มองจีนมุมใหม่

การแข่งขันทางการตลาดในจีนในธุรกิจดุเดือดและเข้มข้นมาก ๆ ไม่ว่าจะเป็นสินค้าแบรนด์สัญชาติจีนด้วยกันเองหรือกับคู่แข่งจากต่างประเทศ 

“Vibration Marketing”  การตลาดที่สร้างแรงกระเพื่อมให้ลูกค้าชื่นชอบประทับใจ มีประสบการณ์ร่วมและบอกต่อ เมื่อเข้าไปอยู่ในจีนแล้ว ถูกนำไปใช้โดยเปลี่ยนวิธีการและรูปแบบที่แหวกแนวแตกต่างจากแนวทางต้นฉบับ ทำให้สินค้าสัญชาติจีน โหนกระแสแบรนด์ดังตะวันตกเพื่อให้ตัวเองได้รับความนิยม สร้างความจดจำเชิงบวกจากลูกค้า และใช้แนวทางแข่งขันแบบเป็นมิตร ไม่กีดกันคู่แข่งได้อย่างไร

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวนคุณตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีนมาคุยกัน 

 ธุรกิจเกมออนไลน์ ได้รับความนิยมอย่างมากในสังคมจีน แม้รัฐบาลจะมีหลายมาตรการคุมเข้มเพื่อป้องกันผลด้านลบทั้งการเงินและสุขภาพที่อาจเกิดขึ้นกับผู้เล่นหากหมกมุ่นจนเกินพอดี แต่มาตรการที่เข้มงวดก็ไม่อาจคุมได้ทั้งหมด  

Tencent ยักษ์ใหญ่ธุรกิจเกมออนไลน์สัญชาติจีนและเป็นเจ้าของ wechat  แอปลิเคชัน ที่คนจีนใช้ในชีวิตประจำวัน ได้สร้าง “Plays Out” เพื่อเป็นแพลตฟอร์มสำหรับคนเล่นเกมและเป็นพื้นที่ให้นักพัฒนาเกมได้โชว์ไอเดียและความสามารถเพื่อต่อยอดไปสู่การสร้างธุรกิจและรายได้  สร้าง Ecosystem ทั้งของผู้เล่นและนักพัฒนาเกม โดยออกแบบให้มีการเปิดเผยข้อมูลรายได้รับสำหรับนักพัฒนาเกม ขณะนี้มีคนลงทะเบียนนับพันล้านคนเพื่อเล่น mini-game ในแพลตฟอร์มใหม่นี้ เฉลี่ยกว่า 440 ล้านบัญชีต่อวัน 

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน คุณตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาคุยกันว่า  Tencent ใช้วิธีการอย่างไร ทำให้แพลตฟอร์ม mini-game ตัวนี้ ได้รับความนิยมอย่างมาก รอดพ้นจากการคุมเข้มของรัฐบาลจีนและมุ่งเป้าขยายไปสู่ตลาดต่างประเทศ
 

ภาพจำของพ่อค้าแม่ค้าชาวจีนคือค้าขายเก่ง ขยันและมีความสามารถด้านการต่อรองทางธุรกิจสูง แต่ยิ่งไปกว่านั้น คนจีนค้าขายโดยมีการผนวกความเชื่อหลากหลายรูปแบบ ทั้งฮวงจุ้ย สถานที่ตั้ง เครื่องประดับตกแต่ง รูปปั้นและสิ่งที่เชื่อว่าเป็นมงคล เพื่อให้กิจการรุ่งเรืองก้าวหน้า

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน คุณตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาคุยกันว่า ความเชื่อเหล่านั้นมีอะไรบ้าง เชื่อมโยงกับหลักศรัทธาทางศาสนาเช่นลัทธิเต๋าและขงจื่ออย่างไร พร้อมข้อสังเกตให้แยกแยะได้ง่าย ๆว่าร้านไหน สไตล์ไหนที่สามารถต่อรองราคาได้หรือไม่ได้

อุตสาหกรรมเกมออนไลน์ของจีน มูลค่าหลายหมื่นล้านหยวน ไม่เพียงได้รับความนิยมจากตลาดในประเทศ  แต่ยังสามารถรุกไปสู่ตลาดผู้เล่นต่างประเทศจนได้รับความนิยมเป็นลำดับต้น ๆของโลก ไล่มาติด ๆ กับสหรัฐอเมริกาและญี่ปุ่น  นอกจากจะส่งออกธุรกิจภาคบันเทิงจีนแล้ว เกมออนไลน์ยังเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญของการส่ง soft power สัญชาติจีนสู่ตลาดโลกด้วย   
                                                                                      
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวนคุณตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน เผยเบื้องหลังว่ารัฐบาลจีนเกี่ยวข้องกับการสนับสนุนภาคเอกชนจนเป็นหนึ่งในปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จได้อย่างไรรวมทั้งติดตามว่าจีนใช้มาตรการอะไรเพื่อคุมเข้มด้านมืดของเกมออนไลน์

