Pismo do słuchania

Fakty są od dawna znane, zbadane i opisane: przy uwzględnieniu wpływu na człowieka i jego otoczenie alkohol to najbardziej szkodliwa substancja psychoaktywna, a zarazem łatwo dostępna, kulturowo akceptowana i powszechnie stosowana. Chociaż oficjalne spożycie w Polsce systematycznie spada - obecnie to około 12 litrów czystego alkoholu na osobę rocznie - wciąż jesteśmy krajem o jednym z najwyższych wskaźników zgonów odalkoholowych w UE i w spożyciu mocnych trunków przewyższamy średnią europejską. Dlaczego więc, mimo rosnącej świadomości, wciąż to robimy: sobie, swojemu zdrowiu, swoim bliskim i całemu społeczeństwu, bo picie i uzależnienie od alkoholu wywierają wpływ nie tylko na tych, którzy piją.

Podczas spotkania porozmawiamy o indywidualnych strategiach i systemowych rozwiązaniach wychodzących naprzeciw problemom, jakie picie i uzależnienie od alkoholu za sobą niosą. Zapytamy, dlaczego nocne ograniczenia sprzedaży w 10% polskich gmin budzą tak skrajne emocje. Zastanowimy się, czy rosnąca popularność trendu NoLo i zmiana nawyków pokolenia Z to faktyczny przełom kulturowy, czy jedynie chwilowa - i bańkowa - moda. Naszych gości zapytamy, jak skutecznie regulować rynek, na którym jeden punkt sprzedaży przypada na zaledwie 300 mieszkańców, ale też jak świadomie kształtować rzeczywistość społeczną, w której alkohol wciąż odgrywa bardzo ważną rolę, jest dostępny na każdym kroku i postrzegany jako nieodłączny (no właśnie - czy na pewno?) element życia towarzyskiego, rodzinnego, a według niektórych - wręcz kultury narodowej. Spotkanie ma być próbą odpowiedzi na pytanie, czy polska rzeczywistość jest już gotowa na systemową zmianę - i trzeźwość. 

W rozmowie wzięli udział:

Marta Markiewicz - asystentka zdrowienia oraz twórczyni internetowa niepijąca alkoholu od 28 listopada 2016 roku. Propagatorka życia w trzeźwości. Organizatorka trzeźwych imprez i randek SobeRave. Autorka głośnej książki Bez alko i dragów jestem nudna. 

dr Jacek Moskalewicz - socjolog i badacz zdrowia publicznego specjalizujący się w epidemiologii uzależnień oraz polityce alkoholowej. Jest autorem lub współautorem około 350 publikacji. Przez kilkadziesiąt lat kierował Zakładem Badań nad Alkoholizmem i Toksykomaniami w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie. Członek panelu ekspertów Światowej Organizacji Zdrowia, w latach 2008-2015 wiceprzewodniczący Science Group przy Alcohol and Health Forum Komisji Europejskiej. Laureat Jellinek Memorial Award (2001). Redaktor naczelny kwartalnika "Alcoholism and Drug Addiction/Alkoholizm i Narkomania", członek komitetów redakcyjnych "Addiction, Drugs: Education, Prevention & Policy", "Nordic Studies on Alcohol and Drugs".

Debatę poprowadziła Magdalena Kicińska, redaktorka prowadząca w "Piśmie", reporterka i poetka.  

--

Zamów aktualny numer magazynu: https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/

Tekst pochodzi z wydania specjalnego „Pismo. Wokół miłości”.

W tym numerze przyglądamy się miłości w wielu odsłonach: romantycznej, rodzinnej, przyjacielskiej. Piszemy o pułapkach randkowania online, skomplikowanych relacjach dorosłych dzieci ze starzejącymi się rodzicami, potrzebie bliskości i o tym, gdzie kończy się troska o siebie, a zaczyna nadmierne skupienie na własnych potrzebach.

W wydaniu specjalnym „Wokół miłości”:

✎ Jakub Wątor sprawdza, czy randkując na Tinderze naprawdę możemy znaleźć miłość, czy tylko marnujemy swój czas;

✎ Katarzyna Kazimierowska rozmawia z Joanną Gutral o tym, czy w dobie kultury terapii nie za bardzo koncentrujemy się na sobie;

✎ Aga Kozak kreśli sylwetkę słynnej terapeutki, Esther Perel, która pomogła wielu parom uporać się ze zdradą;

✎ Katarzyna Miller opowiada Mai Hawranek o tym, jak świadomie budować relację ze starzejącymi się rodzicami.

Wydanie specjalne dostępne na zamówienie: https://magazynpismo.pl/zamow-wydanie-specjalne/

Apteczka. Kulturalny niezbędnik złożony z najważniejszych książek, reprodukcji obrazów, filmów i płyt, ale też wspomnień o miejscach, formujących doświadczeń. Moich rozmówców i rozmówczynie pytam o to, co przynosi im spokój, napędza do działania i ratuje w momentach kryzysu. Z czego składa się kulturalna apteczka Austry, kanadyjskiej wokalistki, autorki tekstów i kompozytorki?

