Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans

Een vooruitblik op dat grootse project: in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen op teksten, toon en strekking.

En dan zijn we bij het slotkoor. In c-klein, waar we al een tijd naar op weg waren. Waarin lijden en hoop hand in hand gaan. Grote Thomas wijst erop hoe Bachs manuscript van de Matthäus eigenlijk eindigt in een open einde. Waar we weer allemaal betekenissen aan kunnen geven. En aan het einde moeten we het natuurlijk ook even hebben over wél of níet applaudiseren na de Matthäus. Gijs, grote Thomas en kleine Thomas komen er niet uit.

In Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.

De solostemmen nemen afscheid. Duizendmaal dank dat U mijn leven zoveel waard achtte dat U er zo voor wilde lijden. Nog één keer klinken sopraan, alt, tenor en bas. Met interventies van het koor. Sleutelwoorden die we eerder in de Matthäus horen passeren een laatste keer de revue. En we hebben het ook kort even over The Beatles. Bovendien constateren we melancholiek dat we in 13 uur toch ook vooral heel veel níet hebben gezegd of ontdekt over de Matthäus-Passion.

In Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.

We naderen het einde, en dat betekent dat we ook bij het laatste recitatief zijn aangekomen. Jezus wordt in zijn graf gelegd, en nog zijn hogepriesters en farizeeërs niet gerustgesteld. Dat graf moet bewaakt en verzegeld, voordat er onverklaarbare dingen met het lijk gebeuren. Op bijna onopvallende wijze zingt de evangelist daarna zijn laatste noten. En ondertussen leidt alles ons harmonisch onvermijdbaar naar het slotkoor, dat bijna op punt van beginnen staat.

In Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.

'Een cadeau-aria', vertelt grote Thomas. Een aria waarbij een gevoel van opluchting zich meester maakt van publiek en uitvoerenden. Prachtige muziek om even in te verdwijnen. En zo heeft Bach het ook bedoeld, concluderen we. En Gijs houdt ons in spanning over wat zijn lievelingspassage uit de Matthäus is.

In Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.

Een inleidend recitatief over de avond. De avond na alle heftige gebeurtenissen van de dag is het moment om te reflecteren op het gegeven van de avond. De avond als moment van de zondeval, de avond als moment van het sterven van Jezus, de avond als moment dat de vredesduif terugkeert met een olijfblad... Jezus heeft zijn kruistocht volbracht. En ook: Thomas wijst ons op het Napels-sextakkoord.

In Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.

Een theatraal hoogtepunt in de Matthäus, en daarmee een dieptepunt voor het kerkbestuur. De aarde beeft, de graven openen zich, de voorhang van de tempel scheurt in tweeën... En alles wordt door Bach zo beeldend mogelijk op muziek gezet. Een deel van het volk komt tot inkeer: hij was het toch!

In Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.

Voor de laatste keer de prachtige koraalmelodie van 'O Haupt voll Blut und Wunden'. Ditmaal in de meest reine toonsoort, a-klein. De hele kleur van de zetting is ingetogen en introvert. We luisteren naar de (a capella) uitvoering van Mengelberg uit 1939, waarin we horen hoe zacht en indringend en langzaam een koor van vierhonderd man kan zingen. En Gijs probeert even de moderne troubadours Acda en De Munnik erbij te betrekken.

In Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.

En dan sterft Jezus. De strijkers die Jezus als een stralenkrans de hele Matthäus lang hebben omgeven, verdwijnen. Jezus' laatste woorden klinken in de donkere, molrijke toonsoort bes-klein. Bach laat hier de eenvoud het werk doen. En we vragen ons af hoe laat het 'zesde uur' eigenlijk is, waarin een duisternis over het land valt.

In Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.