Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

W dużych miastach Syrii odbyły się uroczystości związane z rocznicą obalenia reżimu Baszara al-Asada. 8 grudnia ubiegłego roku, po 11-dniowej ofensywie, wojska organizacji Hayat Tahrir al-Szam kierowane przez Ahmeda al-Szarę opanowały Damaszek, ogłaszając koniec krwawych rządów Asadów trwających przez 54 lata. Ich kulminacją była trwająca 13 lat wojna domowa. W jej wyniku zginęło ponad 600 tysięcy ludzi, a prawie siedem milionów – jedna trzecia populacji – uciekło z kraju.

Przez ostatni rok Ahmed al-Szara wydobył Syrię z międzynarodowej izolacji, znacząco osłabił wpływy Iranu i nawiązał kontakt z Zachodem, skąd zaczęły napływać środki na odbudowę zdewastowanego państwa. Jednak Syria wciąż jest wstrząsana przemocą na tle etnicznym. W marcu wojska rządowe dokonały ataków na nadmorskie prowincje zamieszkałe przez Alawitów – członków grupy religijnej wcześniej wspierającej Asada; w lipcu doszło również do aktów przemocy wobec Druzów zamieszkujących prowincję As-Suwajda. Na północy kraju Kurdowie rządzą w autonomicznej prowincji praktycznie odseparowanej od władzy centralnej.

Co udało się osiągnąć nowym władzom w Damaszku? Jak przebiega odbudowa kraju? Czy Syria ma faktycznie szanse, by stać się stabilnym państwem?

Gość: Jagoda Grondecka

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

To opowieść o kobiecie i zającu. O spotkaniu człowieka z dzikim zwierzęciem.

O uczeniu się języka dzikiej przyrody, zamiast próby opisania jej w języku ludzi. To opowieść o przekraczaniu granic naszych antropocentrycznych nawyków i nieprzekraczaniu granic między światem człowieka i dzikich zwierząt.

Chloe Dalton była wziętą ekspertką do spraw międzynarodowych, kiedy w jej życiu pojawił się zupełnie niespodziewanie maleńki, jednodniowy zajączek.

„Jak wychować zająca” to książka będąca poruszającym opisem spotkania człowieka z dzikim zwierzęciem. To opowieść dająca nadzieję na to, że w świecie zalewanym złymi wiadomościami wciąż można wyobrazić sobie współistnienie.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Chloe Dalton

Książka: „Jak wychować zająca” Chloe Dalton / przekład: Tomasz Bieroń / Wydawnictwo Literackie

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Władimir Putin odbył pierwszą wizytę w Indiach od czasu inwazji Rosji na Ukrainę. Na lotnisku w Delhi powitał go osobiście premier Narendra Modi, co jest wyjątkową okolicznością. Podpisano szereg umów handlowych między obu krajami. Indiom zależy na tanich surowcach z Rosji oraz na uzbrojeniu, Rosji zaś zależy na dostępie do ogromnego rynku indyjskiego i potwierdzeniu wiarygodności na arenie międzynarodowej. Prezydent Putin potwierdził, że Rosja będzie wiarygodnym dostawcą energii i pomoże Indiom w budowie elektrowni nuklearnej. Premier Modi przypomniał o dekadach współpracy Indii z Rosją i powiedział, że osiągnięto porozumienie w sprawie strategicznej współpracy do 2030 roku. Jakie są skutki zbliżenia Rosji i Indii? Jak zareagują na nie Stany Zjednoczone i Chiny?

Stany Zjednoczone kontynuują ataki na łodzie przewożące narkotyki na Morzu Karaibskim. Zginęło w nich już ponad 80 osób. W Kongresie toczy się spór o to, czy sekretarz obrony lub dowódca jednej z operacji popełnili zbrodnię wojenną, wydając rozkaz strzelania do rozbitków.

Benjamin Netanyahu zwrócił się do prezydenta Izraela o ułaskawienie od zarzutów korupcji. Proces nie został zakończony, a sam premier twierdzi, że jest niewinny. Dlaczego zatem domaga się ułaskawienia?

Na północy Etiopii trwają walki na tle etnicznym. Rośnie liczba zabitych i wewnętrznych uchodźców. Rośnie również napięcie między Etiopią a Erytreą. Czy w Rogu Afryki zacznie się kolejna krwawa wojna?

Papież Leon XIV w Libanie domaga się sprawiedliwości dla ofiar wybuchu w bejruckim porcie sprzed ponad pięciu lat. Do tej pory nikt nie został pociągnięty do odpowiedzialności za eksplozję, w której zginęło ponad 200 osób. Jak Libańczycy radzą sobie z traumami przeszłości i teraźniejszości?

