Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

W piątym odcinku czwartego sezonu Opowieści arabskich Jan Natkański opowie o Maroku - kraju, który w świecie arabskim uznawany jest za daleki zachód – Maghreb al-Aqsa. Pierwszymi władcami Maroka byli Berberowie. Dopiero w XI wieku fala plemion z Półwyspu Arabskiego do Afryki Północnej rozpoczęła proces nie tylko islamizacji, ale też arabizacji.

Wiek XIX przyniósł europejską rywalizację o Maroko i osłabienie władzy sułtana. W latach 30. XX wieku zaczęła się kształtować opozycja niepodległościowa, a w roku 1956 Maroko stało się suwerennym krajem. Niedługo po uzyskaniu niepodległości wybuchł trwający do dziś konflikt o Saharę Zachodnią.

Zaprasza Agata Kasprolewicz.

Gość: Jan Natkański

Realizuje: Kris Wawrzak

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Santa Muerte, czyli Święta Śmierć, piłkarz Diego Maradona, rabuś Jesús Malverde, mistrz tanga Carlos Gardel – choć Kościół katolicki nigdy ich nie beatyfikował ani nie kanonizował, w Ameryce Łacińskiej są świętymi.

Sakralizacja postaci historycznych – celebrytów, przestępców, artystów, aktywistów – to jeden z elementów świata wierzeń Ameryki Łacińskiej, a także klucz do zrozumienia społecznych napięć, aspiracji i frustracji.

Bo synkretyczna religijność Latynosów to temat fascynujący sam w sobie, ale – jak mówi gość dzisiejszego odcinka Raportu o książkach – może też posłużyć jako soczewka, przez którą widać, jak Ameryka Łacińska przechodzi kolejną metamorfozę.

W reporterskich opowieściach, które Tomasz Pindel spisał w książce „Śmierć i inni święci”, znajdziemy pełną sprzeczności panoramę latynoamerykańskiej rzeczywistości, gdzie sacrum łączy się z profanum, a elementy magii przenikają świat polityki.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Tomasz Pindel

Książka: „Śmierć i inni święci”, Tomasz Pindel / Wydawnictwo Znak

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

W Stambule spotkali się przedstawiciele Rosji i Ukrainy — po raz pierwszy od ponad trzech lat. Prezydent Rosji, Władimir Putin, nie stawił się na rozmowy z prezydentem Wołodymyrem Zełenskim, odrzucając także wezwanie do 30-dniowego rozejmu w wojnie. W Turcji pojawiła się rosyjska delegacja niskiego szczebla, co Ukraińcy odebrali jako wyraz lekceważenia, jednak ostatecznie do spotkania obu delegacji doszło. Uzgodniono wymianę jeńców w liczbie tysiąca z każdej strony oraz rozmawiano o dalszych kontaktach. 

Kanclerz Merz zapowiada, że we wtorek mogą zostać wprowadzone kolejne sankcje przeciwko Rosji. Jednocześnie w Europie pojawiają się głosy domagające się wznowienia dostaw gazu z Rosji na szeroką skalę. O co chodzi Rosji na tym etapie wojny? Na ile możliwe są realne postępy w rozmowach pokojowych?

Partia Pracujących Kurdystanu ogłasza samorozwiązanie. Organizacja, która od 40 lat prowadziła zbrojną walkę z państwem tureckim, chce teraz uczestniczyć w pokojowej polityce. Czy prezydent Turcji się na to zgodzi?

W Wielkiej Brytanii ogromny sukces Nigela Farage’a. Czy jego Partia Reformy Zjednoczonego Królestwa jest w stanie wywrócić dwupartyjny system polityczny w kraju?

Cztery lata temu Kanadą wstrząsnęła informacja o odkryciu masowych grobów dzieci ze szkół rezydencyjnych dla rdzennej ludności. Do dziś nie odnaleziono ani jednego ciała ofiar, które rzekomo zamordowano w tych instytucjach. Manipulacja, efekt moralnej paniki, czy coś jeszcze innego?

A także: szympansy lubią biesiadować przy alkoholu, potrafią wykorzystywać rośliny do leczenia ran i wykazują empatię nie tylko wobec członków własnego gatunku. Czy to znaczy, że są jak ludzie?

Rozkład jazdy: 

(02:34) Wojciech Konończuk: W Stambule bez spotkania Putin-Zełenski

(22:51) Łukasz Wójcik: Jaka przyszłość Kurdów w Turcji

(43:27) Podziękowania

(49:39) Adrian Bąk: Nieistniejące "masowe groby" w Kanadzie

(1:16:58) Bartosz Kielak: Farage zmienia brytyjską politykę

(1:30:51) Łukasz Kwiatek: Szympansy jak ludzie?

(1:53:31) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Prezydent Donald Trump podpisuje rekordowy, strategiczny kontrakt obronny z Arabią Saudyjską i znosi sankcje na Syrię. Potwierdza również, że możliwe jest porozumienie Waszyngtonu z Iranem. Podczas swojej pierwszej wizyty międzypaństwowej w drugiej kadencji Trump omija Izrael, co odczytywane jest jako wyraźny sygnał dla premiera Netanjahu, że Waszyngton nie popiera bezkrytycznie jego polityki — zwłaszcza sposobu prowadzenia wojny w Gazie. Tymczasem jemeńscy Huti ponownie ostrzelali lotnisko Ben Guriona w Tel Awiwie, sygnalizując, że zawarta przez nich w ubiegłym tygodniu umowa ze Stanami Zjednoczonymi nie wymaga zaprzestania ataków na Izrael.

