Eth maitin d'Aran

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Quan enguan se complissen 35 ans dera reinstauracion deth Conselh Generau e s'apròpen es dètz ans dera mòrt dera prumèra hemna Síndica d'Aran, M. Pilar Busquet Medan, dera man deth sòn hilh Jusèp M. Boya rebrembam eth sòn papèr ena recuperacion der autogovèrn, ena prumèra Lei d'Aran e ena normalizacion dera lengua, mès tanben es dificultats que trobèc en ua politica fòrça masculinizada.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Trabalhs de restauracion ena glèisa de Sant Esteve de Tredòs, an metut ath descorbert un nau conjunt de pentures romaniques. Ara, era EMD vò abilitar er espaci entà hèr-lo visitable. Recuperam eth capitol 20 de Eth hiu der archiu, un procès judiciau entre dus vesins de Bausen, Isabel Puyol que se querelhe contra un trabalhador deth madeish pòble que se ditz Francisco Subinhac. Tanben proposam damb Xavi Gutierrez un nau Mot horaviat.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Parlam der eclipsi parciau de Lua qu'auem viscut aguesta maitiada e mos apropamara jornada 'Sciéncia en Aran', damb eth pediatra Pepe Serrano que n'ei eth coordinador. En espòrts, fotbòl damb era UE Bossòst que seguís endeuant ena Copa de França, era Corsa des 15 Pòbles e tanben era actualitat aranesa en UTMB Mont-Blanc. Completam eth programa recuperant un capitol de Sons Occitans, Te vòs maridar, Roseta?.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Sies corredors dera Val d'Aran participen aguesta setmana ena gran cita mondiau deth trail en Chamonix.Auem parlat damb Marta Cester. Miquèu Segalas Mir pren eth relèu de Jèp de Montoya ena presidéncia der IEA-AALO. rèptes: actualizar era normativa sense aluenhar-la dera lengua parlada e recuperar era relacion damb eth Conselh Generau. En Cimalh de Dòn Quishòt un nau capitol damb Sancho Pancha que pèrd era paciéncia damb un laurador que non acabe jamès d'explicar eth sòn ahèr.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Es òbres ena C-28 entre Baqueira e eth Pòrt dera Bonaigua hèn qu'era circulacion se veigue alterada. De deluns a diuendres, de 8:00 a 13:00 e de 15:00 a 20:00 ores, era carretèra se barre totaument pendent 45 menutes e, dempús, se da pas alternatiu as veïculs pendent 15 menutes. Dehòra d'aguestes franges oràries tanben se circule damb pas alternatiu.

Tanben recuperam ua des istòries de superacion que mos a deishat aguesta sason: era de Francesco Marcini, eth joen italo-aranés que seguic damb es entrenaments mentre se tractaue tà superar un linfòma. Dera man der entrenador Roberto Nuñez vò arribar a èster boxejador profesionau.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué se hé ua naua jornada de donacion de plasma en Palai d'espòrts de Vielha e recuperam era convèrsa damb eth Dr. Juan Manuel Sánchez que Cap deth Banc de Sang e Teishits en Espitau Arnau de Vilanova de Lhèida. Tanben tornam a escotar a Josep Lluís Ginovart ena entrevista damb Sofia Cabanes ena que parlauen d'arquitectura e romanic pes dus volums publicadi dera Istòria d'Aran, laguens deth projècte der IEA-AALO, sus era istòria deth nòste pais e que se pòden consultar en internet ena pagina dera Acadèmia.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué auem parlat de 'La Montaña', era istòria personau que Montse López a convertit en ficcion. Aguest ei eth prumèr de tres libres. E recuperam un capitol de "Eth hiu der archiu" que mos parle dera relacion des Aunòs des de Joanchiquet, de Vilamòs damb es Capdet, de Bossòst e un caperan, notari public d'aguesta vila que signe es documents damb eth diboïsh d'ua fregata.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Er aranés aurà mès pes ara ora de repartir es subvencions deth Conselh Generau d'Aran. Ei ua modificacion deth nau Plan Estrategic de Subvencions, aprovat per unanimitat e damb vigéncia enquia 2029. Aguest siguec un des punts aprovadi en plen extraordinari deth CGA celebrat aguesta setmana. E enes espòrts, era Union Esportiua Bossòst ja ei en marcha en ua naua sason que portarà ara entitat a celebrar eth sòn centenari. Es objectius son ambiciosi, èster ena part nauta dera taula e arribar loenh, qui sap se èster ena finau, dera Copa de Comenges. E recuperaram tanben "Sons occitans" entà resòlver ua curiositat: quin ei eth numèro preferit des cançons e dances occitanes?

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué dusau part dera entrevista damb Joan Carles Riera Socasau que mos presente ua recèrca inedita que met eth focus en ua figura fòrça pòc coneishuda: "La Chica", eth nòm de guèrra de Sonia Malkine. E recuperam era entrevista a Joan Corominas, que parlaue dera sua novèlla 'El Biberon de la Quinta'.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Parlam dera Operacion Reconquista d'Espanha e dera entrada des maquis en Bossòst. En octobre se hèc ua recreacion istorica e mesi dempús Joan Carles Riera Socasau hège ua charrada damb eth nòm 'Tres creus e ua hemna' ath torn d'aqueri hèts. Dera sua man e entot profitar er itinerari de memòria pes carrèrs deth pòble, seguim es passes des òmes que protagonizèren era entrada des guerrilhèrs en Bossòst.