Kan jumɛn bɛ yɛn?

Nin lɔgɔkun in na, an ye Sénégal  dɔnkililakulu, "Waraba family" bisimila an fɛ kumaso kɔnɔ festival "Stereo Africa Festival" hukumu kɔnɔ, o min baaraw datigɛra nin kalo in tile duuru, n'a kun bi cɛ a tile 10 nata. Ɲinan y'a tako duurunan ye. Waraba dɔnkililakulu kɔnɔ, Sénégal siifinw nani be yen, nka o buruju bɔra Mali la. Gitarifɔla, ŋɔnifɔla, piyanofɔla bi sɔrɔ jɛkulu in kɔnɔ.

BIFENIX rapu kulu mɔgɔ filaw, Yousky ani FayaMan u nana Sénégal ka dɔnkilida videyo dɔw ta. Dɔnkiladan tɛmɛninko, siifin fila ninnu bɛ kalan kɛ. An ye baro kɛ u bɛ se ka kalan ni dɔnkilida fara ɲɔgɔn kan cogomin na k’a sɔrɔ Farafinna, siifin dɔw bɛ kalan bila dɔnkilida kama. 

Dɔw be kɔnɔni na halisa. U be ka ɲɔgɔndanw kɛ walasa ka se ka don jamana ka forobacakɛda dɔw la. Nga dɔw fana t’o kɔnɔ. U be sira bɔ u yɛrɛ ɲɛ. O be kɛ kɛnyɛrɛye baara dɔ ye. An be kuma siifinw ka nin lahalaya in de kan bi kan jumɛn be yen jɛmukan kɛnɛ kan. Kɛnyɛrɛye baarakɛla fila b’an bolokɔrɔ nɛgɛjuru la, u ye kalan kɛ sɛbɛn b’u bolo, wa u y’u yɛrɛ ta bi… cakɛda b’u bolo u be minnu kunna. Sylvain Gourané ani Djamila KONE ka bɔ BF.

Farafinna, a bɛ fɔ ko fali b’a den balo walasa sini a kɔ ka lafiya de. A gɛlɛman yɔrɔ, ni fɛn be ka laɲini e fɛ, min se t’i ye I b’a kɛ cogodi?

Yala a ka nɔgɔ k’a fɔ i maasaw walima I balimanw ma k’i te se k’u dɛmɛ wa?

Mun yɛrɛ de kɔsɔn, farafinna maa te ɲɛ i yɛrɛ ye, sabula tuma dɔw la i wajibiyalen don ka dɛmɛ don i somɔgɔw ma?

Kan jumɛn be yen baabu  de filɛ nin ye. An be masala ni mɔgɔ saba ye o ko kan. Aminata Yattara ka bɔ Mali la, ka fara tarikukow dɔnbaga Dr Mamady Bamba kan ka bɔ la Guinée ani Issa Ouédraogo ka bɔ BF.

Bi sibiri in na, an ye kɛnɛ sigi ni Burkina Faso dɔnkilila rappeur Amidou SIDIBE n'a bi fɔ a ma AMIDOS ye. Maïmouna SANOGO.

Bi sibiri an ka kuma na farafin sinfinw ka kɔkan ndonlantan kalan lawaleya fɛɛrɛ ɲumanw kan ni farikoloɲanagɛ kunnafonidila Nonne Drissa TRAORE ye ka bɔ Mali la.

Togodaw kunkan na, an y'a kan bɔ aradioso Denguélé FM ŋɛnma, Moussa KONE ma, kabi Odienné.

Seko ni lɔnko kunfoniw na, an masalara ni djeli muso Saly Z ye ka bɔ Bobo Dioulasso, Burkina Faso jamana na. A kuma na a ka dɔnkili kura "Dady" kan. Maïmouna SANOGO.

Ni san laban nunu kɔnɔ, yɛlɛko kɛra baara ye min ye sanga sɔrɔ kosɔbɛ sifin bolo. A kɛlen don caama ka dayirimɛ ɲini sira ye bi k'a sabu kɛ bɔlɔlɔ labaara kojugu ye. Facebook walima Tiktok yɛrɛ fo ka taa se bɔlɔlɔsira wɛrɛ ma nin yɛlɛkoja nunu be ye maw fɛ kuma bɛ. O de kama, aw ka jɛmukan mandi, "Kan Jumɛn be yen" ale bena kuma a kan, ni yɛlɛkomɔgɔw ye ani ma wɛrɛw. Lalaïcha DOUCOURE de ben'o lase aw ma.

