De vagebond is een eenmansmens: de belichaming van het principe van social distancing. Zo schrijft cultuurhistoricus Léon Hanssen in zijn 'Handboek van de voor de vagebond', dat op 28 mei verschijnt. Vagebonden zijn er in alle soorten en maten. Swiebertje was er een, maar evenzo Thoreau, de auteur van 'Walden', het klassieke boek over zijn tiny house dat geluk en afzondering bracht; en natuurlijk ook de achttiende-eeuwse filosoof Rousseau, die liever tussen de bomen dan de mensen verkeerde. Maar kun je ook vagebonderen tussen de bakfietsvaders en moeders, het drukke elektrisch fietsverkeer en in de rij bij Albert Heijn? En heeft de corona ons dichterbij de vagebond in onszelf gebracht? Léon Hanssen neemt ons mee door honderden jaren mentaal en fysieke afzonderen en zwerven.

De coronapandemie heeft ons met andere ogen naar de stad doen kijken. Drukke winkelstraten en overvolle trams zijn taboe in de anderhalvemetermaatschappij, terwijl het belang van parken en pleinen plots zonneklaar is. Overal ter wereld buigen stadsbesturen zich dan ook al over de vraag hoe een pandemie-proof stad eruit dient te zien.Het is niet voor het eerst dat het stadse leven na een epidemie onder de loep wordt genomen, weet middeleeuwendeskundige Janna Coomans. Zij ontdekte dat steden na de pest met tal van maatregelen in sneltreintempo opschoonden. En wij zijn natuurlijk benieuwd wat we daarvan kunnen leren.

Het omstreden Amerikaanse Museum van de Bijbel zit in de problemen: de overheid heeft een gestolen kleitablet in beslag genomen. Het kleitablet laat een deel van het Gilgamesj-epos zien. De evangelische familie Green, die rijk werd met de knutselwinkelketen Hobby Lobby, opende het museum om de bijbel te onderbouwen. Toch blijft de aandacht telkens gaan naar de artefacten waar iets mis mee is.Kenner van de soap rondom het Bijbelmuseum is Bart Funnekotter. Hij komt uitleggen wat er aan de hand is.

Op 20 mei was het precies 75 jaar geleden dat Texel bevrijd werd. Als laatste plek in Nederland kwamen op 20 mei 1945 de Canadese troepen van de geallieerden het eiland ontzetten van de Duitsers. De anderhalve maand voor de bevrijding werd een bittere strijd geboerd: honderden Georgiërs die op het eiland gelegerd waren kwamen in opstand tegen de Duitsers. Wat is er van deze strijd nog terug te zien op Texel?Arnold van Bruggen maakte daarover een tentoonstelling in de duinen van Texel, die ook online te zien is. Hij is te gast.

Het laatste heilige huisje waar Trump zijn pijlen op gericht heeft is de Wereldgezondheidsorganisatie. De president dreigt om de bijdrage van de V.S. op te schorten, waardoor de WHO opeens zijn grootste geldschieter kwijt is. En dat midden in de corona-crisis. De WHO is opgericht na de Tweede Wereldoorlog als deel van de Verenigde Naties met als ambitieus project om de wereldwijde gezondheid te verbeteren. Maar is het nu een politieke slangenkuil aan het worden? We praten erover met gezondheidsspecialist en onderzoeker aan de Universiteit Maastricht Remco van de Pas.

De column is deze week van Abdelkader Benali.

Kunnen we deze zomer op vakantie? En zo ja, hoe dan? Dat is de vraag die afgelopen week de gemoederen flink bezig hield. Frankrijk wil waarschijnlijk geen toeristen, Spanje en Portugal misschien wel. Een duidelijk antwoord is er nog niet. Maar waarom raken we eigenlijk massaal in lichte paniek als we niet weten of we deze zomer wel bewapend met zonnebrand en kruiswoordpuzzel het land of huis kunnen verlaten? We spreken met cultuurhistoricus aan de Radboud Universiteit Nijmegen Jan Hein Furnée over het onstaan van onze vakantie-cultuur.

Op 17 mei is het precies 75 jaar geleden dat de Stichting van de Arbeid werd opgericht. Een overlegclub van werkgevers en vakbonden, al tijdens de oorlog bedacht en dus binnen twee weken na de bevrijding al officieel opgericht. Met als doel: gezamenlijk aan de wederopbouw van Nederland te werken. Het wordt wel gezien als het startpunt van ons ‘poldermodel’. Hoe belangrijk is dat model geweest en wat waren de hoogte en dieptepunten. Kan die ‘polder’ nu weer van nut zijn om straks – na Corona – weer uit het dal te geraken. Vragen die we voorleggen aan Paul de Beer, hoogleraar arbeidsverhoudingen aan de Universiteit van Amsterdam.

Tientallen Twentse arbeidersjongens reisden in de jaren ’50 en ’60 af naar Ethiopië, waar ze op verzoek van Keizer Haile Selassie suikerfabrieken opzetten. De meesten van hen leefden er drie jaar lang in relatieve weelde en harmonie met de lokale bevolking, voordat hun contract afliep en ze dienden terug te keren naar de fabrieken in Hengelo. Daar kregen hun avonturen al snel de glans van een onwerkelijke droom. Het inspireerde schrijver Jaap Scholten, die in zijn werk vaker feit met fictie verweeft, tot de roman Suikerbastaard, die 28 mei uitkomt. De auteur is te gast, via telefoon vanuit zijn huis op het Hongaarse platteland.

In de dagboeken van de Friese boer Siebe Peenstra vond Tialda Hoogeveen een eeuw boerengeschiedenis. De melkveehouder had gedurende zijn leven (1923-2019) nauwkeurig bijgehouden hoe zijn bedrijf en de rest van zijn bestaan eruit zag. En hoewel de kern van het werk -melk produceren- niet veranderde, veranderde de wereld wel. Zo ook het boerenbedrijf, en daarmee het landschap. De Tweede Wereldoorlog, de wederopbouw, intensivering van de landbouw en globalisering, alles zie je terug in de dagboeken van Peenstra.Over deze veranderingen en hoe Siebe Peenstra zich daarin staande hield, schreef Tialda Hoogeveen het boek De geur van hooi.