Zapraszam do słuchania cyklu

Mateusz Roesler

-------

Zamów aktualny numer magazynu „Pismo”: https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/

Jak patrzeć na książki, filmy, media i świat, kiedy coraz trudniej ułożyć sobie tożsamość? Opinie i przekonania, które próbują się nie przejmować, że płyną coraz bardziej znikąd.

Karolina Lewestam – (ur. 1979), dziennikarka i redaktorka, członkini redakcji „Pisma”. Obroniła doktorat z filozofii na Uniwersytecie Bostońskim. Wielokrotnie nominowana do nagrody Grand Press w kategorii „Publicystyka”. Autorka książek dla dzieci: Mała księżniczka, Silla i Strażniczka perły oraz dla dorosłych: zbioru esejów Pasterze smoków i powieści Pamiętnik Magdy Kot.

-------

Zamów aktualny numer „Pisma”: https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/

Prawie dwadzieścia lat po wypadku Elena dzwoni do mnie do Lyonu. Nie rozpoznaję jej głosu, ale kiedy wypowiada swoje imię, doskonale wiem, z kim rozmawiam.

Samanta Schweblin – argentyńska pisarka, laureatka wielu nagród literackich, trzykrotnie nominowana do Międzynarodowej Nagrody Booker. Autorka powieści i zbiorów opowiadań: El núcleo del disturbio (2002), Ptaki (2009), Bezpieczna odległość (2014), Siedem pustych domów (2015), Kentuki (2018), Dobre i złe (2025). Za ten ostatni zbiór otrzymała Premio Aena w wysokości miliona euro.

Opowiadanie pochodzi ze zbioru Dobre i złe, który w przekładzie Tomasza Pindela ukaże się w czerwcu nakładem 
Wydawnictwa Pauza.

Samanta Schweblin będzie gościnią sekcji literackiej „Głosy Kobiet” 25 czerwca 2026 podczas Malta Festival w Poznaniu.

--

Zamów aktualny numer „Pisma” : https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/

Apteczka. Kulturalny niezbędnik złożony z najważniejszych książek, reprodukcji obrazów, filmów i płyt, ale też wspomnień o miejscach, formujących doświadczeń. Moich rozmówców i rozmówczynie pytam o to, co przynosi im spokój, napędza do działania i ratuje w momentach kryzysu. Z czego składa się kulturalna apteczka Austry, kanadyjskiej wokalistki, autorki tekstów i kompozytorki?

Zapraszam do słuchania cyklu

Mateusz Roesler

-------

Zamów aktualny numer magazynu „Pismo”: https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/

Żyjemy w stanie permanentnej czujności i niepokoju, od którego, śledząc codzienne doniesienia medialne, trudno uciec. Poradnik bezpieczeństwa w skrzynce pocztowej, wieści z frontu w Ukrainie, eskalacja napięć na Bliskim Wschodzie czy niepewność płynąca zza oceanu, gdzie decyzje prezydenta Stanów Zjednoczonych z dnia na dzień, a czasem z godziny na godzinę przestały być niepokojącymi nagłówkami w gazetach, a stały się elementem naszej codziennej emocjonalnej gonitwy myśli: „Co będzie?”; „Czy wybuchnie wojna?”; „Czy jutro skończy się świat?”. 

Ale czy strach musi nas paraliżować? Podczas premiery majowego numeru „Pisma” rozmawialiśmy o rezyliencji. Wspólnie z zaproszonymi gośćmi zastanawialiśmy się, jak budować „odporność psychiczną społeczeństwa” w świecie, w którym pokój przestał być stanem domyślnym. Nie pytaliśmy o daty kolejnych konfliktów, a o to, jak dbać o więzi sąsiedzkie, jak filtrować informacyjny szum i skąd czerpać sprawczość, gdy czujemy się bezsilni wobec geopolityki. Zamiast rozważać: „Czy grozi nam wojna?”, zastanawialiśmy się nad tym, co pozwala zachować pion – zarówno indywidualnie, jak i wspólnotowo.

W rozmowie wzięły udział:

Agnieszka Lichnerowicz – dziennikarka Trójki, autorka książki Idzie wojna?, współautorka podcastów Świat na zakręcie oraz Rozumieć Ukrainę. Relacjonowała wybory, konflikty i międzynarodowe spotkania na szczycie na całym świecie: w Rosji i Gruzji, w Białorusi i ogarniętej tak zwaną arabską wiosną Afryce Północnej. Przede wszystkim od ponad 20 lat podróżuje do Ukrainy, obserwując i opisując kolejne Majdany, aneksję Krymu, podpalanie wschodniej Ukrainy i pełnoskalową wojnę. Przez kilka lat prowadziła też warsztaty dziennikarskie w przechodzącej transformację Mjanmie. Pisze między innymi do tygodnika „Polityka”. Jest laureatką Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego przyznawanej przez PAP. Prowadzi zajęcia na Uniwersytecie Civitas. Absolwentka Szkoły Głównej Handlowej. 

