Kunnen dieren pijn voelen? Hebben ze gevoel of misschien zelfs bewustzijn? Vragen die steeds vaker gesteld worden, ook in het maatschappelijk debat. Wetenschappers besloten een blad op te richten dat zich uitsluitend op die vragen richt. Het heet Animal Sentience.Frans de Waal, de bekende apenonderzoeker, zei recentelijk in het NRC: de meeste mensen willen best geloven dat dieren gevoel hebben en intelligent zijn,maar de wetenschap heeft de afgelopen honderd jaar niet echt zijn best gedaan om dat uit te zoeken.’ Met dit blad wordt De Waal op zijn wenken bediend. Animal Sentience is een interdisciplinair blad, waarin biologen,hersenonderzoekers, filosofen en sociologen zich over het gevoelsleven van dieren buigen.VissenHet eerste nummer is geheel gewijd aan de vraag of vissen pijn kunnen voelen. Het blad is opgebouwd als een discussie.Het hoofdartikel stelt dat vissen geen pijn kunnen voelen, omdat ze geen hersenschors hebben. Vervolgens hakt een vijftiental wetenschappers in op die stelling. Ze zeggen bijvoorbeeld dat er geen overtuigend bewijs is dat de hersenschors nodig is voor het ervaren van pijn. Of dat wij mensen helemaal niets definitiefs kunnen zeggen over de pijnervaring van vissen. Aan het eind reageert de hoofdauteur dan weer op al die reacties. Dat maakt het voor de geïnteresseerde leek ook leuk om te lezen: je hebt het gevoel dat je mee mag luisteren bij een gesprek tussen heel slimme mensen.Wat is het nut van dit blad?Zoals oprichter Stevan Harnad het zelf verwoordde: dieren kunnen zelf niet aan de discussie deelnemen, maar met goed onderzoek kun je ze wel een stem geven. Het blad is in de eerste plaats bedoeld om ruimte te bieden aan goed onderzoek naar het gevoel van dieren, maarde vraag is vervolgens natuurlijk wat je met die kennis doet. Het is duidelijk dat de oprichters het idee hebben dat meer kennis over het gevoelsleven ons moreel toe zal verplichten anders met dieren om te gaan. Vegetariërs vinden al heel lang dat het moreel niet verantwoord is om vlees te eten. De wetenschap laat nu ook steeds duidelijker zien dat dieren lijden onder de manier waarop we ze behandelen, onder meer inde bio-industrie. Daarnaast hebben we te maken met een sterk groeiende wereldbevolking, tot 8 of 9 miljard in 2050. Er zijn niet alleen steeds meer aanwijzingen dat het eten van vlees wreed is, het is ook heel inefficiënt. Om dezelfde voedingswaarde te krijgen, heb je met voor vlees zo’n vijf keer zoveel energie, water e.d. nodig, in vergelijking tot graan, groente en fruit.In De Ochtend spraken we Bouwe van Straten,wetenschapsjournalist van De Kennis van Nu. Over de nut en noodzaak van het onderzoek naar het gevoel van dieren: