Kan jumɛn bɛ yɛn?

Aw ka bi kan jumɛn bɛ yen jɛmukan bɛna kuma Djéguélé Festival de kan, o min ye balafɔlaw ka lajɛ ba ye. O min tako kɔnɔntɔnan jɛnɛjɛw kɛra ka bɔ avril kalo kile duru la kata bla a kile tani fla la, Boundiali dugu kɔnɔ Côte d’Ivoire jamana la. Bala ye ladala fɔli ke minɛn ye Côte d’Ivoire, Mali ani Burkina Faso sɛnɛfɔw bɛ jɛɛlen don min la, n’u ba ko laɲɛnɛmaya ɲɔgɔnfɛ san o san.

Kan jumɛn bɛ yen jɛmukan bɛ kuma bi subuhanamasinw de kan, olu bɛ ka jɔyɔrɔ min ta sifinw ka hadamadenya la. Telefɔniw, ordinateriw, hakilidumandilenw…Ninnu ye yɛlɛmaba de don Sifinw ka kuma cogo, u ka kalan cogo walima u ka hadamadenya fan cama kan. An bɛ ni bɛɛ wala-wala bi jɛmukan kɔnɔ.

Nin lɔgɔkun ni na, an ye kɛnɛ sigi ni Burkina Faso dɔnkilabaga, Damo FAMA ye. Ale min lakolɔnna jamaba fɛ, festival "Polyphonie pour la paix lajɛrɛ senfɛ, ani Boncana MAIGA ka Tugankuna jɛmunkan senfɛ, TV5 jabaraniso kan.

An ye kuma di "Saint Valentin" boɲamafɛnw feerebaga Adjara SANOGO ma ka bɔ Côte d'Ivoirejamana na. Mandekan fɔcɔgɔ nɔgɔ kɛnɛ kan, an ye "kanu" daɲɛn ɲɛnfɔ lamɛnbagaw ye. Togodaw kunafoniw ra, an ye aradioso Espace FM ɲɛman, Ibrahim CISSE wele ka bɔ Laguinée. Seko lɔnko kunnafoniw ra, an kumana "Festival DIBI" lajɛrɛ kan, ni lajɛrɛ ni ɲɛnma Aminta BOCOUM ye ka bɔ Mali jamana na.

Burkina Faso jamana la, Bobo-Dioulasso dugu kɔnɔ, zirin dalaw ka ɲɔgɔn kunbɛ ba Festival international de conte «Yeleen» tako 28 na kɛra desanburukalo tile 27 la, ka ta bila a tile 30 la. zirin dalaw bɔra manden jamana caman kɔnɔ kana talikɛ nin lajɛ ba in na Bobo-Dioulasso Djeliya tɔgɔla so ba kɔnɔ. Ɲinan ta baro sen de tun ye  zirin nafa de ye an ka sigi ɲɛtaa ko la. O kama, aw ka san 2025 kan jumɛn bɛ yen jɛmukan fɔlɔ bɛna kuma zirin dalaw ka o lajɛ ba de kan.

Bi sibiri jɛmunkan bi kuma sinfinw ka kunko gulɛn dɔ kan n'o ye yɛrɛfaga ye. An ni akilisigi dɔgɔtɔrɔ, DR Daouda GUINDO kumana o babu kan. Togodaw kunafoniw ra, an ye Mory KONE wele kabɔ Odiénné Côte d'Ivoirejamana na. Aradioso Denguélé FM ŋɛnma lo. Seko ni lɔnko kunafoniw ra, an ye baro kɛ ni Côte d'Ivoire dɔnkililabaga ɲana Afou KEITA ye.

Kan jumɛn bɛ yen lamɛnbagaw aw ni ŋantuma, kɔni basi t'aw ra, an b'aw fo k'aw waliŋunmalɔn, aw dansɛ aw ka kɛnɛ kan.

Bi na bi kuma sinfinw ka kunko gulɛn dɔ kan n'o ye yɛrɛfaga ye. Kɔsani in na, n'aw y'a lakɔrosi bɔlɔlɔ baarokɛyɔrɔw  ni kunafonidisow kan, sinfin cama ka yɛrɛ faga kunafoni yeli ka ca.

Diŋɛn kɛnɛyako tɔnba ka jatiw b'a yira ko farafinna sahel yanfan na lo yɛrɛfaga ka ca ka tɛmɛ diŋɛn fan tɔw bɛ kan, a ka jatiw ra, ni ye jamanden ba 100 ta i b'a sɔrɔ 11 ka saya sɔrɔ ra yɛrɛ faga fɛ.

