มองจีนมุมใหม่

ค่ายยานยนต์ไร้คนขับสัญชาติจีน  Pony.ai  เข้าซื้อขายหุ้นในตลาดแนสแดกซ์ของสหรัฐฯ เมื่อปลายเดือน พ.ย 67 ที่ผ่านมา เป็นการระดมทุนครั้งใหญ่ อีกจังหวะก้าวของจีน ที่น่าจับตาในกลุ่มอุตสาหกรรมนี้

จีนพัฒนายานยนต์ไร้คนขับ นอกจากรถยนต์ ยังมีรถจักรยานยนต์ และพาหนะอื่น รวมทั้งโดรนที่ไม่เพียงขนส่งสินค้าแต่ขยับไปสู่การขนส่งผู้โดยสารด้วย

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร  รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน คุยเรื่องนี้
 

 “ฉงชิ่ง” เป็นหนึ่งใน 4 มหานครของจีนที่การปกครองขึ้นตรงต่อรัฐบาลกลาง อยู่ในมณฑลเสฉวน เป็นเมืองศูนย์กลางเศรษฐกิจที่สำคัญทางตะวันตกของประเทศริมแม่น้ำแยงซี เพราะในจำนวนบริษัทขนาดใหญ่ของจีน Top 500 มาตั้งอยู่ที่นี่ถึง 14 แห่ง อีกทั้งได้ฉายาว่าเป็น “เมืองบนภูเขา” เพราะตั้งอยู่ในพื้นที่ภูมิประเทศสูงต่ำสลับซับซ้อน 

การออกแบบก่อสร้างที่โดดเด่น จนโด่งดังจาก “รถไฟฟ้าทะลุตึก” ที่กลายเป็นจุด check-in ของคนต่างเมืองและนักท่องเที่ยวต่างชาติจำนวนมาก

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวนสื่อมวลชน 2 คน คือคุณอนัญญา  ประดิษฐ์ทัศนีย์ จาก จีนไทยนิวส์ และคุณธนพงศ์ พุทธิวณิช บก. VDO Content ของไทยพีบีเอส ที่ร่วมคณะไปเยือนฉงชิ่งร่วมกับสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย มาคุยกันว่า จีนพัฒนาและเปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้างจากการใช้นวัตกรรมในธุรกิจหลายประเภท เช่นค่ายรถยนต์ไฟฟ้า “Changan”, ยักษ์ใหญ่วงการเกมและสื่อบันเทิง “Tencent” ที่รุกสู่อุตสาหกรรมหุ่นยนต์ ชิปคุณภาพสูงสำหรับอุปกรณ์เครื่องมือทางการแพทย์ รวมทั้ง Sanfeng  Yulin Environmental บริษัทกำจัดขยะครบวงจรเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าด้วยเทคโนโลยีขั้นสูง เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม แล้วติดตามว่าระบบการศึกษาจีนผลิตคนเข้าสู่อุตสาหกรรมยุคใหม่ได้อย่างไร

ข่าวประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน ร่วมพิธีเปิดท่าเรือชางไค (Chancay Port) ที่ประเทศเปรู เมื่อกลางเดือน พ.ย. 2567 ที่ผ่านมา ระหว่างการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปค ครั้งที่ 31 ทำให้โลกหันกลับมาสนใจบทบาทจีนในภูมิภาคนี้เพิ่มขึ้น

ท่าเรือชางใค เป็นท่าเรือขนาดใหญ่แห่งแรกที่สร้างในอเมริกาใต้ เกิดจากความร่วมมือระหว่างเปรูและจีนโดยจีนร่วมลงทุน 60%  ใช้งบประมาณในการก่อสร้างระยะแรกไปแล้วประมาณ 1,300 ล้านเหรียญสหรัฐฯ เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ BRI คาดว่าจะช่วยลดระยะเวลาขนส่งทางทะเลของสองประเทศเหลือเพียง 23 วัน  ลดต้นทุนการขนส่งได้อย่างน้อย 20% อีกทั้งช่วยสร้างรายได้ให้กับเปรูปีละ 4,500 ล้านดอลล่าร์สหรัฐและสร้างงานได้กว่า 8 พันตำแหน่ง

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีนมาวิเคราะห์ภาพใหญ่ว่า จีนมีเป้าหมายการลงทุนในกลุ่มประเทศละตินอเมริกาอย่างไร  เพราะไม่เพียงขยายโอกาสเติบโตทางเศรษฐกิจ แต่ยังมีส่วนช่วยคานอำนาจของสหรัฐในภูมิภาคและมีผลต่อการหาพันธมิตรใหม่เพื่อต่อต้านไต้หวันอีกด้วย

