Pismo do słuchania

Apteczka. Kulturalny niezbędnik złożony z najważniejszych książek, reprodukcji obrazów, filmów i płyt, ale też wspomnień o miejscach, formujących doświadczeń. Moich rozmówców i rozmówczynie pytam o to, co przynosi im spokój, napędza do działania i ratuje w momentach kryzysu. Z czego składa się kulturalna apteczka artysty wizualnego Rafała Zajki?

Zapraszam do słuchania cyklu
Mateusz Roesler

Sponsorem tekstu jest Fundacja Sztuki Polskiej ING, która od 26 lat tworzy kolekcję sztuki współczesnej.
-------
Zamów aktualny numer magazynu „Pismo”: https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/

Jak patrzeć na książki, filmy, media i świat, kiedy coraz trudniej ułożyć sobie tożsamość? Opinie i przekonania, które próbują się nie przejmować, że płyną coraz bardziej znikąd.

Karolina Lewestam – (ur. 1979), dziennikarka i redaktorka, członkini redakcji „Pisma”. Obroniła doktorat z filozofii na Uniwersytecie Bostońskim. Wielokrotnie nominowana do nagrody Grand Press w kategorii „Publicystyka”. Autorka książek dla dzieci: Mała księżniczka, Silla i Strażniczka perły oraz dla dorosłych: zbioru esejów Pasterze smoków i powieści Pamiętnik Magdy Kot.

-------

Zamów aktualny numer „Pisma”: https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/

Zamów numer w limitowanej wersji: https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/

APTECZKA. Kulturalny niezbędnik złożony z najważniejszych książek, reprodukcji obrazów, filmów i płyt, ale też wspomnień o miejscach, formujących doświadczeń. Moich rozmówców i rozmówczynie pytam o to, co przynosi im spokój, napędza do działania i ratuje w momentach kryzysu. Z czego składa się kulturalna apteczka duńskiej wokalistki i kompozytorki Agnes Obel?

Zapraszam do słuchania cyklu

Mateusz Roesler

-------

Zamów aktualny numer magazynu „Pismo”: https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/

Nowa wersja kinowa Lalki i serial Netflixa. Marcin Bosak jako Wokulski na deskach Teatru Dramatycznego. Do tego masowe, hollywoodzkie powroty do mitów i klasyki (widzieliście Odyseję?). Ostatnio (ale czy rzeczywiście to nowy trend?) wracamy do tego, co już dobrze znamy –  jednak czy na pewno z braku wyobraźni? A może po prostu w świecie podlegającym ciągłym zmianom potrzebujemy stabilnych, dobrze znanych opowieści, by bezpiecznie nazwać to, co przeżywamy tu i teraz?

Podczas październikowej Premiery Pisma rozmawialiśmy o tym, co wychodzi daleko poza szkolne schematy i jałowe spory o to, czy ekranizacja jest „wierna książce” albo „po co nam nowy…?”. Zastanawialiśmy się, dlaczego kultura masowa i krytyka literacka właśnie teraz odczuwają tak silną potrzebę opowiadania sobie na nowo dawnych historii? Czy chodzi o wyczerpanie dostępnych fabuł, czy może o próbę rozliczenia przeszłości i odzyskania wątków (na przykład kobiecych lub emancypacyjnych), które kiedyś zostały przeoczone? Powieść Prusa od dawna nie należy już przecież tylko do autora. Przepisywaliśmy ją wielokrotnie, a recykling to w kulturze jedno z podstawowych narzędzi.

Co dzieje się z Lalką, kiedy czytamy ją ze współczesnym słownikiem psychologii, kapitału, klasy, wstydu i emancypacji? Kim staje się Wokulski, gdy spojrzymy na niego przez pryzmat dzisiejszego wypalenia czy próby kupienia przynależności? I dlaczego Izabela Łęcka wreszcie zyskuje głos jako kobieta, która podejmuje racjonalne decyzje, będąc w sytuacji ekonomicznych, i nie tylko takich, ograniczeń. O tym między innymi rozmawialiśmy w październiku.

W rozmowie wzięły udział:
Natalia Szostak – dziennikarka, przez wiele lat związana z „Gazetą Wyborczą”, obecnie w TVN24. Współprowadząca popkulturowy podcast I co teraz?. Autorka powieści Zguba. 

Katarzyna Herman – aktorka teatralna i filmowa, absolwentka Akademii Teatralnej w Warszawie. Debiutowała w Ożenku na deskach Teatru Powszechnego, z którym była związana przez 14 lat. Zagrała między innymi w filmach Wszystko, co kocham, Córki dancingu, Płynące wieżowce, Kler i Pokot oraz w serialach Druga szansa, Magda M. i 1983. Laureatka nagród teatralnych i filmowych. W Teatrze Dramatycznym, w którym występuje od 2020 roku, wciela się w baronową Krzeszowską w Lalce w reżyserii Mikity Iłynczyka.

Debatę poprowadziła Magdalena Kicińska, redaktorka prowadząca w „Piśmie”, dziennikarka, reporterka, pisarka.

---
Zamów aktualne wydanie magazynu: https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/

Więcej informacji na: https://zacheta.art.pl/pl/wystawy/joao-maria-gusmao-sladami-bialego-tygrysa

Jak patrzeć na książki, filmy, media i świat, kiedy coraz trudniej ułożyć sobie tożsamość? Opinie i przekonania, które próbują się nie przejmować, że płyną coraz bardziej znikąd.

