
Sign up to save your podcasts
Or


Επιστρέφουμε μετά από μεγάλη παύση, και μάλιστα με ένα επεισόδιο τριών ηπείρων! Το Νόμπελ Φυσικής 2026 πήγε στα νετρίνα, οπότε καλούμε τον «resident neutrino expert» του podcast, τον αστροφυσικό Δημήτρη Κάντζα. Από τον Pauli και τις τρεις «γεύσεις» των νετρίνων μέχρι ένα κυβικό χιλιόμετρο πάγου στον Νότιο Πόλο, εξηγούμε πώς το IceCube του Francis Halzen «ψάρεψε» κοσμικά νετρίνα 100 φορές πιο ενεργητικά από ό,τι φτιάχνει το LHC.
(00:00:00) Pre-show: Επιστρέφουμε, επεισόδιο τριών ηπείρων
(00:01:22) Intro
(00:01:37) Νόμπελ Φυσικής 2026: νετρίνα (ή νετρίνο;)
(00:05:37) Ο Δημήτρης στο NYU Abu Dhabi
(00:07:13) Του χρόνου; Σκοτεινή ύλη, BAO & ο Michio Kaku
(00:09:25) Τι είναι τα νετρίνα: Pauli, Fermi & τρεις γεύσεις
(00:11:15) Ταλαντώσεις & ηλιακά νετρίνα
(00:13:15) Κοσμικά νετρίνα, 100 φορές πάνω από το LHC
(00:18:26) Από πού έρχονται: πρωτόνια, μαύρες τρύπες & ακτίνες γάμα
(00:20:55) NGC 1068: νετρίνα χωρίς ακτινοβολία γάμα
(00:24:07) Francis Halzen & το IceCube στον Νότιο Πόλο
(00:25:32) Πώς πιάνεις ένα νετρίνο: Cherenkov μέσα στον πάγο
(00:27:27) Ο θόρυβος των νετρίνων είναι... νετρίνα
(00:32:51) Γιατί τα νετρίνα δεν θέλουν διάστημα
(00:33:54) IceCube-Gen2, KM3NeT & το πιο ενεργητικό νετρίνο
(00:37:55) Νετρίνα μέσα από βουνά: POEMMA & GRAND
(00:41:28) Βαθμολογούμε το Νόμπελ
(00:43:24) Outro
(00:43:38) Post-show: Η ζωή στο Άμπου Ντάμπι
Φινάλε της 12ης σεζόν, και το Νο.1 στους πιο διάσημους επιστήμονες δεν θα μπορούσε να είναι άλλος: ο Άλμπερτ Αϊνστάιν. Ξεκινάμε από το γιατί «πέρασε» όσο κανείς στην κουλτούρα και ξετυλίγουμε όλη του τη διαδρομή: από το γραφείο πατεντών και το Annus Mirabilis του 1905 (τρία paper κι ένα διδακτορικό) μέχρι τη γενική σχετικότητα, τα βαρυτικά κύματα, το Bose-Einstein condensate και το περίφημο «ο Θεός δεν παίζει ζάρια». Και κλείνουμε με το μεγάλο ερώτημα: ο πιο διάσημος επιστήμονας είναι και ο Νο.1 σε impact;
Στο pre-show τα βάζουμε με το marketing του IMAX και των 70 χιλιοστών, και στο post-show λέμε τη γνώμη μας για την «Οδύσσεια» του Νόλαν — casting, φάουλ και όλα τα σχετικά (προσοχή, spoilers).
(00:00:00) Pre-show: Οδύσσεια & τα τεχνικά του IMAX
(00:02:31) 70mm, 35άρι φιλμ & η γέννηση του IMAX
(00:08:25) «LieMAX», laser IMAX & γιατί δεν χρειάζεται
(00:12:17) Intro — Νο.1: Άλμπερτ Αϊνστάιν
(00:16:37) Παιδικά χρόνια, σπουδές & το γραφείο πατεντών
(00:20:19) 1905: η θαυμαστή χρονιά, το διδακτορικό & η κίνηση Brown
