Dick en Daniël Geloven het Wel

Met Bram Rebergen, scheidend directeur van missionaire jongerenorganisatie Youth for Christ. Jongeren staan open voor God, ze willen graag geloven. Dat is zelfs veel meer dan tien jaar geleden. Het zijn vooral hun ouders die het laten afweten, ziet Bram. Omdat ze het druk hebben, en omdat ze het vaak ook niet meer zo zeker weten met het geloof. Waarom jongeren de weg naar de kerk dan vaak niet vinden? Alles is vaak gericht op dat ene moment op zondagmorgen, zegt Bram. Dat vindt hij frustrerend. ‘Wij zien veel jongeren tot geloof komen, die nergens bij een kerk een plek vinden.’ Jongeren zoeken een gemeenschap waar ze terechtkunnen met hun vragen. Vaak kleinere groepen, en mensen die naar hen luisteren. Er vinden goede initiatieven plaats in kerken, maar al met al denkt Bram dat het instituut kerk toch op zijn laatste benen loopt.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met Nederlands-gereformeerd predikant Chris van Zwol. Chris had niet kunnen denken dat zijn leven op z’n kop zou worden gezet, toen hij vorig jaar gevraagd werd te spreken op pinksterconferentie Opwekking. Als eerste voorheen vrijgemaakte predikant. ‘Ik ben echt door God afgebroken.’ De evangelische conferentie bleek een levensveranderende ervaring voor de gereformeerde predikant. Wat trof hem zo in Opwekking? Wat vond hij als gereformeerde jongen juist bevreemdend? En wat neemt hij mee terug naar Bunschoten-Spakenburg? Opwekking trekt niet alleen veel evangelische, maar ook gereformeerde en andere traditioneel-kerkelijke bezoekers. Wat vinden ze daar? En leidt dat thuis in hun traditionele kerk niet tot scheve gezichten? ‘Waarom heerst er in gereformeerde kerken zo veel wantrouwen?’, vraagt Chris zich af. Evangelischen en gereformeerden bewegen zich intussen naar elkaar toe. Want ook bij Opwekking klinken onmiskenbaar meer traditioneel theologische noties mee dan een paar jaar geleden.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met theoloog Wim van Vlastuin. Ze konden principieel niet mee met de nieuwe Protestantse Kerk (PKN), en dus leidde dat in 2004 tot een kerkscheuring. Die trok dwars door dorpen, kerken en families. Zelf besloot Wim van Vlastuin, op dat moment een jonge dominee in de Nederlandse Hervormde Kerk, al vroeg dat hij niet mee zou gaan. Ook al zou het hem alles kosten. ‘Ik heb tegen mijn kinderen gezegd: ik moet misschien wel fietsenmaker worden.’

Dat is anders gelopen: tegenwoordig is hij rector van het Hersteld Hervormd Seminarie en hoogleraar aan de VU. Ook in de Hersteld Hervormde Kerk is in twintig jaar veel gebeurd: het is een volwassen kerkgenootschap geworden, en een toevluchtsoord voor kerkgangers uit de Gereformeerde Gemeenten die het allemaal iets minder ‘zwaar’ willen.

Voor welke uitdagingen staan de hersteld-hervormden? De kerkverlating lijkt hen nog weinig te raken, of is dat schijn? En hoe zit het met de relaties met andere kerken? Voor iedereen staat de deur open, zegt Wim. Maar als de bezwaarde christelijk-gereformeerden massaal zouden aankloppen bij de Hersteld Hervormde Kerk zou hij dat toch jammer vinden.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met scheidend Opwekking-directeur Ruben Flach. De Pinksterconferentie ‘Opwekking’ is met 60.000 bezoekers met afstand het grootste christelijke festival van Nederland. De evangelische conferentie trekt al jaren ook veel mensen uit traditionele kerken. Je kunt Opwekking verder kennen van de Opwekkingsliederen die in veel kerken worden gezongen.