แนวคิดการกระจายความเจริญจากเมืองใหญ่ไปสู่พื้นที่ชนบทของจีน เป็นหนึ่งในนโยบายสำคัญที่ต้องการลดความเหลื่อมล้ำและพัฒนาคุณภาพชีวิตชาวจีนให้ดีขึ้น  ปี ค.ศ. 2030 รัฐบาลตั้งเป้าจะยกระดับอัตราการขยายและพัฒนาชุมชนเมืองให้ได้ถึง 70% จากยอด 66% เมื่อปีที่แล้ว (2023)  หนึ่งในมาตรการคือยืดหยุ่นเรื่องระบบทะเบียนบ้านและการย้ายถิ่นฐานข้ามมณฑลได้ กระจายไปสู่เมืองรองและเมืองที่มีความเจริญน้อยกว่าพร้อมสร้างแรงจูงใจและเงื่อนไขหลายแบบ 

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีนมาคุยกันว่า รัฐบาลจีนใช้แรงจูงใจแบบใดบ้างเพื่อโน้มน้าวให้คนย้ายไปอยู่ในเมืองรอง โดยมีกรณีศึกษาจากมณฑลเจ้อเจียงและเจียงซู

จีนประสบความสำเร็จในการผลิตและส่งออกอัญมณีกับเครื่องประดับรวมทั้งเครื่องตกแต่งอื่น ๆ ไปทั่วโลก โดยใช้ฐานข้อมูลความต้องการของลูกค้า  สร้างโอกาสทางการตลาด  เพิ่มมูลค่าสินค้า ผ่านความเชื่อ ตำนาน ศรัทธาทางศาสนา วัฒนธรรมและค่านิยมของแต่ละประเทศที่แตกต่างกัน 

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน คุณตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการ การค้าข้ามแดนจีนมา เปิดเผยว่า จีนใช้ข้อมูลอะไรบ้างเพื่อออกแบบสินค้าให้ตรงกับความต้องการลูกค้าแต่ละประเทศและฟังว่ามีตัวอย่างจากประเทศใดบ้าง

ธุรกิจอัญมณีและเครื่องประดับของไทย ทำรายได้จากสินค้าส่งออกมากเป็นลำดับต้น ๆ ของประเทศ ผลงานมีคุณภาพแรงงานฝีมือได้รับความเชื่อถือและยังมีโอกาสเติบโต ขยายตลาดสู่นานาชาติได้อีก แต่จะต้องพัฒนาศักยภาพและการสนับสนุนในบางด้าน

ตลาดจีนมีขนาดใหญ่และประสบความสำเร็จในการค้าอัญมณีกับเครื่องประดับ โดยใช้ฐานข้อมูลความต้องการของลูกค้าจากทั่วโลกและมองโอกาสทางการตลาดที่น่าสนใจ 

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน คุณตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการ การค้าข้ามแดนจีนมาวิเคราะห์ว่า โอกาสจะยกระดับธุรกิจอัญมณีและเครื่องประดับของไทย ให้รุกเข้าสู่ตลาดของจีนและต่างประเทศ  ไทยต้องมีเคล็ดลับและปัจจัยอะไรบ้าง  ความเชื่อเกี่ยวกับมังกรของชาวจีน เกี่ยวพันกับอาชีพต่าง ๆ อย่างไรและจะเป็นโอกาสของผู้ประกอบการไทยอย่างไร

นอกจากจะส่งเสริมการพัฒนาด้านเทคโนโลยีและคิดค้นนวัตกรรมใหม่ ๆ มากขึ้นในรอบ 20 ปีที่ผ่านมาแล้ว หนึ่งในเป้าหมายที่จีนต้องการบรรลุคือการส่งเสริมการจดสิทธิบัตรและคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาทั้งในและต่างประเทศ  

องค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก หรือ World Intellectual Property Organization (WIPO) เผยข้อมูลว่า Huawei  เป็นผู้ขอยื่นจดสิทธิบัตรมากที่สุดในโลกสูงกว่า 5 พันรายการ  โดยมีการขอยื่นจดสิทธิบัตรมหาวิทยาลัยจีนถึง 5 แห่งติดอันดับต้น ๆ  ด้านสำนักบริหารทรัพย์สินทางปัญญาแห่งชาติจีน กล่าวว่า มหาวิทยาลัยและสถาบันวิจัยกว่า 1,700 แห่งในจีนมีสิทธิบัตรที่ถือครองรวมทั้งสิ้น 914,000 ฉบับแล้ว ขณะที่รายงานจากสมาคมบริษัทเภสัชกรรมเชิงการวิจัยแห่งเยอรมนี (VFA) ระบุข้อมูลในทิศทางเดียวกันว่า จีนได้ยื่นคำขอจดสิทธิบัตรเพิ่มขึ้นกว่า 5 เท่าในรอบ 40 ปีที่ผ่านมา   

