Kalanso sira kan

Kalandenw ka kan k’u labɛn cogodi? Kalanfaw ni denmaasaw jɔyɔrɔ ye jumɛn ye? Mun de kan ka kɛ walasa kalanden minnu kamana gwanlen do, u ka se k’u dusu da. Djeneba BARRO n’a ka mɔgɔweelelenw kalanfa Seyghou TRAORE ani hakilisigi kow lɔnbaga Naziata KONE bi ɲɛfɔli k’aw ye.

Mun de bi se ka kɛ walasa ka gafekalan nege don maaw  la ? La Guinée ka « Association les amis du livre », n’o kɔrɔ ye mandenkan na ko gafe teriw. O tɔn in ɲɛmaa Sanassy M’Bemba CAMARA ka fara Siaka COULIBALY kan, « Club des lecteurs du Mali » ɲɛmaa, o mɔgɔ filaw de weelela Djeneba BARRO fɛ walasa ka kuma nin baabu in kan.

Fɛɛrɛ jumɛn  bi se ka bila senkan walasa ka denmisɛnw degi gafekalan na? Djeneba BARRO n’a ka mɔgɔ weelelen b’o jaabili di aw ma.

Walasa ka kuma nin baabu in kan a ye weele saman Fatimata Keita ma, ka bϽ Mali la, ale ye Gafesɛbɛnla ye. I ni nin ɲɔgɔn tuma Fatoumata.

 Fatou Binetou Sylla fana b’anw bolo kɔrɔ nɛgɛjuru la, lakɔli karamɔgɔ do ka bɔ Tambacounda  Sénégal jamana na. N ka foli b’i ye Fatou.  

Kalandenmaasa dϽ fana bin’anw ye nɛgɛjurusira fɛ ka bɔ Cote d’Ivoire jamana na.

Munna faransikan ni arabukan kalandenw mana tila, u ka baarako ka gɛlen an ka manden jamanaw kɔnɔ?

Wa u dɔw yɛrɛ bi laban ka ta kɛ bolola baarakɛlaw walma jago misɛni kɛlaw ye. 

O bi se ka famu cogo di? Ani fɛɛrɛ jumɛnw bi se ka bila senkan walasa ka falen don o ko la ? 

Nin de yan an ga bi kalanso sira kan jɛmukan ba’abu ye, Tiémoko DIARRA n’a ka mɔgɔ welelenw ye masaalakɛ min kan.

U hakɛ ka ca, olu minw bɛ siraba kan kassaraw soro, u taato walima u boto kalanyorow la. Sabula, aan ka kalansow faanba bɛ soro sirabaw kɛrɛfɛ.

Bolifɛnw bɛɛ-lajɛlen bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ o yɔrɔ minw na, i n'a fo mobili, wotoro 2, nɛgɛsow, motow, o n'a ɲɔgɔnnaw. O bɛ se ka famuya cogodi?

Fɛɛrɛ jumɛnw bɛ se ka sɔrɔ, wasa ka kalandenw la kana o siratɛgɛla.

  Aw jabi soro nin aan ka dunan ye Mme Massadje KONÉ, alɛ ye baɲumakɛton min ba baaraɲɛshinendon kalansow minw be sirabadaw kɛrɛfɛ kalanali kola OJISER, ka bo côte d’ivoire jamana na.

Kabi wagatijan Sénégal faaba Dakar ye dugu ye  farafinna jamana caman sanfɛkalandenw bɛna kalan kɛ yɔrɔ minna, kɛrɛnkɛrɛnnen yala farafinna tilebinyanfan jamanaw.

Farafinna lɔnikɛla ŋana cama yɛrɛ y'o kalanw kɛ Dakar sanfɛ kalanso UCAD ra.  Alini kalan ŋunma bi kɛ sanfɛ kalandenw fɛ, ani nɔgɔya bi sɔrɔ kalan tabolo ra, Dakar sigi  ti ta gulɛyaw cama kɔ inafɔ siyɔrɔko, baloko, furakɛli, dumuniko ani gulɛya cama wɛrɛ.

Bi juman kalanso sira kan y'a senfa ka sen UCAD sanfɛ kalanso ra. Sanfɛ kalanden dunanw b'o ka sigi n'o ka kalanw latɛmɛna cogodi Dakar, gulɛya jumɛn lo b'o kan, o yɛrɛ ye fɛɛrɛ jumanw bilasenkan yasa k'o ka Dakar sigi nɔgɔya, ani Mali, Burkina FASO ani Mauritanie sanfɛ kalandenw bi na o bɛ lo walala aw ye ni kɛne ni kan, aw dansɛ kokura...

N y'a fɔ aw ye cogoyamina, a tagara fɔlɔ bagan furakɛlaw ka sanfɛ kalanso ra EISMV, an y'an ka kumagalama tengun sanfɛ kalanden damani ni na, ka bɔ Burkina Faso, Côte d'Ivoire ani Mali ra, o ka sanfɛkalan kɛ bi cogo di, o b'a ɲɛnfɔ an ye....

Kalanso sira kan ka nin dɔgɔkun babu bɛ talikɛ kanlandenw ka kundigi cogo ni fiinidon cogo de kan, kanlansow la fo cogo wɛrɛ la. Kalandenw labɛn cogo ka ta kalanyɔrɔw la.

Farafinna jamana dɔw ye o latigɛ ta o ko kama. An bɛ Gambie ni Burkina Faso ta misali ye. A mɛna senna Gambie kabini jamanakuntigi Yaya Jammeh ka fanga waati. Nka ko saɲi na Burkina marabahaw fana ye o latɛge sugu ta.

Kalanso sira kan kannubaaw aw nin ɲɔgɔtuma. Aw bismila kokurala aw ka jɛmukan mandi kɛnɛ an ka nin dɔgɔkun babu bɛ tali kalansow sanniyadila an ka manden jamanaw kɔnɔ  ka ta kalansobow na, kalanso dun kɛnɛ Farafinna fo ka ta se ɲɛgɛw kolila ani ɲamanw boniina.

An ka nin dɔgɔkun babu bɛ tali kɛ dumunifɛn minnu ɛ feere kalansow da la, ani u lamininw na, tuma dɔw yɛrɛ la kalansow kɔnɔ.Tuma caman o bɛ dankari kalandenw ka kɛnenya la, sabula senniya lamatarafalen tɛ kaɲɛ, feerelikɛlaw fɛ. 

O ye jɔn de nɔ ye, kalanso ɲɛmaw, mansaw, walima fɛɛrɛlikɛlaw, kɛnɛya lakolosilibaaw fana jɔyɔrɔ ye jumɛn y'o ko la? 

O bɛ se ka famuya cogodi?

Fura jumɛn bɛ se ka sɔrɔ a la? O siratɛgɛ , aw bɛna jabiw sɔrɔ jɛmukan nin kɔnɔ.

Jatɛmin labanw na, Farafinna tilebinyanfanfɛ jamana 6 ɲɔgɔon i n'a fɔ Sénégal, Mali, Burkina Faso, Guinée,Guinée Bissau, fɔ ka se Togo ma de ye bugoli walima gosili bali la kalansow la, CHICOTTE. 

Nka do sisan, a tɛka lawalɛya aan ka jamana  kofolenw ninw kalansow dow. O bɛ seka famuya cogo di. Fɛɛrɛ jumeɛnw bɛ se ka sigi o hukumu kɔnɔ? 

Ka jabi soro nin bɛɛ lajɛnen na, aan ɲɛ weele bila M. Seydou Togola de ma, kalanfaw lakolosilibaa don ka bɔ Mali, jamana na.