(00:24:00) Φωτοηλεκτρικό φαινόμενο & τα φωτόνια
(00:28:25) Ειδική σχετικότητα: εκθρονίζοντας τον Νεύτωνα
(00:34:57) Γενική σχετικότητα: ισοδυναμία & κάμψη του φωτός
(00:37:33) 1915: εξισώσεις πεδίου & το περιήλιο του Ερμή
(00:41:16) 1919: η έκλειψη του Έντιγκτον & η παγκόσμια φήμη
(00:44:07) Βαρυτικά κύματα, κοσμολογική σταθερά & Einstein coefficients
(00:47:03) Αμερική, το γράμμα στον Roosevelt & η ατομική βόμβα
(00:48:56) Bose-Einstein condensate, EPR & «ο Θεός δεν παίζει ζάρια»
(00:51:09) Τα τελευταία χρόνια & ο μοναχικός επιστήμονας
(00:56:09) Μύθοι & προσωπική ζωή (μαθηματικά, ο εγκέφαλος, Κιουρί/Νέτερ)
(01:00:17) Κλείσιμο: είναι ο Νο.1 σε impact;
(01:07:48) Επόμενη σεζόν, η ολική έκλειψη & outro
(01:10:04) Post-show: «Οδύσσεια» του Νόλαν — εντυπώσεις & αρνητικά
(01:17:56) Το casting, ο Νόλαν & τα Όσκαρ
Φτάσαμε στο 10ο επεισόδιο της σεζόν με τους διάσημους επιστήμονες και, πριν στέψουμε τον Νο.1, σταματάμε στους «επιλαχόντες»: τα μεγάλα ονόματα που, για τον έναν ή τον άλλο λόγο, δεν χώρεσαν στη δεκάδα μας. Το κάνουμε παιχνίδι — ο καθένας κρατάει κρυφή τη δική του πεντάδα και, σαν ναυμαχία, όποιος προλάβει να πει ένα όνομα πρώτος το «καίει» από τον άλλον. Από τον Gauss και τον Dirac μέχρι την Emmy Noether και τον Pasteur, κι από τον Boltzmann και τον Μέντελ μέχρι το ηλεκτρομαγνητικό τρίο Franklin-Faraday-Maxwell, περνάμε γρήγορα από όσους αξίζει να ακουστούν — και καταλήγουμε ότι ο μόνος που θα μπορούσε αντικειμενικά να είχε μπει στην κανονική δεκάδα ήταν ο Αριστοτέλης. Ραντεβού στο μεγάλο φινάλε με τον Νο.1.
(00:00:00) Pre-show: το παιχνίδι των «επιλαχόντων» — draft list & κλήρωση με AirPod
(00:04:09) Carl Friedrich Gauss — κανονική κατανομή, νόμοι του Gauss & το άθροισμα 1–100
(00:09:23) Leonardo da Vinci — ο πολυμαθής εφευρέτης
(00:10:56) Paul Dirac — εξίσωση Dirac, ποζιτρόνιο & ο εκπρόσωπος της κβαντομηχανικής
(00:12:36) Αριστοτέλης — ο πολυμαθής που «χάνεται στη γενικολογία»
(00:14:41) Ludwig Boltzmann — στατιστική μηχανική, εντροπία & μια τραγική ιστορία
(00:17:40) Thomas Edison — ο εφευρέτης-entrepreneur & το American icon
(00:19:30) Gregor Mendel — κληρονομικότητα με τα μπιζέλια & το «δέσιμο» με τον Δαρβίνο
(00:22:47) Ευκλείδης — η γεωμετρία που δεν παλιώνει ποτέ
(00:26:12) Emmy Noether — συμμετρίες & νόμοι διατήρησης (το θεώρημα Noether)
(00:29:23) Louis Pasteur — θεωρία των μικροβίων, παστερίωση & εμβόλια
(00:32:44) Το ηλεκτρομαγνητικό τρίο: Franklin, Faraday & Maxwell
