Boeken FM

Eindelijk... we openen seizoen 13 met Middlemarch van George Eliot! In Engeland geldt het als een van de belangrijkste Engelstalige boeken ooit geschreven, voor Boeken FM-luisteraars geldt het als het boek dat ze al heel lang een keer besproken zouden willen hebben. In Middlemarch beschrijft Eliot het leven van een aantal mensen uit de Engelse middenklasse, en hoe ze met elkaar omgaan, in het provinciestadje Middlemarch rond 1830. George Eliot was het pseudoniem van Mary Ann Evans. Onlangs is Middlemarch opnieuw gedrukt met een nawoord van onze Ellen, in een vertaling van Annelies Roeleveld en Margret Stevens. 

Wat heeft Middlemarch betekend voor het volwassen leven van het Boeken FM-panel? Is het eigenlijk een historische roman? Waarom zijn klassiekers van alle tijden? En wie is de vertelstem precies? 

Een luisteraar vraagt ons of we wel eens graven van schrijvers bezoeken. Voor welke graven zijn we omgelopen? 

SPONSOR - Brabants Boek Present

Het Brabants Boek Present is een initiatief van literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds
Noord-Brabant en wordt dit jaar geschreven door Leonieke Baerwaldt. Meer info lees je op
www.brabantsboekpresent.nl

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Verrassing! Om de warme weken zonder Boeken FM toch door te kunnen komen zijn we voor even terug in je podcastapp, met een special over een van de meest broeierige, zomerse vakantieboeken die er zijn: Bonjour tristesse van Françoise Sagan. De zeventienjarige Cécile brengt samen met haar vader de zomer door in een landhuis aan de Franse Rivièra en verwondert zich over de wereld van de jetset. Wanneer haar vader zijn versierdersbestaan dreigt in te leveren voor een huwelijk met de dominante Anne komt het gemakkelijke, aangename leventje van Cécile in gevaar. Ze bedenkt een plan waarbij ze haar naasten als pionnen bespeelt.

Sagan was 19 jaar toen ze Bonjour tristesse schreef. Het sloeg in als een bom, waarom was dat? En welke verbinding heeft Bonjour tristesse eigenlijk met Griekse tragedies en Shakespeare? 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de afsluiter van het twaalfde seizoen van Boeken FM bespreken we een boek dat niet alleen voor de liefhebber is, maar voor iedereen. Over dat fenomeen hebben we al een en ander gezegd in onze aflevering over Anya Niewierra's De Camino, maar we pakken de draad weer op en we bespreken de bestseller Het diner van Herman Koch. De eerste druk komt uit 2009, Joost heeft inmiddels de 98ste druk in handen. Er zijn in totaal meer dan 2,3 miljoen exemplaren van verkocht, het is vertaald in 33 talen, er zijn vier filmvertolkingen van gemaakt en het is in Nederland ook op het toneel verschenen. Kortom: een boek dat nog steeds leeft, mee op vakantie wordt genomen en veel wordt gespot in de boekenkastjes op straat. 

Wat maakte Het diner vanaf het begin af aan zo'n succes? Waarom is Joost jaloers op dit boek? En wat is onze reactie op het stuk van Iris Pronk in Trouw, over onze aflevering over De Camino? 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zonder blikken of blozen kun je stellen dat Joan Didion de grootste Amerikaanse essayiste is van de afgelopen vijftig jaar. Ze wist een enorme glamour te geven aan het intellectuele leven en bouwde  daardoor een iconische status op. Dit kwam nog duidelijker naar voren toen haar inboedel werd geveild na haar overlijden. Voor alles was animo: van haar Creusetpannen die voor 7000 dollar werden verkocht, naar lege schriften nog in plastic, tot haar zonnebril die bijna 30K opleverde. 
In deze aflevering bespreken we Het jaar van magisch denken (The Year of Magical Thinking, vertaald door Christien Jonkheer). Didion beschrijft het jaar na na het plotselinge overlijden van haar man, de schrijver Gregory Dunne, na een huwelijk van bijna veertig jaar. In diezelfde periode raakt hun dochter Quintana in coma en wordt zij in het ziekenhuis opgenomen. Over een jaar van rouw en verdriet, ziekte, de eindigheid van het leven en bovenal de liefde. 

Wat is het magische denken waar Didion het in de titel over heeft? Wat beschouwt Didion als het verschil tussen verdriet en rouw? En als je dit werk categoriseert als weduweproza, wat zijn dan Nederlandse equivalenten en welke zijn ons daarvan positief bijgebleven? 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wist je dat Forrest Gump gebaseerd is op een boek? En dat de o zo bekende quote 'Life is like a box of chocolates' daar helemaal niet in staat? In deze aflevering vertellen Charlotte, Ellen, Joost en Marja over hun favoriete boekverfilmingen. Wat voor zin heeft het om een boek te verfilmen? In welke gevallen is de film beter dan het boek en vice versa? Doet een (goede) verfilming ons op een andere manier naar het boek kijken? En welke boeken zijn (nog) ten onrechte onverfilmd gebleven?

