Koɗo men hannde

Marok, ko faawi e yimɓe 2000 maayii Maraakesh caggal dimmbagol leydi e ngal diiwal. Ko fawi kadi yimɓe 2000 barmii e muuɗum. Hannde yimɓe leydi ndii fow hino e dow sunaare e yurmeende. Leyɗe hewɗe e nder aduna on hino addande Marok balle. Kono wonaa e ngol laawol ɗoo leydi fuɗɗi dimmbaade Marok. Koɗo men hannde ko Arbi Kaan, hertorɗo jeoloji, ganndal yowtiindal nder leydi. Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah.

Salif Keyta, fijoowo balon mawɗo malinaajo surraama (wirnaama) hanki Bamako. Yimɓe ɗuuɗuɓe haa e hooreeɓe leydi du’anike mo. E kitaale 1970, ko Salif KEYTA holli eropnaaɓe mbawdi afriknaaɓe e banŋe fuku-koyngal. Ngam artugol e taariika oo malinaajo, Ibrahiima Timmbi Bah no jaɓii Saadu Bokum, jaayndeyankeejo hertorɗo coftal-ɓalli. Ko kanko woni koɗo men hannde. Heɗoɗen mo.

Iwarinaaɓe miliyonji 8 no nodditanoo fii suɓagol ardotooɓe diiwe 3,  e ca'e togoose 201. Njaltundi  suɓooji ɗin ɓannginii poolgal mawngal wonande fedde RHDP laamiinde nden. Abdul Aziizi Jallo nultundiraaɗo RFI Fulfulde yewtidii e Abdurrahmaani Bari taskotooɗo dawro, himo yewta en ko o humpitii e ɗii suɓooji e ko ɗi battinta e dawro leydi Koddiwaar ndin. Ko kanko woni koɗo men hande immorde Abijan.

Ko hannde talata 5 lewru 9 ɓuru woni ñalaande maanditaare timmugol duuɓi ɗiɗi gila konunkooɓe ciwlii laamu hooreejo leydi ndin Alfa Konnde e innde mojobere nde innitiri CNRD . Hannde hiɗen jaɓɓii BAH Wuuri hooreejo fedde dawro UDRG, himo yewta en ko woni battane laamu hakkundewu ngun e baŋŋe politik e faggudu e ɓamtaare leydi ndin.

Gila hannde haa e alarba, hooreeɓe Afrik, wonndude e ardiiɓe sosiyeteeji faggorɗi jawle e pelle sosiyete siwil hino e mbatu Nayrobi, laamorde Kenya. Ngal tommbondiral no faati mbayliigu weeyo. Ɓee mooɓondirɓe e maggal ɓamay dabareeji laatinirɗi keɓal jawle haɓirɗe mbayliigu weeyo. Ngam yewtugol boneeji mbayliigu weeyo, peeje haanaaɗe ɓameede ngam dartinngol ɗum, koɗo men hannde ko Dr Ibrahiima Jallo, hertorɗo kiwal taariindi. Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah.

Keɗoɗen ɗoo jooni ñoggannde jewte waɗaaɗe ka taskaram On Tottaama Konngol e nder ndee yontere. Ko Umaar Mammadu SO waɗani en.

Ko laamu ngu duuɓii 55 liɓaa hankin Gabon. Konunkooɓe ɓannginii e ndee alarbaare wonndema ɓe samminii laamu Alii Bonngo, lomtiiɗo baabin mun e hitaande 2009. Ko Jeneral Brice Oligui Nguema ardiiɗo konu toppitiingu ndeenaaku hooreejo leydi ndii waɗi ndee samminere laamu. Samminere laamu laatiinde caggal feññinannde njaltuɗi woteeji holluɗi Alii Bonngo foolirii suɓngooji hooreyaaku ko fawi toɓɓe 64 e nder teemederewel. Holko saabii ngal liɓal laamu? Ko holɗun maandotoɗen e ɗii duuɓi 55 ɗi koreeji Bonngo laamii Gabon? Ko holno janngo Gabon saati wa’ude? Ko Usmanu Magajii ballifotooɗo defte woni koɗo men hannde. Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah.

Koɗo men hannde ko Aminatu Bello, ballifiiɗo defte. Oo suka debbo yaltinii ko ɓooyaali defte 3 faatiiɗe e tinndi e taali. Taariikaaji, ɗi kamerunaaɓe hewɓe jentii e sukaaku maɓɓe. Faandaare Aminatu Bello ko artirgol sukaaɓe ɓee e laawol finaa-tawaaji men. Ko kanko e Mariyamu Muumini waɗidi yewtere. Heɗoɗen ɓe.

Faransi, gila hanki, hooreeɓe leydi ndin hino e kawrital kanɓe e ambasaderɓe maɓɓe imminaaɓe e nder leyɗe aduna on fow. Ko e nder ndee jonnde waɗaynde hitaande kala, diplomatɓe Faransi holletee golle ɗe ɓe haani waɗude ngam tabintingol ɓamtaare leydi maɓɓe e banŋe diplomasi. Hikka non, ngal kawrital hino waɗde saha nde tawata alhaali adunu oo hino satti. Hare no waɗde Ukreen, liɓe laamu no jokki e leyɗe haalooji ɗemngal Faransi e nder Afrik, ngayngu Faransi hino ɓeydaade e ɗee leyɗe. Holko saabii ɗun? ko holɗun haani wonude darnde diplomatɓe Faransi e oo alhaali ? Hashim Buubakari, wiɗtotooɗo e baŋŋe dawro woni koɗo men hannde. Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah.

Kamerun, hannde ne’ooɓe walla aynooɓe hino wonndi e kulol sabu layugol nawnaare daabeeji wi’eteende ɗaamol, "Anthrax" e faransiire, e nder Niijeriya. Ko ɗun saabi yo guwerneman Kamerun ɓamu dabareeji rentinɗi yiilagol daabeeji hakkunde ɗee leyɗe ɗiɗi. Ko holɗun woni ɗaamol ? Ko holno nde nawnaare rentortee ? Ko Abdullay Nana, hooreejo salndu fedde aynooɓe diiwal Sahel e diiwal Savane, no wi’ee APESS woni koɗo men hannde. Himo jaaboo lamnde Ibrahima Suleymanu.