Þorvaldur Thoroddsen var einn merkasti vísindamaður íslenskur í kringum aldamótin 1900. Frásagnir og náttúrulýsingar hans frá ferðum um Ísland eru ómetanlegar. En Þorvaldur skrifaði líka merka grein í Andvara 1901 þar sem hann bar saman ástand Íslendinga, menningu og ásigkomulag annars vegar á 18. og hins vegar 19. öld. Illugi Jökulsson les úr þessari skemmtilegu grein.