Sander Terphuis, jurist en mensenrechtenverdediger afkomstig uit Iran, ziet in het ondertekende memorandum tussen Amerika en Iran vooral winst voor de machthebbers in Teheran. In het memorandum staat dat Amerika en Iran elkaars soevereiniteit respecteren en zich niet meer bemoeien met binnenlandse aangelegenheiden. ‘Het regime zit nu alleen maar steviger in het zadel’, aldus Terphuis. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg.

Luister ook | 'Meer steun aan Oekraïne en meer druk op Rusland nodig voor kansrijke vredesbesprekingen'

Terphuis schetst hoe Trump volgens hem is afgegleden van harde beloftes richting de Iraanse oppositie naar deze deal. ‘Trump koopt een bestand’, zegt Terphuis. Daarmee doelt hij op de driehonderd miljard dollar die Amerika gaat betalen aan Iran voor wederopbouw en het opeffen van sancties. Terphuis denkt dat dit laatste vooral een boodschap is richting China. Tegelijk waarschuwt hij dat Teheran zijn drie pijlers – nucleaire capaciteit, ballistische raketten en milities als Hamas en Hezbollah – niet zomaar zal opgeven en dat Israël een akkoord waarschijnlijk niet zal accepteren.

In Iran zelf is ook het nodige veranderd. Terphuis ziet hoe het nationalisme in Iran is toegenomen en dat het land veranderd is van een islamitische naar een militaire dictatuur. Ook is er nu meer steun voor de machthebbers dan voorheen, vanwege de bombardementen op burgerdoelen in Iran.

Luister ook | Caspar Veldkamp: 'We moeten óók naar China luisteren'

China staat op het Europese menu

De Europese regeringsleiders zijn in Brussel bijeen voor de Europese top. China vormt een belangrijk onderwerp, nu het handelstekort tussen de EU en dat land op is gelopen tot één miljard euro per dag! Europa-verslaggever Geert Jan Hahn spreekt met Caspar Veldkamp, aankomend EU-ambassadeur in China. Veldkamp wijst op nieuwe ‘handelswapens’ van de Europese Commissie en benadrukt dat maatregelen formeel niet tegen China zijn gericht, maar in de praktijk vooral Bejing zullen raken. Tegelijk pleit hij voor een zorgvuldige toon en nauwe coördinatie binnen de EU: ‘Landen als Nederland of België kunnen dit niet alleen.’

Lees ook | Grootste drone-aanval op Moskou in jaren; Oekraïne treft ook olieraffinaderij

Oekraïne als testveld voor Europese defensie

Oekraïne krijgt nieuwe steun van de G7-landen, en daarmee ook van Trumps Amerika. Ook Nederland komt met extra steun en investeert extra in de eigen wapenindustrie. Logisch, vindt Joris Luyendijk, schrijver en voormalig journalist die zich tegenwoordig inspant voor hulp aan Oekraïne. Hij beschrijft hoe particuliere organisaties via directe lijnen met commandanten steun leveren – van generatoren en tot afgekeurde maar bruikbare hulpgoederen – terwijl Oekraïne uitgroeit tot een testveld voor Europese defensietechnologie zoals interceptor-drones. ‘We hebben Oekraïne nu keihard nodig voor die technologische voorsprong’, zegt JLuyendijk. Luyendijk ziet Oekraïne als een soort ‘Sparta’ die vecht voor de veiligheid van een welvarend maar militair zwak Europa, en waarschuwt dat een val van Oekraïne de Russische dreiging direct aan de EU-grens brengt.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

See omnystudio.com/listener for privacy information.