Habari za UN - Mtazamo wa Kimataifa Habari za kiutu

Kokote kwenye machungu ya binadamu wafanyakazi wa kiutu wanahaha kupunguza machungu na maumivu, amesema Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa António  Guterres hii leo ikiwa ni siku ya kimataifa ya wahuduku wa kibinadamu.Kupitia ujumbe kwa njia ya video, Guterres amesema oOperesheni za kiutu zinazoratibiwa na Umoja wa Mataifa husambaza misaada ya kuokoa maisha kwa zaidi ya watu milioni 140 kila mwaka.Amesema wafanyakazi wa misaada, wengi wao wa kitaifa huhudumu ndani ya jamii zao, wakivumilia licha ya vitendo vya ukatili. Wanaendeleza jitihada zao kukabili vikwazo vyote ili kusaidia wananchi wenye uhitaji- katika mazingira ya ukata mkubwa.Katika Siku hii ya Usaidizi wa kibinadamu kwa mara nyingine tena tunapongeza ujasiri wao, na kujizatiti kwao, na huduma yao kwa ubinadamu. Na tunatambua kuwa kuwaenzi wahudumu wa kibinadamu haitoshi. Mwaka 2023 ulikuwa wa hatari zaidi kwa wahudumu wa kibinadamu.Huko Gaza, Sudan na maeneo mengine mengi, wafanyakazi wa kibinadamu wanashambuliwa na kuuawa, wanajeruhiwa na wanatekwa nyara sambamba na raia wanaowaunga mkono. Kampeni zenye habari potofu zinasambaza uongo unaogharimu maisha.Kwa kutambua wahalifu wengi wanakwepa sheria, Guterres amesema, “tunataka serikali zishinikize pande zote kwenye mzozo zilinde raia. Tunataka kutokomezwa kwa usafirishaji silaha kwa majeshi na vikundi vinavyokiuka sheria ya kimataifa. Tunadai kutokomezwa kwa ukwepaji sheria ili wahalifu wafikishwe mbele ya sheria. Kushereheka watoa huduma za kiutu haitoshi Sote tuongeze bidii kulinda na kuhifadhi utu wetu wa pamoja.”Siku ya wahudumu wa kibinadamu ilipitishwa na Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa mwaka 2009 kufuatia mashambulizi kwenye ofisi za makao makuu ya Umoja wa Mataifa huko Baghdad Iraq tarehe 19 Agosti 2003 yaliyosababisha vifo vya wahudumu 22 wa kibinadamu akiwemo Mwakilishi Maalum wa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa nchini humo Sergio Vieira de Mello.*** 

Hii leo katika kujifunza lugha ya Kiswahli, Onni Sigalla, Mhariri Mwandamizi katika Baraza la Kiswahili la Taifa nchini Tanzania, BAKITA, anafafanua maana ya neno 'Ngawira" ambalo limekuwa linatumika ndivyo sivyo. 

Hii leo siku ya wahudumu wa kibinadamu ikitambulika pia siku ya usaidizi wa kiutu tunamulika ujumbe wa Katibu Mkuu wa UN akitaka wahudumu hao wasilengwe; tunakwenda pia Sudan, kisha Ethiopia na tunamalizia na mashinani, na mwenyeji wako ni Flora Nducha.Kokote kwenye machungu ya binadamu wafanyakazi wa kiutu wanahaha kupunguza machungu na maumivu, amesema Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Antonio Guterres hii leo ikiwa ni siku ya kimataifa ya wahudumu wa kibinadamu.Tukiwa bado na siku hii ya wahudumu wa kibinadamu duniani, tunaelekea  nchini Sudan kuambatana na muhudumu wa kibinadamu James Elder ambaye ni msemaji wa shirika la Umoja wa Mataifa la kuhudumia Watoto UNICEF akisimulia alichokishuhudia nchini humo na nini kifanyike ili kulinusuru taifa hilo na hasa mustakabali wa watoto kupitia taarifa ya Bosco Cosmas.Katika makala Evarist Mapesa anatupelea Ethiopia kutukutanisha na mnufaika wa mradi wa shirika la Umoja wa MAtaifa la Uhamiaji, IOM wa kusaidia wahamiaji kurejea nyumbani kwao salama na hatimaye kujumuika katika jamii  kupitia majawabu endelevu, COMPASS. Mashinani leo fursa ni yake Amal Shammala, dereva mwanamke wa Shirika la Umoja wa Mataifa la mpango wa Chakula Duniani WFP,  anayegawa msaada wa kibinadamu kwa familia zilizoathirika na vita Gaza."

