มองจีนมุมใหม่

ทุเรียน ยืนหนึ่งเป็นที่นิยมของผู้บริโภคชาวจีนโดยตลอด กรมการค้าต่างประเทศ เปิดเผยตัวเลขการส่งออกทุเรียนไทยไปจีนในปี  พ.ศ. 2566 มูลค่ามากกว่า 9 หมื่นล้านบาท สัดส่วนเพิ่มขึ้นมากกว่า 80%  และหากนับถอยหลังไปในรอบ 6 ปีที่ผ่านมา การส่งออกทุเรียนไทยไปจีนก็มีปริมาณเพิ่มขึ้นเกือบ 10 เท่าตัว ซึ่งที่ผ่านมา มีปัจจัยสำคัญคือไทยเคยเป็นชาติเดียวที่จีนอนุญาตให้นำเข้าทุเรียนสดเป็นลูก 

แต่เงื่อนไขนี้เปลี่ยนแปลงไปแล้ว เริ่มมีหลายชาติในอาเซียนได้สิทธิดังกล่าวเช่นกัน ทั้งเวียดนาม มาเลเซีย โดยเฉพาะเวียดนาม มีข้อได้เปรียบไทยหลายประการ ทั้งภูมิศาสตร์ที่ตั้งติดกับจีน ใกล้กว่า ต้นทุนการขนส่งถูกกว่าและยังมีสิทธิพิเศษยกเว้นทางภาษี ทำให้ไทยมีคู่แข่งขันเพิ่มขึ้น    

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีนวิเคราะห์เรื่องนี้ว่า ผู้ประกอบการไทยจะพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาสได้อย่างไรและทุเรียนไทยมีจุดเด่นที่เป็นข้อได้เปรียบกว่าคู่แข่งขันในตลาดจีนอย่างไร

ธุรกิจ ร้านขายสินค้าไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่ Miniso และ ร้านขายไอศครีมและชาเย็น Mixue  เป็นตัวอย่างสองแบรนด์สัญชาติจีน ที่เปิดตัวและขยายสาขาในต่างประเทศได้อย่างรวดเร็ว  เนื่องจากได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานสำคัญแห่งหนึ่งของรัฐบาลจีน 
 
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทย ที่ปรึกษาหอการค้าอิเล็กทรอนิกส์และคณะกรรมการการค้าข้ามแดนจีน เจาะลึกวิธีการทำงานของ CCPIT (China Council for the Promotion of International Trade)  ซึ่งเป็นหน่วยงานผู้อยู่เบื้องหลังการผลักดันธุรกิจจีนไปสู่ตลาดต่างประเทศว่า ทำอย่างไรจึงทำให้การอำนวยความสะดวกแก่ผู้ประกอบการครบวงจรและยังเป็นผู้ประสานงานช่วยเหลือยามที่มีปัญหา  สำหรับในประเทศไทย เราจะรับมือการเข้ามาของกลุ่มธุรกิจและนักลงทุนจีนเหล่านี้และจะเป็นโอกาสของทุนไทยที่เข้าไปขยายตลาดในจีนได้อย่างไร

Byte Dance ซึ่งเป็นเจ้าของแพลตฟอร์มวิดีโอสั้น “ติ๊กต๊อก” (TikTok) มีผลประกอบการปี 2566 มูลค่ามากกว่า 1.1 แสนล้านดอลล่าร์สหรัฐฯ เป็นตัวอย่างหนึ่งในความสำเร็จของบริษัท Startup ดาวรุ่งสัญชาติจีน ที่กำลังเผชิญปัญหาใหญ่เพราะสหรัฐอเมริกาเพิ่งผ่านร่างกฎหมายบังคับให้ ไบต์แดนซ์  ขายสินทรัพย์ในสหรัฐอเมริกาภายในเวลา 9 เดือน  หากไม่ขายอาจจะถูกแบนทั่วประเทศ ขณะที่คนอเมริกันใช้งาน TikTok กว่า 100 ล้านคน 

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทย ที่ปรึกษาหอการค้าอิเล็กทรอนิกส์และคณะกรรมการการค้าข้ามแดนจีน  มาถอดรหัสเบื้องหลังความสำเร็จของ จาง อี้หมิง  (Zhang Yiming) ผู้ก่อตั้ง Byte Dance ว่ามีอะไรเป็นปัจจัยสนับสนุนและอยู่เบื้องหลังจนทำให้เขาประสบความสำเร็จในวันนี้ 

หน่วยงานขจัดความยากจนของรัฐบาลจีน CPAD (The State Council Leading Group Office of Poverty Alleviation and Development ) มีบทบาทอย่างไรในการสร้าง Startup รุ่นใหม่ของจีนผ่าน  New normal University ใน High Talent Park.
 

สังคมจีนเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว เกิดอาชีพใหม่ ๆ และ platform ใหม่ ๆ สำหรับการค้าขายสินค้าและบริการ  โครงสร้างทางสังคมและประชากรจีนก็เปลี่ยนไปด้วยหลังรัฐบาลยกเลิกมาตรการลูกคนเดียว  โฉมหน้าครอบครัวจีนในยุคใหม่จะทำให้เกิดเศรษฐกิจแบบไหนบ้าง และจะเป็นโอกาสของผู้ประกอบการไทยอย่างไร

โสภิต  หวังวิวัฒนา ชวน ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์  ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ สำนักงานนวัตกรรมและความร่วมมือสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน คุยเรื่องนี้
 

นโยบาย 2 ส่งเสริม 3 พื้นที่พัฒนา เป็นหนึ่งในปัจจัยช่วยสร้างคนจีนรุ่นใหม่ให้มีทักษะด้านการค้าขายและมีมุมมองที่แตกต่าง                                                                                                                                                                                          
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน คุณตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทย, ที่ปรึกษาหอการค้าอิเล็กทรอนิกส์และคณะกรรมการการค้าข้ามแดนจีน  ผู้คร่ำหวอดอยู่ในแวดวงการค้าระหว่างไทย-จีน มาเจาะลึกว่า การสร้าง 3 พื้นที่พัฒนา (3 P) คือ Talent Park (ศูนย์พัฒนามนุษย์)  Industrial Park (ศูนย์ส่งเสริมอุตสาหกรรมและอีคอมเมิร์ส) และ Cross Border Park (ศูนย์การค้าข้ามแดน)   มีส่วนสำคัญสร้างวิธีคิดแบบนักธุรกิจให้กับชาวจีนอย่างไร และพรรคคอมมิวนิสต์ออกแบบการเรียนรู้ที่แตกต่างจากไทยอย่างไร

เป็นที่รับรู้กันโดยทั่วไปว่าคนจีนเก่งด้านการค้าขาย การลงทุน และการแลกเปลี่ยนที่ทำให้ได้ผลกำไรกลับคืนมาทุกรูปแบบ  นอกจากพรสวรรค์หรือความสามารถเฉพาะคนแล้ว  ยังมีปัจจัยอื่น ๆ อีกหลายด้านที่ส่งผลต่อกัน รวมทั้งนโยบาย มาตรการส่งเสริมจากภาครัฐและระบอบการปกครองแบบสังคมนิยม

โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน คุณตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทย, ที่ปรึกษาหอการค้าอิเล็กทรอนิกส์และคณะกรรมการการค้าข้ามแดนจีน ผู้คร่ำหวอดอยู่ในแวดวงการค้าระหว่างไทย-จีน มาเผยเบื้องหลังว่านโยบาย 2 ส่งเสริม 3  พื้นที่พัฒนาคืออะไร เป็นเงื่อนไขสำคัญให้การค้าจีนติดปีกได้อย่างไร

จีนโพ้นทะเลในไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ คือกลุ่มทุนรุ่นแรก ๆ ที่กลับเข้าไปทำการค้าในจีนหลังเปิดประเทศ ใน 5 พื้นที่นำร่องเขตเศรษฐกิจพิเศษ คือ ซัวเถา ไหหลำ เซียะเหมิน เสิ่นเจิ้น และจูไห่ ซึ่งล้วนแต่เป็นถิ่นกำเนิดของบรรพบุรุษชาวไทยเชื้อสายจีน

