หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

"ตรงที่เห็นว่ามันเปลี่ยนไปเรื่อยๆ เรียกว่าเห็นจิตนั้นเป็นอนิจจัง ตรงที่เห็นว่าเราสั่งมันไม่ได้เรียกว่าเป็นอนัตตา จิตจะสุขหรือจิตจะทุกข์สั่งไม่ได้" ธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๕๗

(จิตไม่ถึงฐาน)เป็นตัวชี้ขาดเลยว่าเราจะเดินปัญญาต่อไปได้หรือเปล่า ฆราวาสมีจุดอ่อนอันแรกคือสมาธิไม่ค่อยพอ สมาธิไม่พอจิตจะไม่เข้าฐาน จะออกไปรับอารมณ์แล้วไปหลงอยู่กับอารมณ์ จุดอ่อนของฆราวาสอีกข้อคือไม่ค่อยต่อเนื่อง ทำบ้างไม่ทำบ้าง เราต้องจิตใจเด็ดเดี่ยวปฏิบัติทุกวันไม่เลิก ทุกวันต้องทำ หลวงพ่อฝึกตั้งแต่เป็นฆราวาส ไม่เคยคิดนะว่าฆราวาสจะทำไม่ได้ เชื่อว่าฆราวาสทำได้

พระธรรมเทศนาและตรวจการบ้านโดยหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วันที่ 14 พฤศจิกายน 57

ถ้ายังไม่ได้ธรรมะหนีอบายไม่ได้ จะหนีอบายได้ต้องเป็นพระโสดาบันเท่านั้น นอกนั้นไม่พ้นหรอก เป็นพระโพธิสัตว์ก็ตกนรกอีก ทางรอดของเรานะ ใส่ใจลงมาที่กายที่ใจนี้ เรียนรู้รูปนามกายใจ ความเป็นไตรลักษณ์ของมันให้มาก

คำว่าเห็นคือคำว่าปัสสนะ วิปัสสนะคือเห็นถูก เห็นถูกคือเห็นไตรลักษณ์ อย่าไปรู้ตัวอยู่เฉยๆ ต้องเห็นรูปนามทำงาน เห็นความจริงของรูปนาม

คิดว่านิ่งมากๆ สงบมากๆ แล้วมรรคผลจะเกิด ไม่เกิดหรอก คนละเรื่องกัน สภาวะแห่งความเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบานนั้นคนไม่ค่อยรู้จัก ...สภาวะที่เป็นผู้รู้คือ ไม่เผลอ ลืมเนื้อลืมตัว ไม่เพ่งอยู่ บังคับตัวเองอยู่

เรียนรู้ตัวเอง ศาสนาพุทธไม่ได้ไปสอนให้เรียนรู้เรื่องอื่น เราจะเรียนเรื่องของตัวเราเอง สิ่งที่เรียกว่าตัวเราก็คือกายกับใจนี้เอง

ความรู้สึกของเราเปลี่ยนเมื่อมีการกระทบอารมณ์ หัดรู้ทันความรู้สึกของตัวเอง การกระทบอารมณ์นั้นห้ามไม่ได้ ...แต่เมื่อมันกระทบแล้วความรู้สึกอะไรเกิดขึ้นให้รู้ทัน รู้แล้วจะได้อะไร ถึงจุดหนึ่งจะรู้เลยว่า ทุกสิ่งทุกอย่างที่ผ่านเข้ามาในชีวิตเราเป็นของชั่วคราว

วันวันหนึ่งหาเวลาภาวนาสักสองสามชั่วโมงยังยากเลย ยากมาก หลังจากทำอะไรเสร็จแล้วเหลือเวลาอีกนิดหน่อยคือเป็นเวลาที่ซมซานแล้ว หมดเรี่ยวหมดแรงแล้ว ...หลวงพ่อเข้าใจ ว่าวิถีชีวิตของฆราวาสยุคนี้เป็นอย่างนี้ ถึงสอนกรรมฐานที่เราสามารถในปฏิบัติในชีวิตจริงๆ นี้ได้ ไม่ได้เน้นว่าจะต้องไปนั่งสมาธินานๆ เดินจงกรมนานๆ ในแต่ละวัน ...​ร่างกายเคลื่อนไหวรู้สึก จิตใจเคลื่อนไหวรู้สึก ถ้าเราทำอย่างนี้ได้มันจะไม่เบียดบังเวลาของการปฏิบัติเลย การปฏิบัติจะไม่เบียดบังเวลาทำงานด้วย

กรรมฐานไม่ใช่เรื่องยากอะไรหรอก คือการเรียนรู้ตัวเราเอง เครื่องมือสำคัญที่พวกเราต้องพัฒนาขึ้นมาให้ได้ คือคำว่าสติ สติเป็นตัวรู้ทันว่ามีอะไรเกิดขึ้นในร่างกาย มีอะไรเกิดในจิตใจ เราฝึกตัวนี้ให้ได้แล้วกัน แล้วความดีอื่นๆ จะตามมา