(00:35:18) Επίλογος: Πτολεμαίος & ποιος θα χώραγε τελικά στη δεκάδα (ο Αριστοτέλης)
(00:38:11) Teaser: το φινάλε με τον Νο.1 — Αϊνστάιν
(00:38:47) Post-show: Μουντιάλ — ο τελικός, ο Μέσι & τα αγαπημένα ματς
(00:42:17) Post-show: γήπεδα στην Αγγλία — Wembley, Άρσεναλ & Champions League
Φτάνουμε στο νούμερο 2 της λίστας με τους διάσημους επιστήμονες και ταξιδεύουμε στην Αγγλία του 17ου αιώνα για τον άνθρωπο που, όσο άλλοι έκαναν banana bread στην καραντίνα, εκείνος ανακάλυψε πώς λειτουργεί το σύμπαν. Ξεκινάμε από ένα πετρόχτιστο σπιτάκι στο Woolsthorpe και τα «θαυματουργά χρόνια» της πανούκλας του 1665, όταν ο Νεύτωνας έβγαλε μονομιάς τη βαρύτητα, τον λογισμό και τα πειράματα με το φως. Βλέπουμε πώς ένωσε πρώτη φορά τη Γη με τον ουρανό —το μήλο που πέφτει και το φεγγάρι που «πέφτει» υπακούν στην ίδια εξίσωση—, γιατί χρειάστηκε να εφεύρει καινούρια μαθηματικά, και πώς έθεσε τις βάσεις της επιστημονικής μεθόδου. Από τους τρεις νόμους της κίνησης μέχρι τον Lagrange, τον Hamilton και τον δρόμο προς την κβαντομηχανική· κι από τον αλχημιστή-κυνηγό παραχαρακτών του Royal Mint μέχρι τον δισεκατομμυριούχο επενδυτή που «κάηκε» στη φούσκα της Νότιας Θάλασσας.
(00:00:00) Pre-show: γερασμένοι σταρ & Nolan «Οδύσσεια» vs τελικός Μουντιάλ
(00:04:31) Το βιογραφικό: Χριστούγεννα 1642 & το Woolsthorpe Manor
(00:07:30) Cambridge & η πανούκλα του 1665: τα θαυματουργά χρόνια
(00:11:09) Καθηγητής, Principia, Royal Mint & ο πρώτος ιππότης-επιστήμονας
(00:14:58) Τα top 3: ένωση ουρανού-Γης, λογισμός & επιστημονική μέθοδος
(00:22:23) Βαρύτητα, νόμοι του Κέπλερ & η ιστορία του Halley με τον κομήτη
(00:29:09) Παλίρροιες, ηλικία της Γης, Νευτώνειο υγρό & τα πρίσματα με το φως
(00:38:28) Οι τρεις νόμοι του Νεύτωνα
(00:43:22) Lagrange, Hamilton & ο δρόμος προς την κβαντομηχανική
(00:46:39) Γιατί ο Αϊνστάιν είναι το Νο.1 (κι όχι ο Νεύτωνας)
(00:48:31) Fun facts: αλχημεία, «στους ώμους γιγάντων» & το beef με τον Hooke
(00:52:22) Ο πόλεμος με τον Leibniz, ο Huygens & ο Νεύτωνας-επενδυτής
(01:02:49) Post-show: το ακυρωμένο γκολ με την Κροατία & ο αισθητήρας στην μπάλα
