌ها قدرت چندانی ندارند. ما نه ارتش داریم، نه میلیاردها پول داریم و نه داغ و درفش». راضیه اقبال در این گفت و گوی ویژه تصویری از مردی می‌دهد که همواره چهره‌ای مناقشه‌برانگیز بوده و زندگی نامعمولی داشته اما می‌گوید آزادی بیان ارزشش را دارد.

شاهین اسپهبدی در سال‌‌های منتهی به انقلاب بهمن ۵۷ در فرانسه مشغول تکمیل تحصیلات خود در مقطع دکترای معماری بود. او همانجا با فرماندهان ارتش شاهنشاهی ایران آشنا شد و در سال ۱۹۸۱ در کنار ارتشبد بهرام آریانا، یکی از موسسان سازمان شبه‌نظامی آزادگان و سخنگوی آن شد.

سرلشكر عباس ابراهيم که دوازده سال رئيس دستگاه امنيتى - جاسوسى لبنان بوده، همچنان يكى از بازيگران مهم پشت صحنه سياسى اين كشور است. این سرلشکر بازنشسته که هم روابط نزديكى با حزب‌الله دارد و هم ارتباطات گرم ديپلماتيك و ديرينه با غرب، در یک گفت و گوی ویژه با نفیسه کوهنورد می‌گوید که نه ایران علاقه‌ای به جنگ اسرائیل و حزب‌الله دارد و نه آمریکا: «آمریکایی‌ها خیلی خوب واقفند که اگر اسرائیل جنگی را علیه لبنان راه بیندازد، ایران هم ... با نیروهای خود و همراه با گروه‌های نیابتی‌اش در منطقه مداخله می‌کند. این منجر به یک جنگ منطقه‌ای می‌شود که با منافع ایالات متحده منافات دارد». او می گوید: « ایرانی‌ها تلاش می‌کردند تنش‌ها را با اسرائیل کاهش بدهند، چون نمی‌خواستند درگیری‌ها به منطقه کشیده شود». این مقام پیشین امنیتی همچنین نبود یک ارتش منسجم در لبنان را عامل وجود وادامه کار گروه‌های مسلح می‌داند: « اگر ما یک ارتش داشته باشیم که بتواند از کشور دفاع کند، به حزب‌الله یا دیگران نیازی نداریم که ازما دفاع کنند». سرلشكر عباس ابراهیم این هفته در گفت و گوی ویژه.

ترس، نگرانی، سوگ و عصبانیت این روزها، بعد از حمله غافلگیرکننده اخیر حماس به اسرائیل، اراده دولت فعلی آن کشور برای نابودی این گروه فلسطینی را بسیار قوی‌تر کرده و حتی مخالفین آن دولت در مورد برخورد با حماس با آن هم‌نظرند. در این میان بخشهایی ازغزه با خاک یکسان شده و صدها فلسطینی از جمله بسیاری از کودکان، حتی در حال فرار کشته شده‌اند. ایهود باراک، نخست وزیر پیشین اسرائیل که از مخالفان نخست‌وزیر فعلی است در گفت و گو با استیون سکر از برنامه هاردتاک بخش جهانی بی بی سی می‌گوید که با همه اینها حمله زمینی اسرائیل با محدودیت روبروست:‌ «محدودیت مهم این عملیات یکی، تبعیت از قوانین بین‌المللی، دیگری مسئله گروگانها و سوم این است که وقتی غزه را گرفتیم چه کنیم». ترجمه گفت و گوی استیون سکر با ایهود باراک در قالب یک گفت و گوی ویژه در بی بی سی.

گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور آزادی بیان گزارشی به دبیر کل و مجمع آن سازمان ارائه کرد که به موضوع نادری اختصاص یافته بود: دروغ‌رسانی جنسیتی که بویژه زنان و اقلیتهای جنسی و جنسیتی را هدف می گیرد. آیرین خان در گزارشش بطور ویژه به موضوع ایران و وضعیت روزنامه نگاران زن در بی بی سی فارسی هم پرداخته. خانم خان می‌گوید: «دروغ‌رسانی جنسیتی استفاده از اطلاعات نادرست برای آسیب رساندن به زنها و اقلیت‌های جنسی و جنسیتی است. دروغ‌رسانی جنسیتی صرفا به معنی انتشار اخبار کذب نیست، بلکه به معنی پخش کردن شایعات و اطلاعات نادرست جنسی و هدفمند و زن‌ستیزانه هم هست». داریوش رجبیان در گفت و گوی ویژه این هفته با آیرین خان در باره این گزارش و همچنین تهدید‌ و آزار و اذیت در فضای مجازی، نقش دولت‌ها و وظایف آنها صحبت کرده است.