Mali, Burkina Faso, Côte d'Ivoire Laguinée ani an ka Mandé fan wɛrɛw fɛ, sinfin cama lo bi danigirra o yɛrɛ ka diɲɛn latigɛ ra kɔsa in na.

Sénégal, jamana na, sanfɛkalanden Matar Diagne, ka yɛrɛfaga bi akiliw ra alibi, wa kunafonidiso , Enquête plus ka jatiw b'a yira ko san r 2022, ka février kalo durɔn na mɔgɔ 11 lo y'o yɛrɛ faga.  San  2021, mɔgɔ 100 ka yɛrɛfaga lo kunafodiso in y'a jati.

Mali jamana na, ŋinna ka avrilkalo tile 24, terminale kalanden Awa Diarra, fana tun y'a yɛrɛ faga.

Côte d'Ivoire jamana kuma tɛ, san 2024 ka juilletkalo ra, mɔgɔ 4 lo y'o yɛrɛ faga yen fana.

Guinée Mohamed Lamine SOW ka ŋinan yɛrɛfaga bi fara o kan.

Sénegal faaba ra, aw ye foli lase lamɛn bagaw ma.  Barça ni Réal ka ŋɔngɔndan kelen kelen bɛ senfɛ, grin kɔnɔnlaw, bɔlɔlɔbarokɛyɔrɔw ale sow kɔnɔnlaw bi guan kosɛbɛ, jɛkulu fila ninnu kanaubagaw ka ŋɔngɔn sama sama sababuyara.  Barça kɔkɔrɔmadonlaw ni Réal Madrid taw bi na kariɲɔngɔnna bi ka kɛnɛ kan...

Kan jumɛn beyen lamɛnbagaw aw ni ŋantuma, kɔni basi t'aw ra, an b'aw fo k'aw waliŋunmalɔn, aw dansɛ kan jumɛn beyen jɛmunkan kɛnɛ kan...

Aw y'a famuya, bi an bi na kuma ndolantan lo kan, kɛrɛkɛrɛniyara Réal Madrid ni FC Barcelonne kɔkɔrɔmadonabgaw an fɛ farafinna.

Mali, Burkina Faso, Côte d'Ivoire, Laguinée fo Sénégal, ndolantantɔn fila nunu kanuba lo bi mɔgɔ cama ra, sinfinw, siguɛ, cɛw musow ale demisiniw bɛ bo yɛrɛ sɔrɔ o ko ra.

Barça ni Réal ka ŋɔngɔndan kelen kelen bɛ senfɛ, grin kɔnɔnlaw, bɔlɔlɔbarokɛyɔrɔw ale sow kɔnɔnlaw bi guan kosɛbɛ, jɛkulu fila ninnu kanaubagaw ka ŋɔngɔn sama sama sababuyara.

I bi ta sɔrɔ so kelen mɔgɔw tilanlenlo Réal ni Barça cɛ, cɛ ni a furumusow, kalandenw, o bɛ lo bi kariɲɔngɔnna, nka nisɔndia sira fɛ, tumadɔra yɛrɛ a bi kɛ i ŋanan ko inafɔ Coupe du Monde finali lo bi ka tan....

Fo dɔnkili yɛrɛ fana labɛn dolantɔn fila niinnu bɛ n'o kanubagaw fɛ.

Bi sibiri, an tagara Réal Madrid ni Barcelone kɔkɔrɔmadonla dɔw nɔnfɛ Dakar dugu kɔnɔn, Sénegal faba ra, aw ye foli lase lamɛn bagaw ma.

O bɛna kow bɛ fɛsɛfɛsɛ aw ye bi ka kɛnɛ kan, aw dansɛ kokura.

Bi sibiri, an ye kɛnɛ sigi ni Burkina Faso mɔgɔ layɛlɛbaga Sévérin YAMEOGO n'o b'a fɔ a ma LAJAGUAR ye ka bɔ Burkina Faso.

Bi sibiiri, an ye kɛnɛ sigi ni Mali dɔnkilidala  Djamy SACKO lo ye, an kuma seliba, a ka concert nata, ale ni djeliya kan.Maïmouna SANOGO

Kan jumɛn bɛ yen jɛmukan bɛ kuma bi subuhanamasinw de kan, olu bɛ ka jɔyɔrɔ min ta sifinw ka hadamadenya la. Telefɔniw, ordinateriw, hakilidumandilenw…Ninnu ye yɛlɛmaba de don Sifinw ka kuma cogo, u ka kalan cogo walima u ka hadamadenya fan cama kan. An bɛ ni bɛɛ wala-wala bi jɛmukan kɔnɔ.