Besproken boekverfilmingen:

Ellen:  Under the Skin (2013, regie Jonathan Glaser), gebaseerd op de gelijknamige roman van Michel Faber uit 2000

Joost: Brideshead revisited, roman van Evelyn Waugh uit 1945, in 1980 voor het eerst verfilmd 

Marja (kon weer niet kiezen): De aanslag (1986, Fons Rademakers) gebaseerd op de roman van Harry Mulisch 

en The Lost Daughter (Elena Ferrante, 2006), verfilmd door Maggie Gyllenhaal (2021)

Charlotte: Forrest Gump (1994, Robert Semackis), gebaseerd op een roman uit 1986 door Winston Groom

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is niet alleen dé thriller van afgelopen tijd, maar sinds verschijnen in 2022 ook nog steeds een bestseller en de winnaar van de NS Publieksprijs in 2023: De Camino van Anya Niewierra. Het boek beschrijft het verhaal van Lotte, die de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella loopt, een jaar later nadat haar man dezelfde route liep en suïcide pleegde. Tijdens het lopen komt ze erachter dat het verhaal waarin ze geloofde niet is wat het lijkt. Het Boeken FM-panel vraagt zich af: waarin ligt het gigantische succes van dit boek? De Camino roept een discussie op over het verschil tussen lectuur en literatuur, smaak en de waarde van literatuurkritiek.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Elk jaar kriebelt het weer bij onze oude podcasthost Bob Kappen: hij zou zo graag het gedicht Mei van Herman Groter willen laten voordragen op het balkon van boekhandel Athenaeum op het Spui te Amsterdam. Maar met meer dan vierduizend versregels is dat een fikse kluif en elk jaar loopt het plan weer spaak. Dus dacht Bob: waarom dan niet een aflevering Boeken FM over Mei? Samen met Charlotte en Ellen, die een boekje schreef over Mei (getiteld: April) bespreekt hij de ontvangst van het gedicht en het levensverhaal van Herman Groter. Waarom wordt de Mei vaak gezien als het icoon van de Nederlandse poëzie? Wat zijn onze gedachten over de ‘oeverloosheid’ van het gedicht? En hoe kan het dat Gorter af en toe dik flowt als een rapper, maar het werk soms klinkt als een Sinterklaasgedicht? 

Genoemde titels in de aflevering

Ellen Deckwitz - April 

Herman de Liagre Böhl - Herman Gorter 1864-1927

Gillis Dorleijn & Wiljan van den Akker - Een nieuw geluid. De geboorte van de moderne poëzie in Nederland. 1900-1940

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In 2005 verscheen Joe Speedboot van Tommy Wieringa, dat veel lof oogstte. Het verhaal gaat over Fransje Hermans, die een vreemd ongeluk heeft gehad waarna hij bijna volledig verlamd is geraakt en in een rolstoel zit, en Joe Speedboot, een nieuweling in het dorp Lomark die op zijn vijftiende al bommenlegger, vliegtuigbouwer en bewegingsfilosoof is. Charlotte, Joost en Marja pakken het boek op als eerste boekenclub-boek. Wanneer lazen zij Joe Speedboot voor het eerst, en wat waren hun verwachtingen? In Charlottes hoofd werd dit boek voorafgaand aan het lezen al bestempeld als Het Grote Jongensboek. Ziet de rest van het panel dat ook zo? En wat zijn terugkerende thema's in Joe Speedboot? Een luisteraar vraagt zich af of de handicap van Fransje eervol wordt beschreven of wordt gebruikt om hem nog armzaliger neer te zetten.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Begin maart kwam Krekel uit, het nieuwe kinderboek van schrijver en illustrator Annet Schaap. Het staat inmiddels nog steeds op nummer 5 van de bestverkochte boeken. We bespreken ook Lampje, het boek waarmee ze debuteerde in 2017 en dat gelijk een grote hit werd. Krekel speelt zich in dezelfde wereld af. Het Boeken FM-panel vraagt zich af: wat zijn de ingrediënten van een goed kinderboek? En wat zijn de klassieke ontberingen die vaak terugkomen in verschillende verhalen? Daarnaast wordt de 'zwarte lijst' van kinderboeken aangestipt die is samengesteld door de katholieke stichting Civitas Christiana, waarmee het een gerichte lastercampagne voert tegen kinderboekenauteurs. Wat voor invloed heeft dit in kinderboekenland?

WINACTIE

We mogen twee sets van Lampje en Krekel weggeven. De prijsvraag: maak een tekening van je favoriete personage uit de wereldliteratuur en stuur die naar [email protected]. De deadline is 1 mei. Let op: alleen een tekening die je zelf hebt gemaakt, niets gegenereerd door Chat GPT.

Leestips: boeken om Nederlands mee te leren

• Anne Frank - Het Achterhuis
• Mensje van Keulen - De verhalen
• Harry Mulisch - De aanslag
• Marga Minco - Het bittere kruid
• Tim Krabbé - Het gouden ei

Theatertip

Bo Tarenskeen - Tegen de wet

See omnystudio.com/listener for privacy information.

We bespreken het debuut van dichter en De slimste mens-winnaar Martin Rombouts, boek 1. 'Eindelijk is het er dan. (...) Mijn hemelbestormende debuutroman' rept de flaptekst. De auteur is naast de schrijver ook het onderwerp van het boek. Wat is Rombouts thema precies? Is boek 1 wellicht performancekunst in plaats van een boek, of een commentaar op het schrijverschap? Schrijft hij dit boek voor lezers of voor schrijvers / mensen uit de literaire wereld? Plus: komt er een boek 2?

Een luisteraar vraagt zich af of de romanschrijvers onder ons zich wel eens hebben moeten verdiepen in een bepaald vakgebied om een verhaal zo kloppend mogelijk te maken. En: in deze aflevering onthullen we het boek dat we gaan bespreken als Boekenclub-boek.

BOEKENCLUB UPDATE

In deze aflevering onthullen we het boek dat we gaan bespreken als Boekenclub-boek.

We zoeken nog mensen voor een club in Amersfoort, Sittard, Putten (de Veluwe), Zaandam, Almere/Lelystad en Haarlem.

Wil je meedoen? Mail naar [email protected] of DM ons via Instagram op @boekenfm

See omnystudio.com/listener for privacy information.