มองจีนมุมใหม่

จับตามาตรการฟรีวีซ่าระหว่าง ไทย- จีน เป็นเวลา 30 วัน เริ่มมีผลตั้งแต่ 1 มี.ค. 2567 นี้  เป็นสัญญาณสำคัญที่แสดงว่าจีนเริ่มผ่อนคลายการเปิดให้คนต่างชาติเดินทางเข้าประเทศมากขึ้น  จีนยังทำแคมเปญ Nihao! China เดินสายโรดโชว์ไปในเมืองสำคัญหลายแห่งตั้งแต่ปีที่แล้ว เช่น ลอสเองเจลิส นิวยอร์ก ปารีส ลอนดอน  และยังผ่อนปรนเงื่อนไขการยื่นขอวีซ่าของพลเมืองสหรัฐฯ ไม่ต้องแสดงเอกสารจองตั๋วเครื่องบิน  การจองที่พัก กระทั่งจดหมายเชิญเข้าประเทศ  
                                                                                                                     
โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์  ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ สำนักงานนวัตกรรมและความร่วมมือ สถาบันบันฑิตวิทยาศาสตร์จีน  มาวิเคราะห์เงื่อนปมเบื้องหลังการตัดสินใจเปิดรับชาวต่างชาติเข้าประเทศในครั้งนี้ว่าจะมีส่วนช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจภายในประเทศจีนได้มากน้อยเพียงใด และมีประเด็นใดที่ไทยต้องให้ความสำคัญบ้าง หากคนจีนเดินทางเข้าออกได้สะดวกง่ายดายมากขึ้น
 

การถ่ายทอดสดรายการพิเศษของสถานีโทรทัศน์ CCTV  ในทุกค่ำคืนส่งท้ายก่อนวันตรุษจีน หรือ “ชุนหว่าน”  ซึ่งมีคนดูมากที่สุดในโลกนับพันล้านคน เป็นตัวอย่างรูปธรรมของการแสดงที่ส่งออก soft power จีนอย่างชัดเจน  นอกจากจะยกระดับอุตสาหกรรมบันเทิงและวัฒนธรรมของจีนหลากหลายมิติแล้ว ยังเป็นเครื่องมือที่ส่งเสริมความภาคภูมิใจของคนจีนต่อสายตาผู้คนทั้งประเทศและทั่วโลก 

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์  ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ สำนักงานนวัตกรรมและความร่วมมือสถาบันบันฑิตวิทยาศาสตร์จีน เล่าให้ฟังว่าจีนใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีใหม่ ๆ ช่วยให้คนรุ่นใหม่เข้าถึงความเป็นจีนได้อย่างไร
 

รู้หรือไม่  วันฉลองวาเลนไทน์สำหรับคนจีนมีมากกว่า 1 วัน  นอกจากวันที่ 14 ก.พ. ตามแบบตะวันตกแล้วก็ยังมีอีกอย่างน้อย 2 วันคือ วันที่ 20  เดือน 5 และวันที่ 7 เดือน 7  คนจีนยุคใหม่แสดงความรักกันอย่างเปิดเผยมากขึ้น ดังนั้นธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับวันแห่งความรักจึงกลายเป็นโอกาสทองสำหรับการตลาดและการค้า  

โสภิต  หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร  รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาเล่าว่าคนจีนยุคใหม่บอกรักกันด้วยวิธีการใดบ้าง อีกทั้งจะเป็นโอกาสสำหรับผู้ประกอบการสินค้าและอาหารของไทยอย่างไร

เทศกาลตรุษจีน คือช่วงวันหยุดยาวของชาวจีนทั้งประเทศและเป็นวาระเฉลิมฉลองขึ้นปีใหม่ของผู้มีเชื้อสายจีนทั่วโลก  สำหรับคนจีนแล้ววันหยุดนี้อาจยาวนานได้มากกว่า 2 สัปดาห์ ปีนี้จึงเป็นช่วงเวลาที่ผ่อนคลายมากขึ้นจากการระบาดของโควิด-19  คาดว่าจะมีการเดินทางทั้งเทศกาลมากกว่า 9 พันล้านครั้ง เพิ่มจากเดิมกว่า 40% และผู้คนนิยมใช้รถส่วนตัวสัดส่วนมากกว่ารถสาธารณะ โดยเฉพาะรถยนต์ไฟฟ้า

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน  ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาคุยว่า มีปัจจัยอะไรบ้างทำให้การเดินทางช่วงเทศกาลนี้คึกคักกว่าเดิมและจะเป็นโอกาสของไทยได้อย่างไรในด้านการท่องเที่ยว
 

การเยือนไทยของนายหวัง อี้  รมต.ต่างประเทศจีน ระหว่าง 26-29 ม.ค.67 ที่ผ่านมา ไม่เพียงมีประเด็นสำคัญบรรลุข้อตกลงฟรีวีซ่าระหว่างไทย - จีน ซึ่งจะเริ่มตั้งแต่ 1 มี.ค. 67 เป็นต้นไป แต่ยังเป็นโอกาสที่ได้หารือกับนายเจค ซัลลิแวน ที่ปรึกษาฝ่ายความมั่นคงของสหรัฐฯ ด้วย เพื่อคลี่คลายข้อพิพาทรวมทั้งปัญหาสงครามการค้าระหว่างกันด้วย

โสภิต  หวังวิวัฒนา ชวน  ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร  รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาวิเคราะห์ว่าการเยือนไทยครั้งนี้  ผลที่เกิดขึ้นจากฟรีวีซ่าจะทำให้พฤติกรรมการท่องเที่ยวเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร  รวมทั้งบทบาทไทยที่กำลังยกระดับเป็นสะพานเชื่อมสหรัฐฯ และจีนอย่างเป็นรูปธรรม
 

จีนมุ่งมั่นพัฒนาความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อเดินหน้าด้านอวกาศอย่างต่อเนื่อง สนับสนุนทั้งงบประมาณการวิจัยและลงทุนด้านนี้เพื่อให้บรรลุหนึ่งในเป้าหมายใหญ่คือการมีสถานีอวกาศของตัวเองรวมทั้งวางแผนโครงการอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง  โดยไทยเป็นหนี่งในพันธมิตรที่จีนสนับสนุนและช่วยเหลือในการค้นคว้าวิจัย ผลิตบุคลากรและถ่ายทอดเทคโนโลยีอย่างต่อเนื่อง

การประชุมทวิภาคีไทย-จีน ของหน่วยงานความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และอวกาศซึ่งจัดที่เชียงใหม่ ทำให้เห็นความก้าวหน้าของความร่วมมือสองฝ่ายหลายด้าน รวมทั้งการสนับสนุนไทยพัฒนาดาวเทียมวิจัยขนาดเล็กและเตรียมพัฒนาอุปกรณ์ติดตาม (play load) เพื่อส่งออกร่วมไปพร้อมกับดาวเทียมฉางเอ๋อ 7 ที่มีแผนจะปล่อยในปี ค.ศ. 2026

โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์ ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ สำนักงานนวัติกรรมและความร่วมมือ  สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์แห่งชาติจีน มาคุยเรื่องนี้ว่าจีนสนับสนุนไทยและมีความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และอวกาศอย่างไรบ้าง
 

จีนเป็นหนึ่งในชาติที่ให้ความสำคัญกับการศึกษาของพลเมือง  การเป็นประเทศขนาดใหญ่ที่มีประชากรกว่า 1,400 ล้านคนและมีชนเผ่าอีกกว่า 50 ชาติพันธุ์ ก็เป็นโจทย์ท้าทายสำหรับรัฐบาลทุกยุคสมัยที่จะทำให้เกิดเอกภาพด้านภาษา ทั้งการอ่าน เขียน ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญนำไปสู่การเรียนรู้
                                                                                                                
นอกจากการศึกษาในระบบโรงเรียนแล้ว เมื่ออินเทอร์เน็ตและเทคโนโลยีสมัยใหม่ก้าวหน้าขึ้น จีนก็เป็นชาติผู้นำระดับต้น ๆ ที่กระโจนเข้าสู่การเรียนออนไลน์และมีหลักสูตรมากมายสำหรับผู้เรียนที่ไม่จำกัดว่าจะต้องเข้าห้องเรียนหรือเฉพาะคนที่อยู่ในประเทศเท่านั้น จนถึงขณะนี้กลายเป็นชาติที่มีจำนวนหลักสูตรออนไลน์มากที่สุดในโลกและคน log in เข้าไปเรียนแล้วมากกว่าหนึ่งพันล้านคน
                                                                                                               
โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์ ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ สำนักงานนวัติกรรมและความร่วมมือ  สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์แห่งชาติจีน มาคุยเรื่องนี้ว่าจีนขยายบทบาทด้านการศึกษาไปสู่โลกออนไลน์อย่างก้าวกระโดดอย่างไร
 

ความนิยมในการเรียนต่อ “เมืองนอก” ของคนจีนรุ่นใหม่มีเพิ่มมากขึ้น ไทยกลายเป็นหนึ่งในประเทศที่ได้รับความนิยมของชาวจีนจนทำให้ธุรกิจด้านการศึกษาเติบโตอย่างต่อเนื่อง  นักลงทุนจีนเห็นโอกาสมาลงทุนในประเทศไทย  มหาวิทยาลัยเอกชนหลายแห่งมีผู้ถือหุ้นชาวจีนและปรับระบบการเรียนการสอนเป็นหลักสูตรรองรับนักศึกษาจีนจำนวนมาก ส่งผลต่อความเปลี่ยนแปลงของสถาบันการศึกษาและสภาพพื้นที่แวดล้อม  เช่น ย่านบางเขนและรามอินทรากลายเป็นแหล่งชุมชนชาวจีนกลุ่มใหม่เพิ่มเติมจากเยาวราชและห้วยขวาง

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คุยกันว่าความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับสถาบันอุดมศึกษาเอกชนของไทยบางแห่ง มีประเด็นใดที่ต้องติดตามและสายสัมพันธ์กับประเทศจีนจะกระทบต่อเสรีภาพการแสดงความคิดเห็นของนักวิชาการอย่างไร
 

การแถลงจากนายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรีของไทยเมื่อ 2 ม.ค. 2567 ที่ผ่านมาว่า จีน -ไทยจะมีข้อตกลงยกเว้นวีซ่าถาวรสองประเทศ มีผล 1 มี.ค. 2567 นี้เป็นต้นไป  ทำให้เกิดความคึกคักทันทีในธุรกิจกลุ่มการท่องเที่ยวและอุตสาหกรรมอื่นที่เกี่ยวข้อง  ในขณะที่ยังไม่มีคำยืนยันจากทางการจีนว่าจะเริ่มดำเนินการได้ทัน 1 มี.ค.นี้ตามที่ไทยอ้าง เพียงแต่ยอมรับว่ามีการหารือกันและหวังว่าจะมีผลได้ในเร็ววัน  

โสภิต หวังวิวัฒนา ประมวลให้ฟังว่ามีปัจจัยใดที่มีผลต่อการที่นักท่องเที่ยวจีนจะเดินทางเข้ามาไทยบ้างและไทยจะได้ประโยชน์มากน้อยเพียงใดหากยกเว้นวีซ่าถาวรสองฝ่ายเปิดใช้จริง
 

ปี 2566 ที่ผ่านมา จีนต้องเผชิญกับปัญหาและความท้าทายทั้งภายในและภายนอกประเทศ ไม่ว่าจะเป็นผลกระทบจากเศรษฐกิจโลกที่ฟื้นตัวช้า  สงครามการค้า สงครามระหว่างรัสเซีย-ยูเครน และอิสราเอสกับฮามาส  ปัญหาอสังหาริมทรัพย์ และหนี้รัฐบาลท้องถิ่น รวมทั้งกำลังซื้อและการบริโภคภายในประเทศที่ชะลอตัวลง ผู้คนหันไปออมเงินมากกว่าการใช้จ่าย ส่งผลให้เศรษฐกิจจีนซบเซากว่าที่หลายฝ่ายคาดหวัง บรรลุเป้าหมาย 5% ที่ตั้งไว้แบบหืดขึ้นคอ

โสภิต  หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร  วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีนวิเคราะห์ว่า ในปีหน้า จีนจะมีความท้าทายอะไรรออยู่ข้างหน้า โดยเฉพาะผู้ประกอบการไทย ไม่ควรพลาดการติดตามแนวโน้มใหม่ของจีนเรื่องใด