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาอ่านความคิดของเติ้งเสี่ยวผิง ในการเดินหน้าเปิดประเทศผ่านหมากตัวสำคัญคือ "จีนโพ้นทะเล" และติดตามว่าลูกหลานชาวจีนยุคใหม่ที่มีอยู่ทั่วโลกมองการหวนกลับคืนแผ่นดินแม่อย่างไร

จีนเพิ่มงบประมาณด้านกลาโหมในสัดส่วนที่สูงขึ้นทุกปี โดยปี 2567 นี้ อยู่ที่ประมาณ 1.67 ล้านล้านหยวน เพิ่มขึ้น 7.2%จากปีก่อน ซึ่งถือว่าเป็นสัดส่วนที่สูงกว่าการตั้งเป้าหมายการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ปีนี้คาดว่าจะอยู่ที่ 5% นอกจากต้องการเสริมศักยภาพของกองทัพให้แข็งแกร่งเพื่อป้องกันประเทศแล้ว จีนยังต้องการพัฒนาสมรรถนะด้านกลาโหมให้ทัดเทียมกับสหรัฐฯ ที่เป็นคู่แข่งสำคัญด้วย

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาวิเคราะห์แผนและยุทธศาสตร์ของจีนด้านการกลาโหมและความมั่นคงว่า จีนจะใช้โอกาสทุ่มงบประมาณเพื่อต่อยอดทางธุรกิจด้านการผลิตยุทโธปกรณ์สัญชาติจีนด้านไหนบ้าง สำคัญคือ นวัตกรรมและความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่รัฐบาลกำลังส่งเสริมจะถูกผนวกเข้ามาทำให้เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ไปสู่ตลาดการค้าได้อย่างไร
 

ความเชื่อเรื่องอายุยืนยาว เป็นหนึ่งใน 3 ค่านิยมมงคลของชาวจีน นอกเหนือจาก บุญหนักศักดิ์ใหญ่ มีอำนาจบารมี ชื่อเสียงความสำเร็จ และความมั่งคั่งร่ำรวย โดยมีสัญลักษณ์ตัวแทนที่ชาวไทยหลายคนรู้จักกันดีคือ ฮก ลก ซิ่ว  ความหวังจะมีชีวิตเป็นนิรันดร์หรือมีความอมตะถูกฝังร่องรอยไว้ตั้งแต่อดีตกาล ผ่านยุคสมัยต่าง ๆ แล้วยังคงมีอิทธิพลต่อความคิดของคนจีนรุ่นปัจจุบัน

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาเล่าให้ฟังว่า ร่องรอยที่เป็นหลักฐานสำคัญนอกจากพิธีกรรมในวาระสำคัญต่าง ๆ ทั้งการฝังศพ  การสร้างสุสานแล้ว ยังเชื่อมโยงไปสู่อาหารการกิน เมนูเส้นหมี่ ที่ต้องห้ามตัดให้ขาดหรือบั่นให้สั้นได้อย่างไร
 

ในบรรดาอาหารมีชื่อเสียง ราคาแพง ที่เป็นสัญลักษณ์จากภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก เมื่อเอ่ยชื่อมาก็จะรู้ว่ามาจากพื้นที่ไหน เช่น ตับห่านหรือฟัวการ์และไวน์ชั้นดี เป็นเมนูขึ้นชื่อของฝรั่งเศส  เห็ดทรัฟเฟิลและไข่ปลาคาร์เวียจากอิตาลี เหล้าวอดก้าจากรัสเซีย มัจฉะหรือชาเขียวและเนื้อวากิวจากญี่ปุ่น  รู้หรือไม่ว่าจีนก็สามารถผลิตอาหารเหล่านี้ได้แล้วเช่นเดียวกัน และผลิตได้ในปริมาณมากจนกระทั่งยกระดับเป็นอุตสาหกรรมส่งออก จนเปลี่ยนโครงสร้างทางการตลาดสินค้าหลายรายการให้ราคาถูกลงกว่าเดิม เพิ่มโอกาสให้คนเข้าถึงและซื้อหาได้ง่ายขึ้น

โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์  ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ สำนักงานนวัตกรรมและความร่วมมือ สถาบันบันฑิตวิทยาศาสตร์จีน มาเล่าให้ฟังว่า มีสินค้าอะไรบ้างและผลิตได้มากในมณฑลใด