Umoja wa Mataifa umekuwa ukipigia upatu vijana kujitokeza na kushiriki katika kusongesha ajenda ya maendeleo endelevu SDGs sasa ikiwa imesalia chini ya miaka 6 kabla ya kufikia ukomo mwaka 2030. Vijana katika sehemu mbalimbali duniani wanakumbatia wito huo kwa kushiriki kwenye miradi mbalimbali. Leo Flora Nducha wa Idhaa hii anazungumza na Vivian Joseph kijana afisa tabibu wa kitengo cha afya katika jukwaa la vijana la jumuiya ya maendeleo ya nchi za Kusini mwa Afrika SADC aliyehudhuria jukwaa la vijana la Baraza la Umoja wa Mataifa la Uchumi na Kijamii, ECOSOC, lililofanyika hapa Umoja wa Mataifa mwezi Aprili akitaka kujua mchango wa vijana wa SADC katika kusongesha malengo hayo ya SDGs hasa lengo namba 3 la afya bora na ustawi. Vivian ananza kwa kufafanua majukumu yake na kazi za jukwaa hilo

Homa ya nyani au mpox aina ya Clade 1B imevuka barani Afrika na kuingia Ulaya hususan Sweden, ikiwa ni nchi ya kwanza nje ya bara hilo kuthibitisha kuwa na ugonjwa huo ambao tayari WHO imetangaza kuwa ni dharura ya afya ya umma duniani. Taarifa hizo ni kwa mujibu wa shirika la Umoja wa Mataifa la Afya ulimwenguni, WHO kanda ya Ulaya. Bosco Cosmas na maelezo zaidi. Juzi Jumatano WHO ilitangaza kuwa mpox ni dharura ya afya umma duniani baada ya kasi kubwa ya kusambaa huko Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo, DRC kwa Clade 1B  ambavyo ni virusi vipya vya mpox na hatari zaidi, ikilinganishwa na vile vya awali vya mwaka 2022.Hans Kluge ambaye ni Mkurugenzi wa WHO Kanda ya Ulaya,  amenukuu mamlaka za afya nchini Sweden zikisema kuwa mgonjwa huyo alisafiri maeneo ya Afrika yanayokabiliwa na mlipuko wa mpox, ingawa hakutaja eneo husika.Kluge amesema walishaeleza awali kuwa haitochukua muda mrefu kwa virusi hivyo vipya vya mpox kusambaa maeneo mengine nje ya Afrika kwa kuzingatia muunganiko wa dunia.Kwa sasa mgonjwa anatibiwa dalili za ugonjwa huo, sambamba na kumtenga na kufuatilia waambata wake.Mkurugenzi Mkuu wa WHO, Dkt. Tedros Ghebreyesus kupitia ukurasa wake wa X zamani Twitter, amesema kubainika kwa mgonjwa Sweden kunasisitiza umuhimu wa nchi zenye maambukizi kushirikiana kukabili virusi hivyo.Ametaka nchi ziimarishe ufuatiliaji, zibadilishane takwimu na kufanya kazi pamoja kuelewa njia za maambukizi, kushirikishana chanjo na kujifunza kutokana na masomo ya awali wakati mpox ilipotangazwa kuwa dharura ya afya ya umma duniani.Barani Afrika, mlipuko wa mpox umethibitishwa DRC na Burundi, huku Kenya, Uganda na Côte d'Ivoire zikiwa na wagonjwa tu wa hapa na pale.