De laatste tien jaar stond Ruben Flach aan het roer. Hoe heeft hij Opwekking veranderd, en wat zijn de uitdagingen voor zijn opvolger? Hoogte- én dieptepunt tegelijk was de coronacrisis. In maart 2020 stond alles in de steigers voor weer een mooi festival, toen alles afgeblazen moest worden. In een mum van tijd stampte Flach een digitale conferentie uit de grond. Hoe kreeg hij dat voor elkaar? Spannend voor zijn opvolger - die nog altijd niet is gevonden - zijn niet alleen de sterk stijgende kosten (vanouds vraagt Opwekking geen entreegeld) maar ook de groeiende polarisatie onder christenen. Hoe beweegt Opwekking zich tussen al die heikele thema’s door die christenen vandaag tot op het bot verdelen, zoals homoseksualiteit en Israël en Gaza?

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met historicus George Harinck. Het is 4 en 5 mei. Met de kennis van nu is het bijna niet te geloven: gelovige kerkgangers, dominees ook, die enthousiast waren over Hitler. Hoe kon dat? En wat kunnen christenen vandaag daarvan leren?

In Nederland bestond vooral in de hervormde kerk enige sympathie voor het nazisme. Tegelijk waren de dominees en priesters spin in het web van het verzet tegen de Duitsers, en hielp geen beroepsgroep zo vaak Joden als zij.

In Duitsland lag de zaak veel ingewikkelder. Ondanks de vele verhalen over Bonhoeffer was het kerkelijke verzet tegen Hitler daar onnoembaar klein. Mensen hoopten dat Hitler mensen terug in de kerk zou brengen.

We praten over de vraag of het zin heeft de jaren dertig met de politiek vandaag te vergelijken. George denkt van wel, en ziet overeenkomsten tussen vandaag en 1933. ‘We moeten niet vergeten: het begon niet met de Holocaust, het begon met bordjes ‘Voor Joden verboden’ in het Amsterdamse Vondelpark.’

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Te gast zijn dominee Mark de Jager en relatietherapeut Cocky Drost. ‘Geen seks voor het huwelijk’, afwijzing van homoseksualiteit - gaat het in de kerk over seks, dan is er meestal een probleem. Terwijl de christelijke kijk op seksualiteit en relaties in de tijd van het Nieuwe Testament juist heel revolutionair en bevrijdend was. ‘En dat is ze in deze geseculariseerde tijd nog steeds’, ziet dominee Mark in zijn kerk. Jongeren snakken naar helderheid, en een positief verhaal. Dat verhaal hééft de kerk, ziet ook Cocky die als relatietherapeut veel mensen begeleidt. Maar hoe doe je dat dan: die mooie christelijke visie op seks laten zien? Hoe praat je gelovig over seks zonder dat het meteen een probleem wordt? En wat ís die positieve christelijke kijk dan precies? Onderzoek uit 2023 laat in elk geval zien dat gelovige mensen weliswaar ietsje minder seks hebben dan hun niet-gelovige medeburgers, maar ze waarderen hun seksleven wél hoger.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met baptistentheoloog Teun van der Leer en ND-collega Laura Dijkhuizen. Ooit was het zo helder bij de baptisten: je wordt pas gedoopt als je bewust gelooft, en dan kun je ook pas lid worden van de gemeente. Dat laatste is nu aan het wankelen. Moet je echt mensen dwingen zich nog een keer te laten dopen, als ze als kind gedoopt zijn en toch van jouw kerk lid willen worden? In Engeland zijn de meeste baptisten al om, en ook in Duitsland schuift het. Maar wat gebeurt er als zo’n fundamenteel uitgangspunt gaat schuiven? Waarom is die volwassendoop voor baptisten zo essentieel? En waar komt dat vandaan? Laura vertelt hoe die nieuwe benadering uitwerkt in haar baptistengemeente, Silo in Utrecht. En Teun legt uit door welke ontwikkelingen baptisten op dit moment gaan.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met Heleen Zorgdrager en Benno Zuiddam.