A także: porwania dla okupu — po co są i o jaki okup chodzi?

Rozkład jazdy: 

(02:43) Agnieszka Kuszewska-Bohnert: Putin z wizytą w Indiach

(23:16) Mateusz Piotrowski: Ataki USA na statki w regionie Karaibów

(43:57) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Okup

(50:21) Podziękowania

(57:03) Adrian Bąk: Bejrut: jak żyć z ciągłą traumą

(1:12:53) Agnieszka Bryc: Netanyahu chce ułaskawienia

(1:35:59) Wojciech Jagielski: Czy czeka nas kolejna wojna w Rogu Afryki?

(1:55:28) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Rośnie napięcie w stosunkach między Chinami a Japonią po tym, jak nowa premier Japonii, Sanae Takaichi, zasugerowała w parlamencie, że Japonia może użyć siły wojskowej, jeśli Chiny zaatakowałyby Tajwan. Chiny uważają Tajwan za część swojego terytorium i nie wykluczają użycia siły do – jak to określa Pekin – „zjednoczenia kraju”. Przez ostatnie tygodnie wzmaga się wroga retoryka po obu stronach. Ostatnio doszło do konfrontacji między okrętami służby granicznej niedaleko wysp Senkaku (Chiny nazywają je wyspami Diaoyu), administrowanymi przez Japonię. Od wielu lat trwa spór o te wyspy między obu krajami, a Tajwan znajduje się zaledwie 160 kilometrów od tych wysp.

Co jest powodem wzrostu napięcia? Jakie cele w stosunkach z Chinami przyświecają obecnie nowym władzom w Japonii? I czy ten spór dyplomatyczny może wymknąć się spod kontroli?

Gość: Michał Bogusz

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

„Polka. Słowo, w którym tkwi życie. Chwyciłam się go jak obietnicy” – pisze o swojej babce, Apolonii Machczyńskiej-Świątek, jej jedyna wnuczka, Grażyna Plebanek.

Apolonia Machczyńska-Świątek w czasie II wojny światowej ukrywała Żydów, którym udało się uciec przed likwidacją getta w Kocku. W styczniu 1943 roku została zastrzelona przez Niemców. Dzięki zeznaniom jednej z uratowanych Żydówek, Rywki Goldfinger, została uhonorowana tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata.

O Apolonii, przez najbliższych nazywanej Polą, napisano i powiedziano bardzo dużo. Zawsze w kontekście jej śmierci — śmierci męczeńskiej, pomnikowej. A Grażyna Plebanek napisała książkę o jej życiu. Choć, jak przyznaje, było to trudne: „Bo babka umierała wiele razy. W Annopolu, w miejscu jej egzekucji. W zeznaniach Niemca. W reportażach. Na scenie”.

Kluczem do napisania opowieści o babce w świetle jej życia, a nie w cieniu śmierci, było wyzwolenie jej historii z tragicznego mitu, w którym to nie ona decydowała o swoim losie, lecz została złożona w ofierze.

Grażyna Plebanek podążała tropem słów i zdań, w których był ruch i życie.

Dlatego o jej książce „Pola. Ukryte życie Apolonii Machczyńskiej-Świątek” najlepiej rozmawiać w ruchu. Tak właśnie zrobiłyśmy, umawiając się na spacer po Brukseli, mieście, w którym autorka mieszka od 20 lat.

Opowieść o Brukseli – mieście w ruchu, w ciągłej przebudowie, gwarnym, hałaśliwym i zachwycającym – przeplata się z opowieścią o życiu Apolonii, Poli, Polki.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Grażyna Plebanek

Książki:

„Pola. Ukryte życie Apolonii Machczyńskiej-Świątek” / Wydawnictwo Agora

„Bruksela. Zwierzęcość w mieście” / Wydawnictwo Wielka Litera

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Papież Leon XIV z pierwszą zagraniczną wizytą udaje się do Turcji, gdzie czeka na niego prezydent Erdoğan. W jaki sposób Erdoğan wzmacnia rolę Turcji na arenie międzynarodowej? Jakie są jego cele na Bliskim Wschodzie, zwłaszcza w Syrii i Gazie, w wojnie Rosji z Ukrainą i w stosunkach z Ameryką? I dlaczego jego popularność w kraju wydaje się słabnąć, a opozycja – mimo prześladowań – rośnie w siłę?