Nchini Tanzania hususan wilaya ya Mbozi mkoani Songwe changamoto za huduma za afya kwenye zahanati ya Nansama zimesalia historia baada ya shirika la Umoja wa Mataifa la kuhudumia watoto, UNICEF kupitia ufadhili wa Korea ya Kusini kuboresha huduma za usafi na kujisafi kwenye zahanati 10 za mikoa ya Mbeya na Songwe. Kutoka Tanzania Evarist Mapesa anatupasha zaidi.Kile kipindi cha nyuma, hapa tulikuwa na kitanda kimoja tu cha kuzalia na maji hayakuweko. Wajawazito walikuwa ni wengi, na hatukujua tuzalie wapi na tufanyeje.Ni kauli ya Sabrina Kibona, mkazi wa wilaya ya Mbozi mkoa wa Songwe, kusini-magharibi mwa Tanzania akikumbuka hali ilivyokuwa awali katika zahanati ya Nansama.Mazingira hayo hatarishi ya kiafya yanaelezewa pia na Hidaya Mwalusapo, muuguzi katika zahanati hii ambaye anasema “zahanati hii inahudumia vijiji viwili. Kipindi kabla miundombinu haijaboreshwa, wagonjwa wengi walikuwa wanapitiliza na kwenda kituo cha afya cha Isansa, kutokana na miundombinu iliyokuweko.”Mama akijifungua kondo lilitupwa chooniAnasema enzi hizo mama akijifungua, kondo linatupwa chooni kwa sababu hatukuwa na eneo la kuteketezea taka za hospitali.Kilio chao kikafika UNICEF na mambo yakabadilika. Remijus Sungu, Afisa wa huduma za usafi na kujisafi, au WASH katika UNICEF nchini Tanzania anasema, “UNICEF kwa ufadhili wa serikali ya Korea Kusini walifadhili kitengo cha usafi ,maji na mazingira, WASH, kuimarisha huduma za maji na udhibiti wa maambukizi au IPC katika zahanati 10.”UNICEF imewezesha ujenzi wa eneo la kutupa taka za hospitaliBwana Sungu anasema, katika vituo vyote 10 “tulitekeleza mradi kamilifu wa WASH, kwa maana ya kuwezesha upatikanaji wa maji safi na salama, udhibiti na uteketezaji sahihi wa taka zinazozalishwa maeneo ya hospitali, na pia kuzuia maambukizi yatokanayo na huduma za afya, na pia kuhakikisha mama na mtoto wanakuwa salama wanapokuja kupata huduma kwetu.”Kwa mujibu wa muuguzi Hidaya, chumba cha mama na mtoto kimekarabatiwa, kuna matenki ya kutosha ya kuhifadhi maji, halikadhalika eneo la kufulia nguo chafu. Tumejengewa vyoo bora. Na kwa mwezi mzima idadi ya wajawazito wanaojifungua imeongezeka.Na kwa Sabrina, anashukuru maboresho kwani anasema zamani hapakuwa hivi, sasa hivi pamekuwa pazuri kabisa, tumefurahi.

Hii leo katika Jarida la Habari za Umoja wa Mataifa Assumpta Massoi anamulika masuala ya afya, hususan mpox kuthibitika Sweden; huduma za afya ya mama na mtoto huko mkoani Songwe, Tanzania. Makala ni vijana wa SADC na kusongesha SDGs, na mashinani ni mwanamke aliyenusurika kutumikishwa kwenye biashara ya ngono huko Dubai, Falme za kiarabu. Karibu!Homa ya nyani au mpox aina ya Clade 1B imevuka barani Afrika na kuingia Ulaya hususan Sweden, ikiwa ni nchi ya kwanza nje ya bara hilo kuthibitisha kuwa na ugonjwa huo ambao tayari WHO imetangaza kuwa ni dharura ya afya ya umma duniani. Taarifa hizo ni kwa mujibu wa shirika la Umoja wa Mataifa la Afya ulimwenguni, WHO kanda ya Ulaya. Bosco Cosmas na maelezo zaidi.Nchini Tanzania hususan wilaya ya Mbozi mkoani Songwe changamoto za huduma za afya kwenye zahanati ya Nansama zimesalia historia baada ya shirika la Umoja wa Mataifa la kuhudumia watoto, UNICEF kupitia ufadhili wa Korea ya Kusini kuboresha huduma za usafi na kujisafi kwenye zahanati 10 za mikoa ya Mbeya na Songwe. Kutoka Tanzania Evarist Mapesa anatupasha zaidi.Makala leo Flora Nducha wa Idhaa hii anazungumza na Vivian Joseph afisa tabibu wa kitengo cha afya katika jukwaa la vijana la jumuiya ya maendeleo ya nchi za Kusini mwa Afrika SADC aliyekuweko hapa Umoja wa Mataifa mwezi Aprili kwa vikao vya UN akitaka kujua mchango wa vijana wa SADC katika kusongesha ajenda ya Umoja wa Mataifa ya maendeleo endelevu SDGs hasa lengo namba 3 la afya bora na ustawi. Vivian ananza kwa kufafanua majukumu yake na kinachofanywa na jukwaa hilo.Mashinani: Tunakukutanisha na Aaliya, mwanamke kutoka Nigeria ambaye alikwenda Dubai, Falme za kiarabu na kunusurika kutumbukia kwenye biashara haramu ya ngono na sasa amenzisha biashara kwa msaada wa shirika la Umoja wa Mataifa la uhamiaji (IOM).

