Economische Zaken in Nederland heeft wel een site waar je veel informatie kan krijgen als ondernemer, maar in Litouwen kan dat weer heel anders zijn. In al die landen wordt het op een andere manier geregeld, dus je moet heel veel portalen hebben. En de Europese Commissie in Brussel heeft ook nog eens een keer drie verschillende portalen. Het is een beetje een woud aan hulpfuncties. Dat zou er één moeten worden', zegt SP-Europarlementariër Dennis de Jong.

'De grote bedrijven weten hun weg redelijk te vinden. Die lopen ook wel tegen dingen aan, maar het is met name dat middensegment waar we ons op richten. Die middelgrote onderneming, die zegt: ik heb niet echt een grote juridische afdeling om al die regels te gaan volgen en te snappen hoe ik dat in de praktijk moet doen - vergunningen krijgen, noem maar op - daar is het heel belangrijk voor. De ondernemingen met tussen pakweg 10 en 150 tot 250 werknemers: die ondernemingen hebben kansen, maar die moet je het wel gemakkelijk maken.'

Niet alleen de loketten kunnen worden vereenvoudigd, ook regels zelf. Iets waar al jaren over wordt gesproken is het harmoniseren van consumentenregels. 'Nu zijn we bezig met voorstellen om te zeggen: je moet eigenlijk één pakket hebben dat in heel Europa hetzelfde is', zegt De Jong. 'Het gaat om alles van het consumentenrecht. Als jij als bedrijf iets levert aan iemand, dan kunnen daar allemaal dingen omheen zitten - het product kan niet helemaal goed zijn, of je krijgt misschien zaken aan je broek met die consumenten - dan is het heel belangrijk dat je bijvoorbeeld niet een Poolse wetgeving hebt die totaal anders is dan de Nederlandse. Daar zijn ze nu wel op uit aan het komen. En dan ook nog eens een keer dat we er niet op achteruitgaan in Nederland qua consumentenbescherming. Die beide dingen komen nu samen.'

Eind november wordt over deze harmonisering gestemd in het Europees Parlement; daarna wordt onderhandeld met de lidstaten.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Litouwen, en dan specifiek de stad Kaunas, is volgens Frans Nederstigt van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland een verbogen parel: Er is een hoogopgeleide, jonge bevolking. 53 procent van de inwoners heeft een opleiding op hbo-niveau. En de laatste jaren zijn ze steeds meer gericht op ICT-start ups. Ze hebben er inmiddels al net zoveel als Nederland.

Kaunas, de tweede stad na hoofdstad Vilnius, is zo interessant om verschillende redenen: Er zit een opleidingsinstituut voor ICT-dienstverlening en Kaunas is net een beetje goedkoper en heeft meer ruimte om te ontwikkelen zegt Nederstigt. Ook is er in Litouwen sprake van uitstekende internetsnelheid, een startupvriendelijke wetgeving, goedkope woningen, lage lonen en connecties met niet-EU landen zoals Wit-Rusland, Rusland en Oekraïne.

Jong en goedkoop, dus. Wat je dan nog nodig hebt? Een beetje ervaring. En dat is precies wat Nederland kan bieden, aldus Nederstigt: Jij kunt als Nederlands bedrijf gebruik maken van de mogelijkheden die Litouwen biedt, maar zij zitten juist te springen om de ervaring die Nederlandse bedrijven weer hebben. Dus dat is een mooie match.

Nog twijfels? Dan kun je altijd contact opnemen met de RVO. Wij kunnen samen met de ambassade kijken naar een geschikte zakenpartner voor een Nederlands bedrijf.

Volgende week: webwinkelen in Wallonië

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zakendoen in Europa gaat komende tijd op zoek naar de 'secret places' voor ondernemers in Europa. Vandaag: er zijn veel rundvleeskansen in Bulgarije.

Frans Nederstigt van de RVO vertelt dat Bulgarije drie keer zo groot is als Nederland. Het land heeft 7 miljoen inwoners én een bijzonder eetgedrag: 'Van oudsher eten de Bulgaren veel varkensvlees. De verhouding tussen varkens- en rundvlees ligt op de 80/20-procent.' Voorheen slachtten ze hun eigen melkkoeien, nu groeit de import van rundvlees explosief. Nederlandse ondernemers kunnen daar goed op inspringen.