Φτάνουμε στο νούμερο 3 της λίστας με τους διάσημους επιστήμονες και κάνουμε μια εξαίρεση: ο Κάρολος Δαρβίνος δεν είναι φυσικός ούτε μηχανικός, αλλά είναι ίσως το πιο διάσημο όνομα της επιστήμης εκτός των δικών μας κλάδων — και αυτό που έκανε για τη βιολογία θυμίζει αυτό που έκανε ο Νεύτωνας για τη φυσική. Γυρνάμε στη βιολογία των αρχών του 1800, όταν τα είδη θεωρούνταν σταθερά και «σχεδιασμένα», ανεβαίνουμε στο Beagle για ένα πεντάχρονο ταξίδι γύρω από τον κόσμο, και βλέπουμε πώς οι Άνδεις, τα απολιθώματα και τα Γκαλάπαγκος έσπειραν την ιδέα της εξέλιξης. Από τον γόνο μιας πάμπλουτης οικογένειας που παράτησε την ιατρική, μέχρι τα 20 χρόνια που φοβόταν να δημοσιεύσει, το γράμμα του Wallace που τον ανάγκασε να βγει στο φως, και το κομμάτι του παζλ που έλειπε — ο Μέντελ και η κληρονομικότητα.
(00:00:00) Pre-show: Nolan «Οδύσσεια» vs ο τελικός του Μουντιάλ
(00:06:40) Εισαγωγή: γιατί ο Δαρβίνος — η εξαίρεση της σεζόν
(00:10:44) Η βιολογία πριν τον Δαρβίνο: Λυέλλ, Λαμάρκ & σταθερά είδη
(00:16:23) Το βιογραφικό: Εδιμβούργο, Cambridge & ο Henslow
(00:22:07) Πώς μπήκε στο Beagle: FitzRoy & η οικογένεια Wedgwood
(00:23:35) Το ταξίδι: Άνδεις, Γκαλάπαγκος & ο μύθος με τα ράμφη
(00:32:03) Επιστροφή, ο Μάλθους & ο φόβος της δημοσίευσης
(00:34:30) Wallace, η παρουσίαση του 1858 & «Η Καταγωγή των Ειδών»
(00:38:49) Το κομμάτι που έλειπε: ο Μέντελ & η κληρονομικότητα
(00:42:54) Fun facts: ο μύθος της μεταστροφής, η λίστα γάμου & ο «μπουλντόγκ»
(00:47:00) Θάνατος, Westminster Abbey & «ο Νεύτωνας της βιολογίας»
(00:48:47) Post-show: το Cambridge & το εργαστήριο Cavendish
Deep dive σε αυτό που δεν δείχνει η κάμερα: τη φυσική και την τεχνολογία του ποδοσφαίρου. Ξεκινάμε από τις δυνάμεις που κρατάνε (και στρίβουν) τη μπάλα στον αέρα — βαρύτητα, αντίσταση, φαινόμενο Magnus — και φτάνουμε ως το θρυλικό φάουλ του Roberto Carlos. Μετά ανοίγουμε τα «γκάτζετ»: την έξυπνη μπάλα Trionda που φορτίζει και στέλνει 500 φορές το δευτερόλεπτο τη θέση της, το UWB σύστημα της Kinexon, τα vests των παικτών, το ημιαυτόματο offside με τα 3D avatars των παικτών, τις body cams των διαιτητών και το Football AI Pro.
(00:00:00) Pre-show: «soccer» ή «football»; η ιστορία της λέξης
(00:06:13) Το θέμα: φυσική & τεχνολογία του ποδοσφαίρου
(00:07:38) Οι δυνάμεις & το drag — γιατί φρενάρει η μπάλα
(00:10:18) Υφή, ραφές & η μπάλα Trionda (vs Jabulani)
(00:12:51) Magnus & το φάουλ του Roberto Carlos
(00:17:04) Knuckleball: η μπάλα χωρίς περιστροφή
(00:18:31) Η έξυπνη μπάλα Trionda: αισθητήρας 500 Hz που φορτίζει
(00:22:35) Kinexon & UWB: εντοπισμός μπάλας και handover
(00:25:16) Τα vests των παικτών: GPS, γυροσκόπιο, μαγνητόμετρο
(00:26:59) Offside με 3D avatars: 16 κάμερες, 1.248 παίκτες
(00:30:56) Ημιαυτόματο offside & το alert των 10 πόντων
(00:32:51) Μπορεί να γίνει 100% αυτόματο; (Hawk-Eye)