การยื่นขอสิทธิบัตรของจีนช่วงปี 2018-2022 ส่วนใหญ่จะเป็นด้านคอมพิวเตอร์ เซ็นเซอร์ เครื่องจักรไฟฟ้า และเทคโนโลยีดิจิทัล และมีแนวโน้มจะเพิ่มขึ้นในกลุ่มสุขภาพและเทคโนโลยีชีวภาพ

โสภิต  หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและคณะกรรมการการค้าข้ามแดนจีน  คุยเบื้องหลังความคิดของจีนว่าภาครัฐวางรากฐานส่งเสริมภาคเอกชนอย่างไร และไทยเรียนรู้อะไรได้บ้างจากเรื่องนี้

แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซตัวล่าสุดสัญชาติจีน  “TEMU” ซึ่งเป็นบริษัทลูกของ Pinduoduo หนึ่งในสามของยักษ์ใหญ่ค้าปลีกออนไลน์จีน เปิดตัวในไทยแล้วเมื่อปลายเดือนกรกฎาคม 2567 ที่ผ่านมา เป็นชาติที่ 3 ในอาเซียน ต่อจากมาเลเซียและฟิลิปปินส์  โดยใช้หลายกลยุทธดึงดูดใจลูกค้า ทั้งโปรโมชั่นราคาถูก (มาก)  ส่งสินค้าจากโรงงานจีนตรงอย่างรวดเร็วฟรีและยืดเวลาคืนสินค้าได้ฟรีถึง 90 วันทำให้ TEMU เติบโตเร็วอย่างก้าวกระโดด เปิดสาขาทั่วโลกแล้วมากกว่า 49 ประเทศภายในเวลา 2 ปี นับตั้งแต่เปิดตัวครั้งแรกปี ค.ศ. 2022 ในตลาดสหรัฐฯ  

ความกังวลใจอย่างมากของการรุกจากทุนจีนครั้งนี้คือ  คุณภาพสินค้าและผลกระทบต่อผู้ประกอบการรายย่อยในประเทศ พ่อค้าแม่ค้ารายย่อยไทยจะแข่งขันไม่ได้  จนมีคำกล่าวว่า ไทยจะกลายเป็นอีกหนึ่งตลาดระบายสินค้าคุณภาพต่ำหรือใกล้หมดอายุของจีนและจะมีขยะอีกจำนวนมหาศาลตกค้างในประเทศ  

โสภิต  หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและคณะกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาถอดรหัสว่ามีอะไรซ่อนอยู่ภายใต้กลยุทธการขายของราคาถูกครั้งนี้ 4 ชาติที่เรียกว่า 4 Little Dragons  คือไต้หวัน เกาหลีใต้ ฮ่องกง สิงคโปร์ เกี่ยวข้องอย่างไรกับการเติบโตของ TEMU  และไทยจะรับมืออย่างไร

หนึ่งในนโยบายที่รัฐบาลจีนส่งเสริมคือการผลักดันสร้างนวัตกรรมและสิ่งประดิษฐ์ใหม่ ๆ เพื่อนำไปสู่การสร้างเมืองทันสมัย  นอกจากจะทำให้การใช้ชีวิตของผู้คนสะดวกสบาย มีคุณภาพชีวิตดีขึ้นและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม  จึงมีหลายนวัตกรรมที่เกิดขึ้นเพื่อแก้ปัญหา เช่น เทคโนโลยีการจดจำใบหน้า (Face Recognition) กล้องวงจรปิด CCTV  เครื่องตรวจจับเสียงและตรวจสอบคุณภาพอากาศ  เป็นต้น 

กล่าวกันว่า เมื่อเข้าสู่ประเทศจีนคุณจะตกอยู่ภายใต้การจับจ้องมองทุกย่างก้าว เพราะกล้องวงจรปิดหลากหลายรูปแบบมีอยู่ทุกหัวระแหง  นอกจากบันทึกความเคลื่อนไหวแล้ว ปัจจุบันนี้ความล้ำหน้าด้านเทคโนโลยีทำให้เครื่องมือหลายอย่างใช้ข้อมูลเพื่อประมวลผล วิเคราะห์และส่งไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อให้มีปฏิบัติการรูปธรรม นำไปสู่การป้องปรามอาชญากรรมและกำกับดูแลเมืองได้เข้มข้นมีประสิทธิภาพมากขึ้น

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาเล่าให้ฟังว่า มีการใช้นวัตกรรมและเครื่องมือใหม่ ๆ เช่น ตาทิพย์ หูทิพย์และจมูกทิพย์ อย่างไรเพื่อทำให้เซี่ยงไฮ้กลายเป็นเมืองอัจฉริยะ