Instytut Zachodni

Prof. Stanisław Żerko rozmawia z dr. Bogumiłem Rudawskim o najnowszej publikacji Instytutu Zachodniego pt. „Wyższy Sąd Krajowy w Poznaniu 1939-1945. Zarys działalności wraz z wyborem dokumentów”. Rozmowa dotyczy zarówno samej książki, jak i różnych aspektów działalności tej ważnej w okresie okupacji niemieckiej instytucji.

Link do książki:

https://www.iz.poznan.pl/ksiegarnia/pl/strona-glowna/217-wyzszy-sad-krajowy-w-poznaniu-1939-1945.html

W maju 2022 r. odbyły się wybory w dwóch krajach związkowych: Szlezwiku-Holsztynie i Nadrenii Północnej-Westfalii, które zakończyły się dużymi sukcesami chadecji i ukazały problemy m.in. socjaldemokratów i liberałów. Elekcje te miały znaczenie nie tylko dla społeczności lokalnej, ale można je także uznać za probierz nastrojów politycznych w Niemczech – zwłaszcza wybory w Nadrenii, nazywane niekiedy „małymi wyborami do Bundestagu”. O wynikach wyborów do landtagów dwóch krajów związkowych oraz ich znaczeniu dla rządu i opozycji na poziomie federalnym w rozmowie z dr Agatą Kałabunowską opowiada dr Piotr Kubiak.

W stulecie podpisania niemiecko-sowieckiego układu z Rapallo dr Bogumił Rudawski rozmawia z prof. Stanisławem Żerką.

Niemcy są rozdarte - twierdzi prof. Jerzy Maćków w rozmowie z dyrektor Instytutu Zachodniego dr Justyną Schulz. Rozmowa dotyczy wojny na Ukrainie i jej konsekwencji dla Europy Środkowo-Wschodniej.

Rosyjska agresja na Ukrainę wpłynęła na zmianę spojrzenia Berlina nie tylko na kwestię bezpieczeństwa międzynarodowego, ale również bezpieczeństwa energetycznego samych Niemiec. Od kilku tygodni trwają intensywne dyskusje eksperckie i polityczne na temat tego, jak długo zajmie Niemcom uniezależnienie się od rosyjskich dostaw surowców energetycznych oraz jak duży będzie tego koszt – dla całej gospodarki i dla poszczególnych gospodarstw domowych. Trwa także ofensywa dyplomatyczna obejmująca podróże wicekanclerza Roberta Habecka do państw produkujących i eksportujących ropę naftową. W rozmowie z dr Agatą Kałabunowską analityk Instytutu Zachodniego dr Piotr Andrzejewski przedstawia plany rządu federalnego odnoszące się do dywersyfikacji źródeł energii.

Po słynnym już przemówieniu kanclerza Olafa Scholza, w którym zapowiedział liczne zmiany w niemieckiej polityce zagranicznej i bezpieczeństwa, a zwłaszcza reorientację polityki wobec Rosji, wzrok obserwatorów życia politycznego w Niemczech kieruje się w stronę tzw. Russlandversteher. Tak nazywa się osoby, które wykazują zrozumienie dla polityki prowadzonej przez prezydenta Putina oraz dla zachowania intensywnych kontaktów np. gospodarczych z Rosją.

W szeregach SPD można wskazać przynajmniej kilka takich osób, na czele z byłym kanclerzem Gerhardem Schröderem. Kim są socjaldemokratyczni Russlandversteher? Jak radzi sobie z nimi kierownictwo partii? I czy możliwym jest, że SPD podzieli się wokół kwestii rosyjskiej? Na te pytania w rozmowie z dr Agatą Kałabunowską odpowiada analityczka Instytutu Zachodniego Patrycja Tepper.