(00:35:34) Body cams διαιτητών & Football AI Pro analytics
(00:39:01) Digital Stadium Twins, ρομποτικά σκυλιά & γήπεδα NFL
(00:43:50) Outro
(00:44:09) Post-show: η NASA σώζει το τηλεσκόπιο Swift
Φτάνουμε στο νούμερο 4 της λίστας με τους διάσημους επιστήμονες και συναντάμε τη Μαρί Κιουρί — το μοναδικό άτομο που πήρε Νόμπελ σε δύο διαφορετικές επιστήμες. Συζητάμε τη φοβερή δεκαπενταετία της (δύο Νόμπελ, δύο παιδιά, δύο θάνατοι), πώς εκείνη και ο Πιέρ έδειξαν ότι η ραδιενέργεια δεν είναι χημεία αλλά ιδιότητα του ίδιου του ατόμου, και πώς απομόνωσαν το ράδιο και το πολώνιο. Από το «κρυφό» πανεπιστήμιο της Πολωνίας και τη μάχη της να αναγνωριστεί ως γυναίκα, μέχρι το σκάνδαλο Λανζεβέν, τα radium girls και το πώς η ραδιενέργεια έσωσε — έμμεσα — τη θεωρία του Δαρβίνου.
(00:00:00) Pre-show: London Tech Week & ο πρίγκιπας Ουίλιαμ
(00:05:23) Εισαγωγή: Μαρί Κιουρί
(00:07:43) Το φοβερό βιογραφικό
(00:10:49) Πολωνία, το «κρυφό» πανεπιστήμιο & το Παρίσι
(00:16:36) Μπεκερέλ
(00:21:02) Ραδιενέργεια
(00:23:03) Τα 2 Νόμπελ
(00:26:43) Ακτινοθεραπεία
(00:29:09) Γαλλική Ακαδημία & το σκάνδαλο Λανζεβέν
(00:33:22) Ραδιενεργά σημειωματάρια
(00:36:48) Θάνατος, Αμερική & μια οικογένεια γεμάτη Νόμπελ
(00:39:31) Πώς η Κιουρί έσωσε τη θεωρία του Δαρβίνου
(00:43:30) Post-show: Παγκόσμιο Κύπελλο & το ποδόσφαιρο στην Αμερική
Φτάνουμε στο νούμερο 5 της λίστας με τους διάσημους επιστήμονες και σταματάμε στον Νίκολα Τέσλα. Συζητάμε γιατί ο μηχανικός που «έφτιαξε» το εναλλασσόμενο ρεύμα έγινε ποπ είδωλο και καύσιμο για θεωρίες συνωμοσίας, πώς ο επαγωγικός του κινητήρας με το περιστρεφόμενο μαγνητικό πεδίο κινεί ακόμα και τα σημερινά ηλεκτρικά αυτοκίνητα, και πώς κέρδισε τον Έντισον στον πόλεμο των ρευμάτων φωτίζοντας το Σικάγο από τον Νιαγάρα. Από τη μάχη με τον Μαρκόνι για τα ραδιοκύματα και την παρακμή στο δωμάτιο 3327, μέχρι την ακτίνα θανάτου που δεν χρηματοδότησε ποτέ κανείς.
(00:00:00) Pre-show: Αμερική vs Ευρώπη & το χαμένο πανεπιστημιακό email
(00:05:29) Εισαγωγή: Ο celebrity μηχανικός — διασημότητα vs επιστήμη
(00:09:22) Βιογραφικό: Σέρβος ή Κροάτης & δύο drop-outs
(00:13:11) Παρίσι, Νέα Υόρκη & ο Έντισον — AC vs DC
(00:20:00) Westinghouse, το Σικάγο 1893 & ο Νιαγάρας
(00:22:01) Ο επαγωγικός κινητήρας & το περιστρεφόμενο μαγνητικό πεδίο
(00:26:35) Σήμερα: γιατί η μεταφορά ξαναγίνεται με DC (HVDC)
(00:27:49) Ραδιοκύματα: Τέσλα vs Μαρκόνι & το Νόμπελ
(00:31:00) Κολοράντο, JP Morgan & η μεγάλη παρακμή
