Instytut Zachodni

Konflikt rosyjsko-ukraiński i agresywna polityka Moskwy stały się największym wyzwaniem u początku kadencji nowego niemieckiego rządu kanclerza Olafa Scholza (SPD) w wymiarze międzynarodowym. Władze RFN stanęły bowiem przed koniecznością zajęcia konkretnego stanowiska wobec konfliktu na wschodzie i ustosunkowania się do oczekiwań sojuszników europejskich oraz USA, co ujawniło kilka poważnych problemów w polityce zagranicznej Berlina. Związane są one nie tylko z projektem Nord Stream 2 i uzależnieniem Niemiec od rosyjskiego gazu, ale też z rozbieżnościami wewnątrz trzypartyjnej koalicji rządzącej SPD-Sojusz 90/Zieloni-FDP, a w szczególności pomiędzy Urzędem Kanclerskim a Ministerstwem Spraw Zagranicznych, kierowanym przez Annalenę Baerbock z partii Zielonych.

Analitycy IZ: Patrycja Tepper i Viktor Savinok koncentrują się w rozmowie z dr. Tomaszem Morozowskim na pytaniach o to jak Niemcy pozycjonują się wobec napiętej sytuacji wokół Ukrainy, jaką rolę odgrywają niemieckie interesy i tradycja podtrzymywania dialogu z Moskwą oraz na ile niemieckie stanowisko przyczynia się do spójnej i skutecznej reakcji Unii Europejskiej i szerzej – świata zachodniego – na agresywną politykę Rosji.

Trzech kanclerzy w ciągu dwóch miesięcy. W obliczu zarzutów korupcyjnych kanclerz Austrii Sebastian Kurz ustąpił ze stanowiska jesienią 2021 r. Zaprzysiężony do pełnienia funkcji jego następcy Alexander Schallenberg zrezygnował już po dwóch miesiącach, a na kolejnego kanclerza wybrano w grudniu Karla Nehammera. Co spowodowało taki przebieg wypadków? Jaki jest polityczny plan kolejnego kanclerza? Jak kryzys polityczny przekłada się na popularność poszczególnych partii? I co na to austriackie społeczeństwo? Na te pytania w rozmowie z dr Agatą Kałabunowską odpowiada analityk Instytutu Zachodniego dr Piotr Andrzejewski.

W serii wydawniczej Instytutu Zachodniego „IZ Policy Papers” ukazała się nowa publikacja pt. „Kanclerz Merkel i relacje transatlantyckie”. Na niemal 60 stronach szczegółowo przeanalizowano w niej działania gabinetów kierowanych przez kanclerz Merkel, oraz samej kanclerz, dotyczące relacji z najważniejszym partnerem Niemiec poza kontynentem europejskim, czyli Stanami Zjednoczonymi. W tym odcinku podcastu autorka publikacji - prof. Jadwiga Kiwerska - w rozmowie z dr Agatą Kałabunowską przybliża charakter relacji transatlantyckich ery Merkel i przypomina kluczowe momenty mające wpływ na kształt współpracy niemiecko-amerykańskiej.

Wspominaną publikację znajdą Państwo na naszej stronie internetowej:

https://www.iz.poznan.pl/publikacje/iz-policy-papers/iz-policy-papers-nr-39-kanclerz-merkel-i-relacje-transatlantyckie

Źródło grafiki: Zdj. Downing Street (Flickr)

8 grudnia 2021 r. na nowego kanclerza Republiki Federalnej Niemiec zaprzysiężono socjaldemokratę Olafa Scholza. Tym samym dobiega końca „era Merkel”. Jakie otwarte sprawy pozostawia po sobie ustępująca kanclerz Angela Merkel? Kto wchodzi w skład nowego rządu koalicji SPD, Zielonych i FDP? Które personalne wybory można uznać za zaskakujące? Na te pytania w rozmowie z dr Agatą Kałabunowską odpowiada analityk Instytutu Zachodniego dr Piotr Kubiak.