Waar de Bulgaren veelal diepgevroren rundvleesproducten importeerden, halen ze de laatste tijd ook veel vers rundvlees uit het buitenland, zegt Nederstigt. Omdat melkvee eigenlijk niet geschikt is voor rundvleesconsumptie en de graslanden in Bulgarije ook nog niet toereikend zijn, valt er veel te halen voor Nederlandse ondernemers, zegt hij. 'Er zit veel potentie om de sector te verbeteren. En ze willen ook meer, goede kwaliteit rundvlees. Die consumptie is flink gestegen: in 2011 werd er nog 147.000 kilo geïmporteerd, inmiddels is dat gestegen naar 3,8 miljoen in 2014.'

Mogelijkheden voor Nederland te over, zegt Nederstigt: 'Wij zijn goed in vleesverwerking. Nederlandse ondernemers kunnen slachthuizen openen, we hebben handelaars, graszaadveredelaars, fokstieren, er is werk in voedselveiligheid, verpakkingen, logistiek. Bel met de ambassade in Sofia', adviseert hij. 'Wat wij zouden kunnen doen is Nederlandse bedrijven helpen aan een betrouwbare zakenpartner.'

Volgende week: ICT-start ups in Litouwen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zakendoen in Europa gaat komende tijd op zoek naar de 'secret places' voor ondernemers in Europa. Zo ontdekken we een nieuwe afzetmarkt voor rundvlees in Bulgarije en moet je als logistiek ondernemer tegenwoordig in Midden-Spanje zijn. Samen met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) brengen we al deze hotspots letterlijk in kaart. Vandaag zijn de ogen gericht op de textiel- en schoeisel industrie in Noord-Portugal.

Die industrie concentreert zich rond enkele specifieke regio's. Textielnijverheid is bij uitstek te vinden rond Braga, Porto, Guimarães en Famalicão, de kwalitatief hoogstaande schoenfabrikanten vind je met name in de 'clusters van kleine plaatsen' in de buurt van de kust: Felgeiras en Guimarães enerzijds en iets zuidelijker Santa Maria da Feira. De afgelopen tien jaar hebben veel kleinere bedrijfjes de plaats ingenomen van de grotere firma's die hun heil elders op de wereld zochten.

Want ook Portugal kreeg een aantal jaren geleden te kampen met de toelating van China en India tot de WTO. Door rigoureus te kiezen voor kwaliteit in plaats van kwantiteit slaagden de Portugezen er grotendeels in de Chinezen en Indiërs buiten de deur te houden, zegt Frans Nederstigt van de RVO. 'Het is relatief nog altijd best goedkoop en de leverzekerheid is hoger dan wanneer je bijvoorbeeld zaken doet met Azië. En omdat het dichterbij is, is het veel makkelijker om ook nog een keertje langs te gaan; je zit in anderhalf à twee uur in Porto.'

Heb je eenmaal een goede Portugese leverancier gevonden, dan is het eenvoudig om een goede band op te bouwen: wil je in Nederland kleding laten maken, kun je voor alle losse onderdelen in Portugal terecht, schetst : 'Maria doet de garen, Alfonso doet het borduurwerk en zo kun je dat hele productieproces met kleinere bedrijven doen en dat zijn echt mensen die hart voor de zaak hebben en dat is juist zo leuk aan deze regio.'

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nantes, bijvoorbeeld, is een regio tussen Parijs en de zee, niet al te ver van ons land. En daar ligt het plaatsje Laval - met zo'n 50-duizend inwoners hét virtual reality-centrum van Europa, zegt Frans Nederstigt van de RVO. Het is er goedkoop, het is goed bereikbaar en bovendien: er valt genoeg te beleven. 'Elk jaar organiseren ze er een beurs voor virtual reality, waar je naartoe móet gaan als je met dat soort toepassingen bezig bent.'

De vierdaagse beurs zal volgend jaar begin april weer plaatsvinden en dat is voor de Netherlands Business Support Office in Nantes aanleiding om zoveel mogelijk Nederlandse ondernemers naar die beurs te krijgen. 'Ze merken dat daar voor volgend jaar meer Nederlanders naar de beurs te krijgen, omdat ze merken dat daar voor Nederlandse ondernemers ook echt iets te halen valt.