Yasa ka dɔ fara o ka nisɔndia kan, walima ka ɲanamini fanga boŋɛn, mɔgɔ cama lo bi binw walima yiiri minnu bi mɔgɔ ŋanamini bilala, ka drogue sugu kuraw ta, n'a ko a ma , nouvelles substances psychoactives (NSP) fransikan na. O ɲanaminifɛnw waranngatalenlo kɔsa nin na, farafinna tilebenyanfan na, kɛrɛnkɛrɛniyara Mandé. Yala o ɲanaminifɛ kuraw, NSP ye mun ye, a sugu jumanw lo b'an fɛ farafinna ka caya, a kɔlɔlɔ bi se ka kɛ mun ye sinfinw ma.

Sanga bɛ, lɛrɛ bɛ, kunnafoni kolon caman lo bi labɛn ka cari bɔlɔlɔ barokɛyɔrɔkan, wa a caman bi dilan ni hakilina duman dilannenw lo ye. Wa jatiminɛnw b'a yira ko kunnafoni kolon kɛmɛ kɔnɔ, 40 bi labɛn ka ɲɛnsin sinfinw ma kɛmɛ kɛmɛ saradara.

Yala sinfinw ka kan ka kɛ cogo di ka kunnafoni kolon n'a ɲuman faranfansiya, o bi o ka kunnafoni ta fɛɛrɛ juman fɛ ka caya, a kɔlɔlɔ bi ka kɛ mun ye, an bɛna o ɲininkaliw bɛ lo fɛsɛfɛsɛ bi sibiri ka kɛnɛ kan. 

Sénégal ye Liban musow bali ka denw bange a ka dugukolo kan, Mali lasigiden seginna ka taa Algérie, Sénégal ma latigɛ ta ka kuranɛ kɛ kalansow ka walanda diyagoyalen ye, ni misaliw bɛ ye kunafonikolonw lo ye minu jɛnsɛnna ka caya bɔlɔlɔ barokɛyɔrɔw kan, Wa kɔsa in na, Moyen Orient kɛlɛ ra, a cama lo bi carila, wa o  sɛgɛsɛgɛ ra RFI mandekan kunafonikolonw sɛgɛsɛgɛbagaw fɛ.

Sanga bɛ, lhɛrɛ bɛ, kunafonikolon cama lo bi labɛn ka cari bɔlɔlɔ barokɛyɔrɔkan, wa a cama bi dilan ni akilinadumandilanlenw lo ye.

Wa jatiminɛnw b'a yira ko kunafonikolon kɛmɛ kɔnɔn, 40 bi labɛn ka ŋɛnsin sinfinw ma kɛmɛ kɛmɛn saradara.

Yala sinfinw ka kan ka kɛ cogodi ka kunafonikolon n'a ŋunman faranfansia, o bi o ka kunafɔni ta fɛɛrɛ juman fɛ ka caya, a kɔlɔlɔ bi ka kɛ mun ye, an bi na o ŋinikaliw bɛ lo fɛsɛfɛsɛ bi sibiri ka kɛnɛ kan.

Ni lɔgɔkun in na, an tora an fɛ so, Balkissa NOURANH y'an ka kunnafoni kolon sɛgɛsɛgɛbaga dɔ ye kumaso kɔnɔ yan, ale lo bi na aw lafama. Ŋinan ti na kɛ aw yɛrɛ sinfinw ni lamɛnlikɛlaw kɔ.

A laɲininen don mɔgɔw fɛ, u ka taa sɛgɛsɛgɛliw kɛ dɔgɔtɔrɔso la yanni u ka furu ɲɔgɔn ma. O ka ɲi u yɛrɛ ma, wa o ka ɲi denw fana ma. Nga, mɔgɔw tɛ a ko dɔn ka caya. Dr Mariam Aboubacar TOURE bi o examen prénuptiaux ŋɛnfɔ an ye. An ka lamɛn.

Togodaw kunkan na, an ye ci sama aradioso Batê FM ŋɛnma, Faseli SANOH ma ka bɔ Kankan, Laguinéejamana na.