Karolina Lewestam – (ur. 1979), dziennikarka i redaktorka, członkini redakcji „Pisma”. Obroniła doktorat z filozofii na Uniwersytecie Bostońskim. Wielokrotnie nominowana do nagrody Grand Press w kategorii „Publicystyka”. Autorka książek dla dzieci: Mała księżniczka, Silla i Strażniczka perły oraz dla dorosłych: zbioru esejów Pasterze smoków i powieści Pamiętnik Magdy Kot.

-------

Zamów aktualny numer „Pisma”: https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/

Apteczka. Kulturalny niezbędnik złożony z najważniejszych książek, reprodukcji obrazów, filmów i płyt, ale też wspomnień o miejscach, formujących doświadczeń. Moich rozmówców i rozmówczynie pytam o to, co przynosi im spokój, napędza do działania i ratuje w momentach kryzysu. Z czego składa się kulturalna apteczka portugalskiej śpiewaczki fado Carminho?

Zapraszam do słuchania cyklu
Mateusz Roesler

-------
Zamów aktualny numer magazynu „Pismo”: https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/

Apteczka. Kulturalny niezbędnik złożony z najważniejszych książek, reprodukcji obrazów, filmów 
i płyt, ale też wspomnień o miejscach, formujących doświadczeń. Moich rozmówców i rozmówczynie pytam o to, co przynosi im spokój, napędza do działania i ratuje w momentach kryzysu. Z czego składa się kulturalna apteczka szkockiej wokalistki, liderki zespołu Garbage, Shirley Manson?

Zapraszam do słuchania cyklu

Mateusz Roesler

-------

Zamów aktualny numer magazynu „Pismo”: https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/

Każde nasze kliknięcie, polubienie zdjęcia, relacja z wakacji czy post tworzą w sieci cyfrowy ślad. Dziś przestał on być wyłącznie biernym archiwum wspomnień, a stał się atrakcyjnym towarem, na którym zarabiają inni, w tym wielkie korporacje. W czasach generatywnej sztucznej inteligencji jest też darmowym budulcem, na którym algorytmy uczą się klonować nasze wizerunki, twarze i głosy. Narzędzia AI potrafią wygenerować realistyczny obraz lub film na podstawie przypadkowego kadru, stworzyć deepfake czy odrzeć nas z prywatności w kilka sekund. Problem dotyczy też dzieci – ich cyfrową tożsamość budują w internecie rodzice (i szkoły), a one na swoją obecność w sieci nie mają wpływu.

Podczas wrześniowej Premiery Pisma nie straszyliśmy technologią, nie dawaliśmy też łatwych porad dotyczących dbania o bezpieczeństwo w internecie. Próbowaliśmy za to ustalić, gdzie dziś przebiega granica prywatności i czy „prawo do bycia zapomnianym”, czyli usunięcia z sieci śladów naszej obecności, ma jeszcze rację bytu i jest w ogóle możliwe? Rozmawialiśmy o tym, jak zachować kontrolę nad własnym wizerunkiem, gdy algorytmy wiedzą o nas więcej, niżbyśmy chcieli. Zastanawialiśmy się, co i dlaczego wrzucamy do sieci oraz nad czym oddajemy kontrolę (i czy wiemy komu?). Przeanalizowaliśmy nie tylko technologiczne i prawne aspekty śladu cyfrowego, ale też ich społeczne podłoże. Naszym celem było, by uczestniczki i uczestnicy wyszli ze spotkania wyposażeni w konkretną wiedzę o tym, jak realnie chronić informacje o sobie i nimi dysponować.

W rozmowie wzięły udział:

Martyna Różycka – kierowniczka Działu Reagowania na Nielegalne Treści w Internecie w NASK Dyżurnet.pl. Z NASK (Naukową i Akademicką Siecią Komputerową − Państwowym Instytutem Badawczym) związana od 2007 roku. Pracuje w zespole Dyżurnet.pl, którego jest kierowniczką od 2015 roku. Zespół realizuje zadania CSIRT NASK (Computer Security Incident Response Team − Krajowy Zespół Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego), jednego z trzech CSIRT-ów w Polsce. Od 2024 roku jest w zarządzie międzynarodowego stowarzyszenia INHOPE, które reaguje na dystrybucję materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci. Prowadzi projekty związane z budowaniem świadomości na temat bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w internecie oraz wykorzystaniem nowych technologii. Jest absolwentką studiów podyplomowych z zarządzania oraz MBA transformacja cyfrowa.

Karolina Szymańska - autorka książki ChodźMY na dwór! Jak natura uratowała moje macierzyństwo (wyd. Mamania, 2026), współtwórczyni OurLittleAdventures.pl (platofrmy dla outdoorowych rodziców) i podcastu Dobranocka dla rodziców, zakochana w naturze i ruchu mama trójki dzieci. Pisze o podróżowaniu całą rodziną, aktywnym życiu z dziećmi w outdoorze i wspólnym budowaniu wspomnień. Inicjatorka kampanii outdoorowej CHODŹ NA DWÓR. Absolwentka ekopsychologii, ekoterpii i zmiany społecznej na Uniwersytecie SWPS.

Debatę poprowadziła Magdalena Kicińska, redaktorka prowadząca w „Piśmie”, dziennikarka, reporterka, pisarka.

---
Zamów aktualne wydanie magazynu: https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/