De metropoolregio Nantes is met ruim 1.800 vierkante kilometer vergelijkbaar met de provincie Utrecht. De economie van het gebied vertegenwoordigt een waarde van 24 miljard euro. De regio is goedkoper dan Parijs, zowel om je te vestigen als om er tijdelijk te verblijven.

Kijk op deze kaart van Esri om alle zakelijke hotspots in Europa te zien. De kaart wordt elke week aangevuld.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De echte kansen voor ondernemers liggen in China, Azië of de VS. Althans, dat denken we. Maar soms liggen de mogelijkheden dichterbij dan je denkt: in Europa, op waar je het bestaan misschien niet eens van wist en waar de groeikansen momenteel voor het oprapen liggen.

De RVO zoekt in opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken naar kansen voor ondernemers in het buitenland. 'Dan denken mensen vaak aan Duitsland en België, maar er zijn binnen de Europese Unie een boel regio's die minstens zo interessant zijn voor ondernemers', vertelt Frans Nederstigt van de RVO.

In het Noord-Spanje ligt de regio Aragón, met als vierde grote stad van Spanje Zaragoza. 'Die is vrij groot. Op een ongeveer 47.000 vierkante kilometer, ongeveer even groot als Nederland, wonen maar 1,3 miljoen mensen dus is er heel veel ruimte', weet Nederstigt. 'Dat blijkt ook wel want ze hebben met 13 m2 aan logistieke ruimte het grootste logistieke park van Europa, Plaza.'

Dit is volgens Nederstigt de ideale regio omdat Frankrijk, Portugal, Zwitserland en Spanje plus gebieden in België, Duitsland en Noord-Afrika allemaal binnen een bereik van 1000 kilometer liggen. Qua economische waarde wonen rondom Zaragoza in een straal van 300 kilometer 25 miljoen mensen.

Plaza heeft ook een goede ligging, namelijk vlakbij het vliegveld van Zaragoza. 'De luchthaven is op vrachtgebied de derde luchthaven van Spanje, dus er zijn ontwikkelingen gaande.' Er zijn nog relatief grote maar goedkope plots beschikbaar, zegt Nederstigt. 'Voor distributiecentra zodat bedrijven zich daar kunnen vestigen.' Daar krijg je een hoogopgeleide bevolking, goede infrastructuur en leuk wonen bij.

Kijk op deze kaart van Esri om alle zakelijke hotspots in Europa te zien. De kaart wordt elke week aangevuld.

Volgende week: Nantes in Frankrijk.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu is het nog zo dat bijvoorbeeld een Roemeense chauffeur na een rit van Roemenië naar Rotterdam in Nederland mag blijven om hier in zeven dagen drie binnenlandse ritten te rijden. De Europese Commissie wil dit veranderen: in een periode van vijf dagen mag een onbeperkt aantal ritten in Nederland worden uitgevoerd. Brussel wil daarmee de uitbuiting van Poolse, Roemeense en Hongaarse vrachtwagenchauffeurs bestrijden, die in hun cabine wonen en tegen hongerlonen ritten rijden waarvoor vroeger Nederlandse, Duitse of Deense chauffeurs werden ingehuurd.

Maar de nieuwe regels werken schijnconstructies in de hand, zegt Cremers. 'Als je lang genoeg zoekt, blijken buitenlandse dochterondernemingen gewoon een Nederlandse directeur-eigenaar te hebben. Met name in de vrachtwagenbranche is dat heel erg ontwikkeld. Dat hoofdbedrijf heeft langzaamaan het feitelijke rijden overgeheveld naar die 'brievenbus'. Dat gebeurt met buitenlandse chauffeurs, waarbij het lastige is dat je in feite moet kunnen aantonen dat sprake is van werkgeversgezag.'

In de huidige voorstellen van de Commissie - met name op het terrein van de cabotage - zegt de Commissie dat je nu vijf dagen mag rondrijden in het land van 'bestemming', als je kunt aantonen dat je één internationale rit hebt. 'Dat is eigenlijk binnenlands vervoer en dat is natuurlijk van de gekke: het betekent dat je met zo'n schijnconstructie een chauffeur één keer een ritje kunt laten maken - en vervolgens gaat hij vijf dagen in een ander land rondrijden. Aan het eind van de week gaat hij weg en komt hij weer terug.'