Onder christenen neemt de laatste jaren het aantal scheidingen toe. Wat zegt de Bijbel en de theologie over scheiden? Heleen (hoogleraar systematische theologie) en Benno (docent ethiek) zijn het erover eens dat ‘een relatie in liefde en trouw’ het bijbelse ideaal is. Maar als ze zich buigen over teksten uit Genesis, Leviticus en de woorden van Jezus in Matteüs lopen hun meningen over scheiden uiteen. ‘Het huwelijk is een levenslange overeenkomst en dus in principe onopzegbaar’, vindt Benno. ‘Dat is het ideaal.’ In de Bijbel is het huwelijk een gegeven, concludeert Heleen. ‘Maar “tot de dood ons scheidt” kan ik niet terugvinden in de Bijbel.’

Het huwelijk is een afspiegeling van het verbond van God met zijn gemeente, benadrukt Benno. ‘Gods trouw is tot in eeuwigheid.’ Heleen: ‘God is trouw aan zijn verbond, maar wij zijn God niet. Als falen ergens een plek mag hebben, dan is dat in de kerk zou ik zeggen.’

Luister voor de pastorale aanpak van scheiden de aflevering Wat heb je aan de kerk en de dominee als je gaat scheiden? in de podcastserie Gebroken Gelofte, nu in je favoriete podcastapp.

Interview met Daniël Gillissen over zijn scheiding: https://www.nd.nl/leven/leven/1218183/het-huwelijk-van-daniel-gillissen-strandde-hoe-is-het-om-te-s

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met dominee Rianne Veenstra en ethicus Theo Boer. Steeds meer mensen in Nederland kiezen voor euthanasie; ze hebben een zelfgekozen dood liever dan afwachten wanneer het einde komt. Behoudende protestanten en katholieken zijn daar vanouds fel tegen. Dat verandert snel. Rianne is predikant in Almere, en maakt geregeld mee dat gemeenteleden voor euthanasie kiezen. Hoe gaat ze daarmee om? ‘Ik probeer zo lang mogelijk met mensen mee te lopen.’ Betekent dat ook dat ze komt als iemand vraagt of ze als dominee bij de euthanasie aanwezig is? Theo weet alles van de euthanasiepraktijk in Nederland. Ooit werden abortus en euthanasie in één adem genoemd als dingen waar behoudende gelovigen tegen waren. Dat is voorbij, ziet hij. Ook kerkgangers zijn mondige mensen geworden. Dat christenen altijd massaal tegen euthanasie waren, is overigens een misverstand - waarschuwt hij. ‘De linkerflank van de kerken was in de jaren zeventig voorloper in de acceptatie van euthanasie in Nederland.’ Toen betekende euthanasie wel iets anders dan nu, vertelt Theo. Ging het vroeger vooral om problemen met sterven (met veel pijn en verstikking), vandaag gaat het vooral om problemen met leven: het opgeven van zelfstandigheid en zich een blok aan het been van de kinderen voelen.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bijbelwetenschapper Ruben van Wingerden legt op Goede Vrijdag uit wat wij weten over de kruisiging van Jezus en hoe gruwelijk deze dood was. Waarschijnlijk stierf Jezus niet door verstikking. En zo heeft Ruben nog een aantal feiten die niet algemeen bekend zijn.

Christenen realiseren zich volgens hem vaak onvoldoende wat een gruwelijk martelwerktuig het kruis was, bedoeld om vernedering, schaamte en angst in te boezemen. HIj legt aan de hand van allerlei oude bronnen uit hoe dat kruisigen in de Romeinse tijd ging.

Op een gegeven moment is het kruis van symbool van schande en vernedering een overwinningssymbool geworden. Dat miljoenen mensen kruisjes om de hals of in het oor dragen of tatoeages hebben van het kruis kan Ruben begrijpen. Maar dan alleen als je beseft dat het kruis een vreselijk martelwerktuig was. ‘Als fashion-item vind ik het storend.'

Luister ook aflevering #50: Hoe leg je uit wat Jezus’ dood aan het kruis betekent?

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

See omnystudio.com/listener for privacy information.