De New York Times kwam deze week met een snoeiharde analyse over de missers van de Europese Commissie, met als belangrijkste element: zuinigheid. Amerikanen, schrijft de krant, vinden dat Europeanen doorgaans met belastinggeld smijten, maar zijn nu verbijsterd over de gierigheid. Terwijl Amerika mega-partner-deals sloot met fabrikanten, inclusief het meefinancieren van onderzoek, gedroeg Europa zich als een winkelende klant. EU-vaccinonderhandelaar Sandra Gallina erkent dat ruiterlijk tegenover de New York Times: Het gaat hier om geld van de belastingbetaler.

Als productiepartner, zoals de Amerikanen, kun je een vuist maken tegen de producenten, wat president Biden dan ook doet. Als klant, zoals de EU, ben je machteloos als een fabrikant niet op tijd of te weinig levert, in dit geval AstraZeneca.

Exportverbod

Intussen hebben de Britten 40 procent van hun bevolking ingeënt, de Amerikanen 23 procent en de Europeanen 12 procent, Nederland nog een stuk lager. En dus is de Europese boodschap dat de Nederlandse vestiging van AstraZeneca haar contractuele verplichting aan het Verenigd Koninkrijk niet mag nakomen, en eerst uitsluitend aan de EU moet leveren. Ursula verwijst naar artikel 122 van het EU-verdrag, dat gaat over acute tekorten. Nee, ik had er ook nog nooit van gehoord, maar dat Boris woest is, ligt voor de hand. Alleen vergeet Boris dat hij in januari, toen deze kwestie al speelde, zelf een exportverbod oplegde voor ruim honderd geneesmiddelen die essentieel kunnen zijn bij de behandeling van coronapatiënten. De pot verwijt de ketel.

Vrijhandel

En, oh ja, een jaar geleden riep president Trump de Defence Protection Act in, waardoor Philips in grote moeilijkheden kwam, omdat het vanuit zijn fabriek in de VS alleen nog beademingsapparatuur binnen Amerika mocht leveren. En opvolger Biden gebruikt die wet om de productie van het Jansen vaccin te versnellen gedeeltelijk in Nederland gemaakt, maar misschien voorlopig alleen beschikbaar voor Amerikanen.

Over ontwapening praat je alleen in vredestijd. Over vrijhandel praat je kennelijk alleen in het pandemie-loze tijdperk. Als het echt op aankomt, is het ieder voor zich. En dus vaccinnationalisme.

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.