(00:35:33) Ο αριθμός 3, το FBI & ο θείος Τζον Τραμπ
(00:38:31) Θεωρίες συνωμοσίας: Τουνγκούσκα & Φιλαδέλφεια
(00:42:53) Post-show: Masters of the Universe — ο He-Man του HR
Μιλάμε για τις εμπειρίες μας από την Ιαπωνία: γιατί εκεί τα πάντα είναι ανάποδα (το τιμόνι, το περπάτημα, ακόμα και οι βρύσες) μέχρι το Shinkansen στα 300 km/h, τον πιο πολυσύχναστο σταθμό του κόσμου, το Ramen και τις μπριζόλες Wagyu. Περπατάμε από το παραδοσιακό Κιότο ως το cyberpunk Τόκιο.
(00:00:00) Pre-show: Γιατί όλα είναι ανάποδα
(00:02:10) Οδηγώντας και περπατώντας από την ανάποδη
(00:05:36) Το ταξίδι: Κιότο, Τόκιο, Νάρα — πρώτες εντυπώσεις
(00:08:16) Πόσο ασφαλής (και πόσο πλούσια) είναι η Ιαπωνία
(00:12:41) Αυτοκίνητα και σταθμοί-πόλεις: ο Σιντζούκου
(00:16:52) Shinkansen: 300 km/h και ανά 15 λεπτά
(00:20:00) Κιότο vs Τόκιο: σογκούν, αυτοκράτορας και Νόμπελ Φυσικής
(00:25:06) Ναοί, Νάρα και Ακιχαμπάρα
(00:28:31) Η γλώσσα: συνεννόηση με ιδεογράμματα
(00:30:04) Φαγητό: το hot take, το Kobe beef και οι vegetarian
(00:40:13) Κόστος και τα αεροδρόμια (Narita/Haneda)
(00:44:03) Γιατί η Ιαπωνία είναι τελείως διαφορετική
(00:46:51) Outro
(00:47:30) Post-show: Συναντήσαμε τον Χρήστο στο Τόκιο
Καλεσμένος μας ο Παναγιώτης Μπρούσος, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο NASA Postdoctoral Program (NPP) στη Goddard, με αντικείμενο την αστροβιολογία. Από το διδακτορικό του στον Δημόκριτο για παραγωγή υδρογόνου με φωτοσύνθεση, μέχρι τα ίχνη ζωής που ψάχνουμε στους κρυμμένους ωκεανούς του Εγκέλαδου και της Ευρώπης. Συζητάμε για βιοϋπογραφές, κρυοηφαίστεια, την αποστολή Europa Clipper, και το επόμενο διαστημικό τηλεσκόπιο που θα κοιτάξει εξωπλανήτες στα μάτια.
(00:00:00) Pre-show: Καφεδάκι και γνωριμία
(00:01:14) Intro: Ποιος είναι ο Παναγιώτης
(00:04:38) Διδακτορικό: Υδρογόνο και κλεπτοπλαστία
(00:14:42) Η γέννηση της εξωβιολογίας
(00:16:32) Από τον Δημόκριτο στη NASA
(00:21:14) Βιοϋπογραφές και παγωμένα φεγγάρια
(00:25:00) Europa Clipper: η αποστολή
(00:32:59) Ο προσομοιωτής κρυοηφαιστείου
(00:42:19) James Webb και Habitable Worlds Observatory
(00:49:33) Πόσο πιθανό είναι να βρούμε ζωή;
(00:54:30) Πανσπερμία και Miller-Urey στο Goddard
(01:00:20) Post-show: Ντομάτες και η γάτα του Σρέντινγκερ
(01:02:33) Outro
From the publisher's feed

23 Listeners

5 Listeners

64 Listeners

7 Listeners

34 Listeners

2 Listeners

0 Listeners

1 Listeners

2 Listeners

0 Listeners

0 Listeners