Komisja Europejska uznała, że Gruzja coraz bardziej oddala się od członkostwa w Unii. Dlaczego po roku protestów antyrządowych władza nie ma się czego obawiać? Czy demokracja w Gruzji odchodzi w niepamięć?

Na północy Nigerii kolejna fala porwań uczniów. Czy w kraju – jak mówi prezydent Trump – rzeczywiście ma miejsce „ludobójstwo chrześcijan”? Na czym polegają główne konflikty społeczne w Nigerii i dlaczego tak trudno je rozwiązać?

Zwycięzca wyborów w Czechach Andrej Babiš przedstawił nowy rząd złożony z przedstawicieli partii do niedawna uważanych za krytykujące system. Czy Czechy, wzorem słowackiego sąsiada, zmienią się w kraj sceptyczny wobec Unii i niechętny pomaganiu Ukraińcom?

Mózg człowieka rozwija się w pięciu fazach wiekowych. Co się z nami dzieje w kolejnych fazach i dlaczego tego typu badania mogą mieć konkretny wpływ na jakość ludzkiego życia?

Rozkład jazdy: 

(02:34) Karol Wasilewski: Erdogan – gracz globalny

(35:24) Paweł Boguszewski: Mózg – największy skarb i największa niewiadoma człowieka

(1:05:02) Podziękowania

(1:11:51) Marcin Żyła i Remi Adekoya: Czy w Nigerii ma miejsce „ludobójstwo chrześcijan”?

(1:26:46) Tomasz Maćkowiak: Jakie Czechy z nowym rządem?

(1:45:10) Stasia Budzisz: Gruzja – po roku protestów coraz dalej od UE

(2:06:23) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

W 4. odcinku "Raportu o sztucznej inteligencji" opowiemy o tym, gdzie kończy się bezpieczna AI, a gdzie zaczyna zagrożenie dla nas wszystkich. I kto powinien być odpowiedzialny za kontrolę sztucznej inteligencji oraz jej wprowadzanie w różnych branżach i sferach życia.

🔵 W Stanach Zjednoczonych czarnoskóry mężczyzna z przedmieść Detroit zostaje oskarżony o kradzież biżuterii i aresztowany na oczach całej rodziny. Sprawcę wykrywa system rozpoznawania twarzy korzystający z rozwiązań AI. Problem w tym, że to wielka pomyłka. Jego sprawa wstrząsa całym krajem i doprowadza do zmiany przepisów w kilku stanach.

🔵 Polski przedsiębiorca twierdzi, że AI jest w stanie zrobić więcej dobrego niż złego, jeśli chodzi o ściganie przestępców — nawet jeśli czasem zawodzi. Sam jest samozwańczym policjantem i Jamesem Bondem w jednym, a jego wyceniana na ponad miliard dolarów firma działa na 150 rynkach i pomaga bankom z całego świata walczyć z przestępczością finansową.

🔵 A w "Rubryce aktualnościowej" — o tym, co łączy papieża Leona XIV, Roberta Redforda i najnowsze przepisy w Unii Europejskiej... Czyli opowieści o bezpieczeństwie i regulacjach ciąg dalszy.

Goście:

🟣 Marcin Markiewicz – prezes firmy Silent Eight

🟣 Robert Williams – mieszkaniec Detroit, niesłusznie aresztowany za kradzież biżuterii

🟣 Bruce Schneier – kryptograf i specjalista z zakresu bezpieczeństwa teleinformatycznego

🟣 Mateusz Chrobok – ekspert do spraw cyberbezpieczeństwa, współautor "Rubryki aktualnościowej"

Lektorzy:

Dariusz Rosiak

Agata Kasprolewicz

Grzegorz Dobiecki

Krzysztof Tubilewicz

Krzysztof Zimoch

Partnerem tego odcinka jest Fundacja Roberta Dobrzyckiego

Rozkład jazdy: 

(01:29) Robert Williams: Jak zostałem aresztowany przez AI

(11:46) Phil Mayor: Co się zmieniło po sprawie Roberta Williamsa

(13:15) Bruce Schneier: To ludzie popełniają błędy, nie AI

(19:26) Grzegorz Dobiecki: Stanisław Lem, Cyberiada, Wyprawa piąta A czyli konsultacja Trurla

(20:53) Marcin Markiewicz: Jak ścigam przestępców w największych bankach na świecie

(49:38) Mateusz Chrobok: o regulacjach AI w USA, Europie i Chinach

(55:25) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Prezydent Zełenski z zadowoleniem przyjął zmiany w planie zakończenia wojny przedstawionym przez Amerykanów w zeszłym tygodniu. Amerykanie zagrozili wycofaniem pomocy dla Ukrainy, jeśli Kijów nie zgodzi się na oddanie części terytorium, znacząco zmniejszy liczbę żołnierzy i zrezygnuje z członkostwa w NATO. Po serii negocjacji z planu prawdopodobnie usunięto te zapisy. Kreml odrzucił zmiany jako „kompletnie niekonstruktywne”. W przyszłym tygodniu do Moskwy poleci wysłannik prezydenta Trumpa, Steve Witkoff.