KatikaJ arida la Habari za Umoja wa Mataifa  hii leo Flora Nducha anakuletea -Baada ya shirika la Umoja wa Mataifa la Afya Ulimwenguni, (WHO) jana Jumatano limetangaza mpox kuwa ni dharura ya afya ya umma kimataifa, hivyo sasa fahamu mambo matano muhimu kuhusu mpox. -Dkt. Abdou Salam Gueye, Mkurugenzi wa Dharura, WHO Kanda ya AFrika anasema kuna sababu ya kuamini kwamba nchini Congo DRC na Burundi kuna maambukizi ya mpox miongoni mwa jamii-Mada kwa kina leo inajikita na vijana  na uongozi ambapo kijana Joram Nkumbi kutoka  Tanzania anabonga bongo na Assumpta Massoi-Na ni Alhamisi ya kujifunza Kiswahili tuko Baraza la Kiswahili la Taifa Tanzania BAKITA kupata ufafanuzi wa neno "NGAWIRA"

Jumatatu ilikuwa ni maadhimisho ya Siku ya Kimataifa ya Vijana iliobeba maudhui ya fursa za kidijitali kwa vijana kwa ajili ya malengo ya maendeleo endelevu. Nchini Tanzania, vijana walipata fursa ya kujifunza kuhusu mbinu mbalimbali za kujikwamua katika maisha na tutawaskia vijana wawili wakitueleza kakitoa maoni yao kuhusu mchango wa teknolojia katika maisha ya vijana. Cecily Kariuki anaelezea yaliyojiri katika makala hii iliyofanikishwa na shirika la Umoja wa Mataifa la Idadi ya Watu na AFya ya Uzazi, UNFPA nchini Tanzania. 

Shirika la Umoja wa Mataifa la Afya ulimwenguni, WHO leo limeongeza mwaka mwingine wa utekelezaji wa mapendekezo ya Kamati ya kimataifa ya kanuni za afya IHR kuhusu ugonjwa wa homa ya nyani au mpox ili kuzisaidia nchi zinazokabiliwa na mlipuko wa ugonjwa huo hivi sasa barani Afrika kuudhibiti. Flora Nducha na taarifa zaidi.Mapendekezo hayo yametolewa mjini Geneva Uswisi wakati wa kikao cha dharura cha makati ya kimataifa ya kanuni za afya ambacho kilitarajiwa kutangaza endapo mlipuko wa mpox ni dharura ya kimataifa ya  afya ya umma ama la. Ingawa haikutangazwa hivyo mkurugenzi mkuu wa WHO Dkt.Tedros Adhanom Ghebreyesus amesema ugonjwa huo bad oni tishio hivi sasa ukisambaa katika nchi tano za kanda ya Afrika ya WHO ambazo ni Jamhur ya Kidemokrasia ya Congo DRC ambako uliripootiwa zaidi ya muongo mmoja uliopita jumla ya wagonjwa 14,000 wamethibitishwa na vifo 524.Lakini sasa ugonjwa unasambaa katikammataifa ya Uganda, Rwanda , Kenya na Burundi ambako wagonjwa 90 wameripotiwa.Amesema Nilipotangaza mwisho wa mlipukouliopita wa mpox mwaka jana, nilitoa mapendekezo ya kudumu chini ya IHR, ambayo muda wake unakaribia kuisha wiki ijayo. Nimeamua kuwaongezea mwaka mwingine ili kusaidia nchi kukabiliana na hatari ya muda mrefu ya mpox.Ikiwa ningeamua, kwa ushauri wenu kwamba hali ya sasa inawakilisha dharura ya kimataifa ya afya ya umma, ningetoa mapendekezo ya muda kwa mujibu wa Iushauri  wa  kamati.Hata hivyo amesema kibaya zaidi katika mlipuko  wa sasa “Hatukabiliwi na mlipuko wa aina moja,  tunakubwa na milipukoya aina tofauti  katika nchi tofauti zenye njia tofauti za maambukizi na viwango tofauti vya hatari.”Amesisitiza kwamba ili Kukomesha milipuko hii kutahitaji hatua zilizoboreshwa na za kina, pamoja na kuizijumuisha jamii katika mapambano hayo.Amesema WHO inashirikiana na serikali za nchi zilizoathiriwa, kituco cha kudhibiti magonjwa cha Afrika CDC, mashirika yasiyo ya kiserikali NGOs, asasi za kiraia na washirika wengine kuelewa na kushughulikia vichochezi vya milipuko hii.Pia Dkt. Tedros amesema WHO imeandaa mpango wa kikanda wa kukabiliana milipuko hiyo mbao unahitaji dola milioni 15 za awali ili kusaidia shughuli za ufuatiliaji, maandalizi na hatua.Ili kufadhili hatua  hizo mesema “Tumetoa dola milioni 1.45 kutoka kwa hazina ya dharura ya WHO na tunapanga kutoa zaidi katika siku zijazo. Pia tunatoa wito kwa wafadhili kufadhili mpango uliosalia wa hatua.”