Klankcast

Een eerste bezoek aan een klassiek concert of opera kan een tikkeltje spannend aanvoelen. Wanneer mag je klappen? Moet je chic gekleed? In de eerste aflevering van de nieuwe podcast-reeks ABC Klassiek bespreekt Botte Jellema de do's en don'ts met Bas Treub, aanvoerder van de tweede violen in het Nederlands Kamerorkest. Geen zorgen: met een paar weetjes voel je je zo thuis in de concertzaal!

Onder meer door de film Amadeus is het Requiem van Mozart het bekendste requiem uit de klassieke muziek. Mozart schreef het voor een mysterieuze opdrachtgever, maar stierf voor hij het requiem kon afmaken. Verschillende componisten deden een poging om het werk te voltooien. Kees en Botte duiken in de fascinerende ontstaansgeschiedenis.

Het orkest is op zoek naar een nieuwe harp voor harpist Sandrine Chatron. Een professionele harp kost een hoop centen en daarom wordt een crowdfunding georganiseerd. Botte praat met Sandrine en fondsenwerver Luisa Dorsman over dit project en over de zoektocht naar het perfecte instrument in een Italiaanse harpfabriek.

"De dood begroef hier een rijk bezit, doch nog schoner verwachtingen" stond op het graf van Franz Schubert. Dit muzikale mastermind werd slechts 32 jaar, maar schreef in zijn korte leven 900 (!) composities, waaronder prachtige liederen. Botte en Kees duiken in zijn muziek, zijn artistiek vriendenkring – "een soort boyband" – en ook een beetje in zijn ziel.

Het Nederlands Kamerorkest speelt in de reprise van Operetta Land, een ode aan de operette met een spectaculair kartonnen decor. Botte spreekt met verschillende makers van deze voorstelling. Van 'verzinner' Steef de Jong tot decorschilders en productievoorbereiders. Hoe kwam Steef op het idee? Waarom is karton zo'n mooi materiaal? En hoe maak je een struik die als je hem uitknipt in een olifant verandert?

Johannes Brahms was pas 43 toen hij het aandurfde om een symfonie te schrijven. Het werd een meesterwerk! Botte Jellema duikt met musicoloog Kees Wisse in deze Symfonie nr. 1. Ze bespreken de briljante muzikale verbanden tussen de delen van dit werk vol contrasten. Zacht en hard. Verdrietig en hoopvol. Wild en verstild. Beluister de aflevering: orkest.nl/brahms-symfonie

In de eerste aflevering van het nieuwe seizoen vieren we de zeventigste verjaardag van het Nederlands Kamerorkest. Botte praat over die rijke zeventig jaar met betrokkenen van het eerste uur. De tournee naar China, bijzondere concertmeesters, het overleven van cultuurbezuinigingen, de gloriejaren in de jaren negentig, het bijzondere vrije muzikale leiderschap van Gordan Nikolić. En nog veel meer.

In Masterworks bespreken Kees en Botte per aflevering één groot muziekwerk. Deze keer is dat The Planets van de Britse componist Gustav Holst. Aan de hand van lekker veel muziekfragmenten duiken we in dit epische en geliefde werk dat een inspiratie was voor veel componisten na Holst, waaronder Hans Zimmer. Planeten, Griekse en Romeinse mythologie, astrologie, astronomie – het komt allemaal voorbij.

Fragmenten:

Veertig jaar geleden werd het Nederlands Philharmonisch opgericht als fusie van het Amsterdams Philharmonisch Orkest, het Utrechts Symfonie Orkest en het Nederlands Kamerorkest. Dat jubileum vieren we met oudgedienden van het Nederlands Philharmonisch. Botte vraagt ze het hemd van het lijf. Hoe maak je van drie orkesten één? En welke rol had chef-dirigent Hartmut Haenchen bij het succesverhaal van het Nederlands Philharmonisch?

De twintigste eeuwse Hongaarse componist Béla Bártok raakte gefascineerd door Oost-Europese volksmuziek en werd met zijn Roemeense Volksdansen en Concert voor Orkest wereldberoemd. Als geen ander stimuleerde hij de studie van muziek in een culturele context. Dat Bártok daarnaast een zeer begaafde pianist was laten Kees en Botte horen aan de hand van een sprekend fragment.

Fragmenten: Fantasie: István Kassai; Hungaroton HCD 31909; Kossuth: San Francisco Symphony Orchestra; Decca Records 4437732; Stukje Volksmuziek opgenomen door Bartok uit ca. 1905; Roemeense volksdans nr. 6: Andreas Bach; Hänssler Classic; Allegro barbaro: Bela Bartók: Hungaroton HCD 12326-31; Wonderbaarlijke Mandarijn: Concertgebouworkest; Universal Records 00028945884127; Strijkkwartet nr.3: Juilliard String Quartet; Pearl GEMS 0147; Concert voor orkest; Concertgebouworkest; RCO Live RCO 15002