Czy obecne zabiegi rzeczywiście przybliżają koniec wojny? Na ile presja Europy jest w stanie zmienić stanowisko prezydenta Trumpa? I czy Rosja ma powody, by godzić się na jakiekolwiek ustępstwa wobec Ukrainy?

Gość: Zbigniew Parafianowicz

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Abdulrazak Gurnah – Noblista z 2021 roku – jest gościem tego odcinka Raportu o książkach.

Urodził się w 1948 roku na Zanzibarze, na kilkanaście lat przed wybuchem rewolucji, która doprowadziła do wielkich politycznych zmian.

W wieku 20 lat, jako uchodźca, trafił do Wielkiej Brytanii, gdzie mieszka do dziś. Tam pisze swoje powieści.

Literacką Nagrodę Nobla otrzymał za „bezkompromisowe i pełne empatii zgłębianie skutków kolonializmu i losu uchodźcy w międzykulturowej i międzykontynentalnej przestrzeni”.

Jego najnowsza i pierwsza po Noblu powieść, „Kradzież”, ma tak wiele znaczeń jak jej tytuł. Bo ludzie w wyniku kradzieży tracą nie tylko przedmioty czy pieniądze, ale też wolność, tożsamość, dzieciństwo, szanse na lepsze życie, dom.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Abdulrazak Gurnah

Książka: „Kradzież” – Abdulrazak Gurnah / przekład: Agnieszka Walulik / Wydawnictwo Poznańskie

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

W Polsce doszło do dwóch aktów sabotażu na liniach kolejowych prowadzących do granicy z Ukrainą. Władze twierdzą, że za jeden z nich odpowiedzialni są dwaj Ukraińcy działający na zlecenie Rosji. To ostatnie przykłady działań sabotażowych i dywersyjnych dokonywanych przez Rosję na terenie Europy. Znany ośrodek badawczy twierdzi, że w ciągu ostatnich trzech lat doszło do co najmniej 110 takich ataków; Polska jest krajem, który ucierpiał najbardziej. Kim są sprawcy, kto i jak ich rekrutuje? Na czym polegają związki Rosji ze zorganizowaną przestępczością w Europie? I jak można bronić się przed tego typu działaniami Rosji?

Na Słowacji kredowa rewolucja. Protest ucznia z Popradu przed rocznicą aksamitnej rewolucji stał się zarzewiem antyrządowych wystąpień. Dlaczego Słowacy nie lubią premiera Ficy?

Prezydent Zełenski zapowiada negocjacje z Donaldem Trumpem w sprawie planu zakończenia wojny w Ukrainie, który Amerykanie mieli uzgodnić z Kremlem. Od wielu miesięcy rosyjskie drony i pociski manewrujące uderzają w cele na całym terytorium kraju. Jaki jest cel rosyjskiej kampanii dronowej?

Prezydent Trump podpisał przyjętą przez obie izby Kongresu ustawę nakazującą ujawnienie rządowych dokumentów dotyczących działalności przestępcy seksualnego i pedofila Jeffreya Epsteina. Dlaczego Trump zmienił zdanie w tej sprawie i czy rzeczywiście dojdzie do ujawnienia dokumentów?

Tom Cruise dostał honorowego Oscara. Na czym polega fenomen aktora, który mówi, że nie tworzy kina, tylko nim jest?

A także: o darowaniu kar, wspaniałomyślności — wyrachowanej i autentycznej.

Rozkład jazdy:

(02:25) Kacper Rękawek: Rosyjska wojna hybrydowa z Europą

(30:04) Tomáš Strážay: Czy Słowacy mają dość premiera Fico

(53:30) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Co łaska

(1:00:27) Podziękowania

(1:06:50) Marcin Żyła: Wojna dronowa Rosji na Ukrainie

(1:22:45) Marcin Fatalski: Trump zmienia front w sprawie Epsteina

(1:40:21) Łukasz Adamski: Cruise: człowiek z celuloidu

(2:06:13) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]