De plannen van de Europese Commissie zijn dan ook zeer tegen het zere been van Nederlandse truckers. Dennis de Jong, SP'er in het Europees Parlement, ziet de versoepeling van de regels als een zwaktebod. 'De Commissie denkt dat het de handhaving kan verbeteren. Dat gebeurt nu niet, dat gebeurt in de toekomst niet; het leidt alleen maar tot méér liberalisering: nóg meer werk voor Oost-Europese chauffeurs, ook gewoon in de distributie binnen Nederland.'

En daar denken Nederlandse chauffeurs ook zo over, zegt De Jong op basis van een recente bijeenkomsten. 'Handhaving wordt er niet makkelijker mee: er moet goed geregistreerd worden wanneer mensen binnenkomen, je moet de dagen goed in de gaten houden. Je kunt ook tegen schijnbedrijven in goedkope-lonenlanden zeggen dat er voldoende parkeerplaatsen moeten zijn voor al die vrachtwagens die ze zéggen dat er rijden', biedt De Jong een alternatief.

Jelske van Dijk van nalevingsorgaan Stichting VNB van FNV Transport & Logistiek wijst erop dat het in de transportbranche de normaalste zaak van de wereld is om van alles en nog wat vast te leggen. 'In de vrachtwagen zitten boordcomputers die van alles registreren: hoe lang je erover doet, hoe lang je stilstaat en hoe lang je slaapt. Daarnaast zijn er vrachtdocumenten waaruit je kunt opmaken wanneer iemand een rit heeft gemaakt en is een vrachtwagenchauffeur mondig genoeg om te kunnen vertellen wat hij op een dag zoal heeft gedaan.' 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Enkele magere jaren hebben uiteindelijk geen afbreuk kunnen doen aan de vele stranden, cultuur en andere toeristische zaken. 'De laastste drie jaar was het iets minder als gevolg van crisis en vluchtelingensituatie, maar het is weer helemaal teruggevonden. Mensen zijn weer blij om naar Griekenland te gaan. Alle grenzen zitten dicht en geen vluchteling wil in Griekenland blijven. Er is geen grens open, dus er zijn geen vluchtelingen op dit moment. Er zijn er nog een paar blijven hangen in de kampen in het noorden, maar dat is geen vakantieregio.'

De pers heeft de laatste jaren een grote rol gespeeld in de berichtgeving over en het imago van Griekenland, meent Baltzer. 'De situatie was niet zoals het weerspiegeld werd. Er werd gezegd dat het barst van de vluchtelingen. Ja, op één eiland misschien, maar in de rest van Griekenland niet.' Al dertig jaar brengt Ross Holidays mensen naar de Griekse bestemmingen - een doelgroep die zich weinig heeft aangetrokken van de beeldvorming. 'Dat heeft ervoor gezorgd dat we redelijk constant konden zijn en dat zet zich ook voort.'

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dirk Aleven onderneemt nu vijf jaar in Oekraïne, waar hij met zijn bedrijf FoodVentures lokaal sla verbouwt. Een enerverende tijd, want destijds was van een conflict in Oost-Oekraïne nog geen sprake. 'Toen was Rusland nog één van de grootste zakenpartners van Oekraïne en dat bood grote kansen om naar Rusland te exporteren. Vandaag de dag is dat helemaal omgedraaid: obze producten kunnen niet meer vanuit Oekraïne naar Rusland worden geëxporteerd.

En daarmee hebben alle ambities van FoodVentures om het groeipad naar 20 hectare te verwezenlijken forse vertraging opgelopen. Toch lijkt het ergste inmiddels achter de rug, zegt Aleven. 'Als ik kijk naar onze business case - het produceren en verkopen van verse producten - dan is die eigenlijk ongewijzigd goed, ondanks de crisis. Wij hebben altijd gezegd dat de business case moet kloppen op basis van de regionale omstandigheden, dus niet: ergens produceren omdat de kosten zo laag zijn.'

See omnystudio.com/listener for privacy information.

We gaan er over praten met Rob Lemmerlijn, mede-oprichter van Holland Bikes. Hij heeft tien fietsenwinkels en nog eens een paar honderd afzetpunten in Frankrijk.

See omnystudio.com/listener for privacy information.