Nakładem Wydawnictwa Instytutu Zachodniego ukazała się monografia autorstwa prof. Jadwigi Kiwerskiej zatytułowana „Sojusz w kryzysie. Prezydentura Donalda Trumpa i relacje transatlantyckie”. W tym odcinku podcastu w rozmowie z dr Agatą Kałabunowską autorka przedstawia najważniejsze tezy swojego opracowania odnoszące się do działań administracji Trumpa wobec sojuszników europejskich. Eksponuje jej najbardziej kontrowersyjne decyzje, znacząco wpływające na kondycję wspólnoty transatlantyckiej. Ocenia politykę Trumpa na tle podejścia do Europy poprzednich prezydentów amerykańskich, a także w odniesieniu do obecnej prezydentury - Joego Bidena.

Monografia „Sojusz w kryzysie…” jest do nabycia w księgarni internetowej Instytutu Zachodniego (https://www.iz.poznan.pl/ksiegarnia/).

W sobotę 9 października 2021 r. obciążony zarzutami korupcyjnymi Sebastian Kurz ustąpił z funkcji kanclerza Austrii. Już dwa dni później zaprzysiężono jego następcę – partyjnego kolegę z Austriackiej Partii Ludowej (ÖVP) i wytrawnego dyplomatę Alexandra Schallenberga. Co dokładnie doprowadziło do rezygnacji Sebastiana Kurza? Jak na szybko zmieniającą się sytuację polityczną zareagowało austriackie społeczeństwo, koalicjant i opozycja? Czego można spodziewać się po nowym kanclerzu Schallenbergu? Na te pytania w rozmowie z dr Agatą Kałabunowską odpowiada dr Piotr Andrzejewski.

Powoli opadają już emocje związane z wyborami do Bundestagu XX kadencji, w których zwycięzcą okazała się Socjaldemokratyczna Partia Niemiec, stawiając chadeków – ugrupowanie kanclerz Angeli Merkel - w trudnej sytuacji. Rozpoczęły się rozmowy sondujące, które mają na celu utworzenie nowej koalicji rządzącej w Niemczech. Dlaczego tegoroczne wybory były tak nietypowe? Kto uczestniczy w rozmowach na temat utworzenia koalicji? Jakiego ich wyniku można się spodziewać? Na te pytania w rozmowie z dr Agatą Kałabunowską odpowiada dr Piotr Kubiak.

Wkrótce miną dwa lata odkąd Komisja Europejska zaproponowała koncepcję Europejskiego Zielonego Ładu. Ochrona klimatu i konieczność dostosowania gospodarki do wyzwań klimatycznych staje się coraz ważniejszym tematem w debatach politycznych państw członkowskich UE, czego przykładem jest zakończona niedawno kampania wyborcza w Niemczech. Czym jest Europejski Zielony Ład i jak przebiega jego wdrażanie? Jak realizacja tego projektu wpływa na partnerów handlowych UE? I jak Europa radzi sobie z prowadzeniem dyplomacji klimatycznej? Na te pytania w rozmowie z dr Agatą Kałabunowską odpowiada analityk Instytutu Zachodniego – Martin Wycisk.

W połowie września 2021 r. Unia Europejska zaproponowała „Strategię dla współpracy w Indo-Pacyfiku”. Dzień przed jej publikacją doszło do zawarcia AUKUS – paktu o współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa w Indo-Pacyfiku, który podpisały Australia, Stany Zjednoczone i Wielka Brytania. Czym jest AUKUS i jak jego zawarcie wpływa na pozycję Unii Europejskiej w regionie? Jak na tę sytuację zareagowały Niemcy – mocno zaangażowane w kształtowanie unijnej polityki wobec Chin i Indo-Pacyfiku? Na te pytania w rozmowie z dr Agatą Kałabunowską odpowiada analityk Instytutu Zachodniego – Tomasz Morozowski.

W dniu 26 września 2021 r. przeprowadzone zostaną w Niemczech wybory do Bundestagu XX kadencji. Kampania poprzedzająca wybory obfituje w wiele niespodziewanych rozstrzygnięć i zwrotów akcji. Na finiszu kampanii na prowadzenie w sondażach wysunęli się socjaldemokraci prowadzeni przez Olafa Scholza. Jednak znaczna część wyborców jeszcze nie zdecydowała na kogo odda swój głos. Partie chadeckie i ich lider Armin Laschet do końca zamierzają walczyć o zwycięstwo. Mocno wspiera ich ustępująca kanclerz Angela Merkel.

O przebiegu i kulisach kampanii wyborczej oraz o możliwych rozstrzygnięciach po wyborach opowiada dr Piotr Kubiak w rozmowie z Tomaszem Morozowskim.