กลโกงการหลอกลวงและชวนผู้คนให้หลงเชื่อ ทั้งระบบสมัครสมาชิก การขายตรงหรือหลอกให้ลงทุนโดยสร้างแรงจูงใจว่าจะได้ผลตอบแทนมากอย่างคุ้มค่า กลายเป็นเครื่องมือที่ทำให้มีเหยื่อติดกับดักมากมาย  กรณี  The Icon ไม่ใช่คดีแรก แต่ยังมีเหตุการณ์อื่น ๆ ในอดีต ทั้งแชร์แม่ชม้อยหรือคดีฟอเร็กซ์ เป็นต้น

การหลอกลวงลักษณะนี้ก็เกิดขึ้นในประเทศจีนเช่นกัน หลายคดีมีมูลค่าความเสียหายสูงนับพันล้านเหรียญสหรัฐ สิ่งที่น่าสนใจคือ รัฐบาลใช้วิธีอย่างไร จัดการกับกลุ่มมิจฉาชีพพร้อมสร้างเครื่องมือและ application เพื่อให้ประชาชนส่งข้อมูลข่าวสารแก่ทางการ 

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวนคุณตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาเล่าให้ฟัง

โดนัลด์ ทรัมป์ ชนะการเลือกตั้งได้เป็นประธานาธิบดีคนที่ 47 ของสหรัฐฯ ส่งผลต่อท่าทีความสัมพันธ์ระหว่างจีนกับสหรัฐฯ อย่างแน่นอน เพราะยังมีข้อพิพาทและปัญหาอีกหลายเรื่องค้างคาอยู่ ทั้งด้านการค้า การแข่งขันทางเทคโนโลยี แต่จะเป็นทิศทางเชิงบวกหรือจะเพิ่มความขัดแย้งให้ทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาวิเคราะห์ทิศทางของความสัมพันธ์ 2 ชาติมหาอำนาจนี้ในอีก 4 ปีข้างหน้า และติดตามว่า อีลอน มัสก์ ผู้สนับสนุนทรัมป์และมีการลงทุนรายใหญ่ในจีนกับประธานาธิบดีปูตินของรัสเซีย จะเป็นตัวแปรของความสัมพันธ์นี้อย่างไร

1 ใน 10 แผนพัฒนาอุตสาหกรรมต้นแบบของจีนคือการคิดค้นและผลิตวัสดุใหม่ ทั้งเพื่อเป้าหมายการลดข้อจำกัดของวัสดุเก่าแบบเดิม ๆ และการสร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อให้ได้สิ่งใหม่ที่จะนำไปสู่การตลาดและการค้าเชิงพานิชย์ได้

จีนพัฒนา Stone Plastic โดยการสกัดคาร์บอนจากหินและนำไปผสมกับพลาสติกเพื่อให้ได้วัสดุใหม่ที่มีความแข็งแรง ทนทาน กันน้ำได้และมีความยืดหยุ่นสูง  นำไปใช้ในหลายอุตสาหกรรม รวมทั้งการทำกล่องบรรจุภัณฑ์กันน้ำ กล่องใส่ผักผลไม้และอาหาร 

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาวิเคราะห์ว่าหากพัฒนาได้สำเร็จและก้าวหน้าจะส่งผลต่อการเติบโตของอุตสาหกรรมจีนอย่างไร
 

ศาสตร์ตะวันออกเช่นการดูดวงชะตา โหราศาสตร์และโหงวเฮ้ง เป็นความเชื่อที่ผูกโยงกับวิถีของชาวจีนมายาวนานและหยั่งรากลึกนับพันปี โดยได้รับอิทธิพลจากลัทธิเต๋าและขงจื้อ แม้ว่าปัจจุบันเทคโนโลยีและนวัตกรรมจะทำให้จีนเปลี่ยนโฉมหน้าไปสู่การเป็นประเทศที่มีพัฒนาการก้าวหน้าและทันสมัยมากขึ้น แต่ร่องรอยของศาสตร์เหล่านี้ก็ยังคงปรากฎอยู่อย่างชัดเจนและเหนียวแน่น ในการพิจารณารับคนเข้าทำงานหรือเลือกคนร่วมงานด้วยโดยเฉพาะบุคคลากรระดับบริหารหรือผู้นำองค์กรไฮเทค 

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาถอดรหัสว่าองค์กรสัญชาติจีน เช่น อาลีบาบา หรือหัวเหว่ยและบริษัทขนาดใหญ่อื่น ๆ เขามีหลักการเลือกคนทำงานอย่างไร