از حدود دو هفته پیش که جنگجویان حماس به خاک اسرائیل رسوخ و شمار زیادی از ساکنان آن کشور را به قتل رساندند، بمب‌های اسرائیلی هزاران فلسطینی نوار غزه را کشته و آن منطقه را غرق ترس و وحشت کرده است. در حالیکه بسیاری در کنار اسرائیل حماس را مسئول این درگیری و کشت و کشتار می دانند، حسام زملط، نماینده دولت خودگردان فلسطینی دربریتانیا در گفت و گو با استیون سکر، از بخش هاردتاک بی بی سی می‌گوید، نباید تنها بر حمله حماس در هفتم اکتبر متمرکز بود بلکه ریشه این درگیری‌ها را باید در تاریخ جستجو کرد:‌ « قطب نمای اخلاقی شما باید از 1917، را ببیند، صد و هفت سال قبل...وقتی این کشور، بریتانیا، اعلامیه بالفور رو صادر کرد وحق ملت داشتن و کشورداشتن را از ما گرفت. ما را تبدیل کردند به یک اقلیت غیریهودی در کشور و خاک خودمان». گفت و گوی استیون ساکر با حسام زملط در این برنامه گفت و گوی ویژه.

یووال نوح هراری، مهمان این گفت و گوی ویژه، یکی از اندیشمندان بنام جهان حاضر و نویسنده معروف کتاب پرفروش انسان خردمند و ۲۱ درس برای قرن ۲۱و شماری دیگر از کتابهای تاریخی با نگرش فلسفی است. او حمله اخیر حماس را با باورهای مذهبیون تندرو مرتبط می‌داند: " باور آنها (مذهبیون تندرو) برزندگی پس از مرگ متمرکز است. آنها حاضرند این جهان را به آتش بکشند و مسبب رنج میلیون‌ها نفر بشوند تا به خوشبختی ابدی پس از مرگ برسند". این فیلسوف اسرائیلی که از منتقدان سیاست‌های نتانیاهو، نخست‌وزیر آن کشور است، در گفت و گو با فرناز قاضی‌زاده می گوید: " خیلی دلم می‌خواست که نتانیاهو درباره شکافی که در جامعه اسرائیل ایجاد کرد و ما را در معرض این حمله قرار داد، مسئولیت می پذیرفت". یووال نوح هراری این هفته در بی بی سی فارسی

یووال نوح هراری، یک دهه پس از انتشار کتاب پرفروش انسان خردمند که شرح خوشبینانه‌ای درباره غلبه انسان بر زمین و شکل دادن قصه‌ها و اهداف مشترک با همکاری یکدیگر بود، نسبت به آینده هشدار می دهد:«من فکر می‌کنم که توانایی ما برای همکاری و باور به قصه های مشترک... در حال فروپاشی است. من این را در کشور خودم اسرائیل هم می بینم که در آستانه یک بحران قانون اساسی و شاید هم جنگ داخلی قرار دارد». این مورخ اسرائیلی در گفت و گویی که پیش از جنگ اخیر حماس و اسرائیل با استیون سکر از بخش جهانی بی بی سی داشته است، خطر دیگر برای تمدن انسانی را در گسترش استفاده از هوش مصنوعی می‌بیند:‌ «شاید هوش مصنوعی نخواهد ما را از بین ببرد، اما کنترل جهان را در دست بگیرد و تمدن ما را هک کند». ترجمه این گفت و گو این هفته در بی بی سی فارسی پخش می شود، با این یادآوری که هفته پیش هم مصاحبه ای با او در بخش فارسی بی بی سی ، در پی تحولات اخیر وجنگ در خاورمیانه انجام شد.

در حالیکه ابعاد فاجعه بار زلزله ویرانگر هرات در سایه جنگ اسرائیل و حماس از نظر افکار عمومی دنیا دور ماند، مردم ولایت هرات افغانستان به سوک هزاران قربانی این زلزله نشسته‌اند. طبق آمار سازمان‌های بین‌المللی حدود نود درصد قربانیان این زلزله زنان و کودکانی بودند، که به دلیل محدودیت‌ها باید در خانه‌ می‌ماندند. احمدالله متقی رئیس اطلاعات و فرهنگ طالبان در هرات در گفت و گو با ضیا شهریار اما می‌گوید این بخشی از فرهنگ افغانستان است: « طبعا به فرهنگ و کولتور افغانستان که ما بینیم، در روز همه مردم به پشت کار باشند ولی زنان و اشتوک‌ها (کودکان) به خانه می‌باشند، شاید تلفات زن و اشتوک‌ها زیاد باشد ولی ما آمار دقیق گفته نمی‌توانیم». حکومت طالبان در این زلزله چه کرده و کمک سازمانهای بین‌المللی این بار چگونه بود؟ سوال‌هایی از احمدالله متقی رئیس اطلاعات و فرهنگ ولایت هرات در گفت و گوی ویژه این هفته.