Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans

De oren even 'wassen': een harmonieus koraal als tegenwicht van de chromatiek van 'Erbarme dich'. Een koraal dat ons duidelijk maakt dat zelfs als we Hem hebben verlaten, we altijd naar Hem terug kunnen keren.

In Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.

Alle wegen leiden uiteindelijk naar 'Erbarme dich, mein Gott'. Dé sleutelaria uit de Matthäus, en volgens grote Thomas misschien wel de 'perfecte aria'. In ieder geval op het perfecte moment in het werk. Geen inleidend recitatief, maar meteen ter zake. Ondertussen horen we, verborgen in de bas, de melodie van 'O Haupt voll Blut und Wunden'. En leert 'Erbarme dich' ons iets over de volgorde waarin Bach de Matthäus componeerde?

In Matthäus-Passion, een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.

De focus richt zich op Petrus. Zoals aangekondigd zal hij Jezus driemaal verloochenen. En als het zover is, weent hij bitterlijk. Een van de meest dramatische momenten voor de evangelist in de Matthäus. Een scène die inhoudelijk en harmonisch onvermijdelijk leidt tot dé sleutelaria uit de Matthäus: 'Erbarme dich, mein Gott'.

In Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.

Een koraal dat direct reageert op de vele klappen die Jezus in het voorafgaande recitatief ten deel zijn gevallen. Grote Thomas legt uit hoe Bach hier al de eerste harmonische bewegingen maakt om straks het b-klein van 'Erbarme dich, mein Gott', dé sleutelaria uit de Matthäus, te bereiken. Aan de hand van componist Mattheson uit 1730 proberen we bovendien de symboliek van toonsoorten te begrijpen.

In Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.

Jezus velt zijn eigen doodvonnis, door niets te ontkennen en de suggestie te wekken dat hij de zoon van God is. En die suggestie is genoeg voor de priesters om over elkaar heen te buitelen in verontwaardiging. Leidend tot een volksgericht: 'Er ist des Todes schuldig!'. Wederom met een kwintvalsequens, die zich hier van zijn dreinende, banale kant laat zien.

In Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.

Een aria met een hoofdrol voor de viola da gamba, met zijn weerbarstige natuur. Die de innerlijke strijd in deze aria verklankt. De 'optimistische mars' van Gijs keert weer even terug. Evenals de kwintvalsequens. En er ontstaat onenigheid over of Jezus nou wel of niet een aria toebedeeld heeft gekregen.

In Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.

Hoe klinkt 'zwijgen' in muziek? In dit begeleide recitatief voor de tenor horen we het. Begeleiding is onder andere in handen van de viola da gamba, een ietwat stug instrument perfect geschikt voor ietwat stugge muziek. We maken weer een klein uitstapje naar de getalsymboliek. Wat weten we trouwens over 'tempo' in de Matthäus? En Gijs werkt aan een haiku.

In Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.

Een hoop valse getuigen melden zich, maar ze vallen allemaal door de mand. Tot er twee komen die, elkaar niet-perfect-kanonisch napratend, vertellen dat Jezus gepocht heeft dat hij de tempel van God kan afbreken en in drie dagen kan herbouwen. Jezus zwijgt. En grote Thomas deelt een anekdote uit zijn rijke Matthäus-verleden.

In Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.

Een koraal dat reageert op de zoektocht naar valse redenen om Jezus te kunnen veroordelen. Grote Thomas laat horen hoe de bassen in dit koraal op avontuur gaan. Welke addertjes zitten er muzikaal allemaal onder het gras om de 'valsheid' te illustreren? En de voortdurende dubbelheid van de Matthäus: we zijn zowel de zondaars als hen die verlost moeten worden.

In Matthäus-Passion, een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.

En voor we het weten zitten we weer midden in het verhaal, met een dramatisch recitatief. De schriftgeleerden en ouderlingen zoeken een valse reden om Jezus te veroordelen, maar ze vinden niets. Ondertussen zit Petrus erbij en kijkt ernaar. Ook tasten we in het duister over een verondersteld 'verboden ritme'.

In Matthäus-Passion: een lijdensweg met Gijs Groenteman en Thomas Oliemans bespreken de journalist en zanger samen met musicoloog Thomas de Jonker Bachs Matthäus-Passion. En dat doen ze uitgebreider dan ooit: 13 uur lang, in 69 in elkaar overlopende afleveringen wordt Bachs grootse meesterwerk volledig uitgeplozen.