หนึ่งใน 10 อุตสาหกรรมเป้าหมายของจีนคือ “วัสดุใหม่” เพื่อมุ่งสู่การเป็น smart manufacturing ทำให้ภาคการผลิตมีสินค้าที่มีคุณภาพดีขึ้นและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม  การคิดค้นและพัฒนาเพื่อสร้างวัสดุใหม่โดยมีคาร์บอนเป็นองค์ประกอบ (carbon base)  จึงกลายเป็นตัวเลือกสำคัญที่ได้รับความสนใจอย่างมาก เพราะไม่เพียงแต่จะลดต้นทุนการผลิต และหาวัตถุดิบได้ง่าย แต่ยังตอบสนองนโยบายรวมของรัฐบาลจีนที่มุ่งสู่การเป็นประเทศสีเขียวและใช้พลังงานสะอาด วัสดุใหม่จากคาร์บอน สามารถเข้าไปอยู่ในอุตสาหกรรมการผลิตหลากหลายรูปแบบ รวมทั้งเซมิคอนดักเตอร์และชิ้นส่วนต่างๆ อีกทั้งยังมีโอกาสต่อยอดไปสู่สินค้าที่หลากหลาย  

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาเล่าให้ฟังว่า จีนนำเทคโนโลยีนี้ไปใช้ในสินค้ากลุ่มใดบ้าง และผู้ประกอบการไทยจะทำอย่างไรจึงจะไม่ตกกระแสการพัฒนานวัตกรรมนี้ โดยเฉพาะในปีหน้า เป็นปีที่โลกต้องจับตามองความเปลี่ยนแปลงของจีนตามนโยบาย Made in China 2025

 อุตสาหกรรมบันเทิงของจีนมีหลากหลายแบบ ทั้งศิลปวัฒนธรรมเก่าเช่น งิ้ว กายกรรม สู่ความบันเทิงในรูปแบบของภาพยนตร์ ซีรี่ส์ เกม รวมทั้งงานแสง สี เสียงต่าง ๆ  ซึ่งไม่เพียงจัดแสดงภายในหอประชุมหรืออาคารแบบปิด แต่ยังมีรูปแบบการแสดงกลางแจ้งและใช้ฉากวิวทิวทัศน์ ภูเขา แม่น้ำจริง ซึ่งจีนมีความได้เปรียบด้านภูมิศาสตร์อย่างมากมาเป็นส่วนหนึ่งของงานจนสร้างความประทับใจให้กับผู้ชม

 ล่าสุด มีการนำนวัตกรรมใหม่หลายอย่างมาประยุกต์ใช้กับการแสดงและธุรกิจบันเทิงเหล่านี้ด้วย นอกเหนือไปจากการสอดแทรกเนื้อหา เรื่องราวที่เป็น “Soft Power” ของจีน หรือการเป็นเจ้าภาพจัดงานเทศกาลสำคัญระดับโลก เช่น เทศกาลภาพยนตร์หรือละครนานาชาติ

โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีนมาถอดรหัสว่า เบื้องหลังความอลังการและการจัดกิจกรรมเหล่านี้ จีนนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาสร้างการจดจำให้กับผู้ชม ถือเป็นส่วนหนึ่งการสร้างแบรนด์จีนได้อย่างไร

 ละครขนาดสั้นออนไลน์  หรือ Mini Series / Micro Drama กำลังได้รับความนิยมอย่างมากในจีน กลายเป็นอุตสาหกรรมบันเทิงที่ทำรายได้มหาศาลในช่วงเวลาไม่กี่ปีที่ผ่านมาและเติบโตอย่างก้าวกระโดด  เพราะสอดคล้องกับพฤติกรรมของคนดูยุคใหม่ที่เปลี่ยนแปลงไป ชอบความสั้น กระชับของบทและการดำเนินเรื่องราว ในขณะที่ผู้ผลิตก็ลงทุนน้อยใช้เวลาผลิตสั้นและได้ผลตอบแทนคุ้มค่า แม้จะมีข้อทักท้วงเรื่องการลดทอนคุณภาพและความประณีตของงานลงก็ตาม

ละครสั้นส่วนใหญ่จะนำเสนอผ่านแพลตฟอร์มยอดนิยมของจีนคือ โต่วอิน (Douyin) และ ไคว่โส่ว (Kuaishou) 

 ศูนย์วิดีโอสั้นนานาชาติเซี่ยงไฮ้ (Shanghai International Short Video Center) เป็นตัวอย่างสตูดิโอที่รัฐบาลจีนสนับสนุนให้เกิดขึ้นเพื่อรองรับการเติบโตของอุตสาหกรรมนี้ที่มีหลายหมื่นล้านหยวน

 โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน เล่าเบื้องลึกของนโยบายจีนและสาเหตุที่ส่งเสริมการเติบโตของอุตสาหกรรมละครสั้น