Zdj. Oboneo, CC BY-SA 4.0

W szeregach SPD można wskazać przynajmniej kilka takich osób, na czele z byłym kanclerzem Gerhardem Schröderem. Kim są socjaldemokratyczni Russland-Versteher? Jak radzi sobie z nimi kierownictwo partii? I czy możliwym jest, że SPD podzieli się wokół kwestii rosyjskiej? Na te pytania w rozmowie z dr Agatą Kałabunowską odpowiada analityczka Instytutu Zachodniego Patrycja Tepper.

Zdj. Oboneo, CC BY-SA 4.0

W bezpośredniej reakcji na rozpoczętą 24.02.2022 r. agresję Rosji na Ukrainę, Niemcy i kilka innych państw UE wydawały się odgrywać rolę hamulcowych dla działań Unii Europejskiej i całego Zachodu. Znalazły się w związku z tym w centrum krytyki opinii publicznej w Europie i na świecie. W ciągu kilku dni doszło jednak od diametralnej zmiany kursu Niemiec. Na specjalnej sesji Bundestagu zwołanej w dniu 27.02 kanclerz Olaf Scholz przedstawił plan działań RFN w związku z, jak to określił, „wojną Putina”. Obejmował on nie tylko sankcje wprowadzane w porozumieniu z partnerami z UE i NATO (w tym wykluczenie Rosji z systemu SWIFT) i wsparcie militarne dla Ukrainy, ale też inne zagadnienia o charakterze długoterminowym i o kluczowym znaczeniu dla całej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa RFN.

O tych przełomowych wydarzeniach, o przyczynach zmiany kursu władz RFN, jej szerszym kontekście, szczegółowych założeniach i możliwych implikacjach dla Niemiec i Europy, prof. Krzysztof Malinowski oraz analityk Insytutu Zachodniego Karol Janoś rozmawiają w podcaście z dr Tomaszem Morozowskim.

W dniach 17-18 lutego 2022 r. odbył się 6. szczyt Unia Europejska-Unia Afrykańska. Ze względu na inne ważne wydarzenia, jakie miały miejsce w ostatnich dniach, wzbudził on relatywnie niewielkie zainteresowanie medialne. Szczyt był jednak ważnym wydarzeniem dla obu stron, a lista tematów na agendzie spotkań obejmowała wiele spraw – od zwalczania pandemii COVID-19, przez kwestie bezpieczeństwa i energetyki aż po politykę migracyjną.

Dr Tomasz Morozowski w rozmowie z dr Agatą Kałabunowską przybliża przebieg szczytu, pochylając się zwłaszcza nad tymi tematami, które wzbudziły największe kontrowersje podczas spotkania europejskich i afrykańskich przywódców. W nagraniu zwrócono również uwagę na to, które obszary współpracy unijno-afrykańskiej spotkały się z największym zainteresowaniem rządu Niemiec. Dokonano także oceny samego szczytu i możliwości realizacji jego postanowień w przyszłości.

M. Bainczyk prowadzi rozmowę z prof. Witoldem Kuleszą, badaczem nazistowskiego „wymiaru sprawiedliwości”, o nazistowskich zbrodniach sądowych na Polakach i sędziach III Rzeszy, którzy nie ponieśli odpowiedzialności za swoje zbrodnie. Zapraszamy również do lektury książki „Odpowiedzialność państwa za zbrodnie międzynarodowe. Refleksje wokół wystawy Rosenburg” (Wydawnictwo Instytutu Zachodniego, 2021), w której znajduje się wiele artykułów dotyczących tej problematyki.

Po wyborach do Bundestagu z 26 września 2021 r. w największych niemieckich partiach politycznych doszło do istotnych przetasowań personalnych. Większością ugrupowań kierują teraz nowi liderzy. Ponadto działania partii tworzących nową koalicję rządzącą – SPD, Sojusz 90/Zieloni i FDP – zostają poddane dość surowej ocenie, na co wskazują najnowsze sondaże popularności partii.

Jak zmienił się niemiecki krajobraz polityczny od wyborów? Kto stoi na czele poszczególnych partii? Jak oceniane są prace nowego rządu? Między innymi na te pytania w rozmowie z dr Agatą Kałabunowską odpowiada dr Piotr Kubiak.