Anna Cyklińska – psycholożka, certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna. Absolwentka Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka bestsellerowej książki Przewodnik po emocjach. Jak lepiej rozumieć własne uczucia. Współtwórczyni Poradni Można Zwariować oraz Fundacji Można Zwariować, w ramach której współprowadzi podcast i realizuje działania edukacyjne. Popularyzuje wiedzę o emocjach i zdrowiu psychicznym na swoim Instagramie @aniacyklinska, pisząc m.in. do „Polityki” oraz „Vogue Polska”. 

Debatę poprowadziła Magdalena Kicińska, redaktorka prowadząca w „Piśmie”, dziennikarka, reporterka, pisarka.

--------
Zamów bieżące wydanie magazynu: https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/

Apteczka. Kulturalny niezbędnik złożony z najważniejszych książek, reprodukcji obrazów, filmów i płyt, ale też wspomnień o miejscach, formujących doświadczeń. Moich rozmówców i rozmówczynie pytam o to, co przynosi im spokój, napędza do działania i ratuje w momentach kryzysu. Z czego składa się kulturalna apteczka rzeźbiarza i performera, Norberta Delmana?  

Zapraszam do słuchania cyklu

Mateusz Roesler

-------

Wykup dostęp online do „Pisma” z e-wydaniem „Wokół Jedzenia” w prezencie. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz. https://magazynpismo.pl/prenumerata/dostep-roczny/ 

Jak patrzeć na książki, filmy, media i świat, kiedy coraz trudniej ułożyć sobie tożsamość? Opinie i przekonania, które próbują się nie przejmować, że płyną coraz bardziej znikąd.

Karolina Lewestam – (ur. 1979), dziennikarka i redaktorka, członkini redakcji „Pisma”. Obroniła doktorat z filozofii na Uniwersytecie Bostońskim. Wielokrotnie nominowana do nagrody Grand Press w kategorii „Publicystyka”. Autorka książek dla dzieci: Mała księżniczka, Silla i Strażniczka perły oraz dla dorosłych: zbioru esejów Pasterze smoków i powieści Pamiętnik Magdy Kot.

-------
Wykup dostęp online do „Pisma” z e-wydaniem „Wokół Jedzenia” w prezencie. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz. https://magazynpismo.pl/prenumerata/dostep-roczny/ 

Podczas spotkania wokół 100. numeru „Pisma”, w którym piszemy o współczesnych elitach, wracamy do tematu, nad którym pochylaliśmy się podczas pierwszej Premiery Pisma: skąd wiemy to, co wiemy? Czy prawda w spolaryzowanym społeczeństwie jest jeszcze komukolwiek potrzebna? Czy dziennikarz powinien się dostosowywać do przekonań adresatów swojego przekazu, czy też ma ich wybijać ze strefy komfortu? Sprawdzamy, jak w ciągu ostatnich siedmiu lat zmieniły się odpowiedzi na te pytania. Spoglądamy też na nowe wyzwania: coraz powszechniejszą dezinformację, problemy z utrzymaniem uwagi odbiorców i odbiorczyń, wzrost roli twórców i twórczyń internetowych. Czy w rezultacie tych wszystkich zjawisk prawda staje się ekskluzywnym dobrem – dostępnym tylko dla elit – i jakie mogą być tego konsekwencje?

W rozmowie wzięli udział:

Radomir Wit – dziennikarz polityczny, od 2016 roku związany z TVN24. Korespondent sejmowy, autor i prowadzący programu #BezKitu, a także cyklu „Sejm Wita” na platformie TVN24+. Pierwsze polityczne rozmowy przeprowadzał jako licealista w Akademickim Radiu LUZ 91.6 FM we Wrocławiu. Po drodze zajmował się kulturą, muzyką i rozrywką, między innymi w Radiu Traffic, Radiu ZET, TVP2 i Polskim Radiu. W 2023 roku wydał książkę „Sejm Wita. Czyli czego nie mówią wam politycy?”, a rok później ukazały się „Negocjatorzy policyjni. Zawsze chodzi o życie” oraz pozycja skierowana do młodych czytelników – „Sejm Wita WSZYSTKICH”.

Marta Nowak – dziennikarka, publicystka, twórczyni internetowa. Współprowadzi podcast „Co to będzie” (Gazeta.pl) o światowej polityce i zjawiskach, które ją kształtują. Laureatka Pióra Nadziei – Nagrody Publiczności Amnesty International.

Debatę poprowadziła Urszula Kifer, redaktorka naczelna „Pisma” i prezeska Fundacji Pismo. 
––
Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.
https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-strona-prenumeraty/