Na czym polega nowe podejście Trumpa do Bliskiego Wschodu? Na ile wpłynie ono na postawę Izraela wobec Palestyńczyków?

Gość: Łukasz Fyderek

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

W czwartym odcinku 4. sezonu Opowieści arabskich Jan Natkański opowie o Algierii. Od połowy XIX wieku historię tego kraju kształtował konflikt z Francją, a także pogłębiające się napięcia między faworyzowanymi przez władze kolonialne osadnikami europejskimi a ludnością lokalną. W 1954 roku wybuchła okrutna wojna o niepodległość, pozostawiając głębokie blizny w algierskim społeczeństwie. 

Dokładnie trzy dekady po jej zakończeniu wybuchł kolejny, tym razem bratobójczy, lecz równie krwawy konflikt. Długie rządy podupadającego na zdrowiu prezydenta Abdelaziza Boutefliki doprowadziły do wrzenia na algierskich ulicach, jednak doświadczeni dwiema strasznymi wojnami Algierczycy protestowali bez użycia przemocy.

Zaprasza Agata Kasprolewicz.

Gość: Jan Natkański

Realizuje: Kris Wawrzak

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

„Głowa węża” to trzecia książka Patricka Raddena Keefe’a w polskim tłumaczeniu i po raz trzeci ten znakomity amerykański pisarz i dziennikarz śledczy będzie gościem Raportu o książkach.

W reportażu „Cokolwiek powiesz, nic nie mów” pisał o konflikcie w Irlandii Północnej i przemianie młodych idealistów w terrorystów, a potem polityków.

W „Imperium bólu” pisał o śmiercionośnej epidemii opioidów w Stanach Zjednoczonych i rodzinie Sacklerów, którzy zaczynali jako młodzi lekarze, a skończyli jako mordercy.

„Głowa węża” to zaś opowieść o chińskich imigrantach i chińskich gangach w Ameryce, a także pewnej niezwykłej kobiecie zwanej Siostrą Ping – niepozornej starszej pani z Chinatown, która stała na czele ogromnej organizacji przemytniczej wartej 40 mln dolarów.

Siostra Ping, jak pozostałe postaci reportaży Keefe’a, to bohaterka niejednoznaczna i pełna paradoksów. Do końca życia wierzyła, że jej misją jest pomaganie rodakom marzącym o lepszym życiu w Ameryce.

„Głowa węża” ukazała się w Stanach Zjednoczonych 16 lat temu, ale dziś ten reportaż w wielu aspektach wydaje się bardziej aktualny niż w czasie, gdy był pisany.

A sam Radden Keefe mówi, że to dzięki tej książce stał się pisarzem, którym jest dziś.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Patrick Radden Keefe

Książka: Głowa węża, Patrick Radden Keefe / przekład: Jan Dzierzgowski. Wydawnictwo Czarne

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Arcybiskup Robert Prevost został nowym papieżem, przyjmując imię Leona XIV. W pierwszych słowach po wyborze papież wezwał do budowania mostów porozumienia i zapewnił, że zło nie zwycięży. Miliony katolików na całym świecie świętują; padają też pytania o kierunek, jaki nada Kościołowi Leon XIV. Jakie zadania stoją przed nowym Ojcem Świętym? Jak będzie wyglądała jego relacja z administracją amerykańską? Jak będą przebiegały reformy w Kościele katolickim?

W Moskwie – wielka parada z okazji zakończenia Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Czym jest jej mit w wyobraźni Rosjan i dlaczego Putinowi tak bardzo zależy na jego utrzymaniu w opozycji wobec zachodniej wersji historii II wojny światowej?

Prezydent Meksyku, Claudia Sheinbaum, wykluczyła możliwość obecności wojsk amerykańskich na terenie kraju – według prezydenta Trumpa miałyby one walczyć z kartelami narkotykowymi. Jak meksykańskiej liderce udaje się prowadzić politykę sprzeciwu wobec coraz bardziej agresywnej postawy Trumpa?

Rwanda i Demokratyczna Republika Konga zawarły porozumienie o zakończeniu walk na wschodzie kraju. Mediatorem są Stany Zjednoczone, które chcą czerpać surowce z tego rejonu.

Opowiemy także o znaczeniu mórz i oceanów, a zwłaszcza wodnych przesmyków między lądami, we współczesnym świecie.

A także: Ile warte są pamiątki po ludziach i wydarzeniach, które miały trwać wiecznie?

Rozkład jazdy: 

(02:09) Edward Augustyn: Nowy papież, nowe wyzwania Kościoła

(26:32) Krystyna Kurczab-Redlich: Putin broni mitu Wielkiej Wojny Ojczyźnianej

(50:05) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Pamiątki na chwilę

(56:20) Podziękowania

(1:02:21) Marcin Żyła: Cieśniny są najważniejsze

(1:23:53) Joanna Gocłowska-Bolek: Claudia Sheinbaum kontra Donald Trump

(1:44:46) Jędrzej Czerep: Porozumienie Rwanda-DRK z Amerykanami w tle

(2:02:27) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Gabinet izraelski przyjął plan rozszerzenia działań militarnych w Strefie Gazy. Celem ma być całkowite przejęcie Gazy. Ciągle nie wiadomo jednak, na czym konkretnie miałoby ono polegać, choć minister finansów Smotrich twierdzi, że oznacza to trwałą okupację Gazy, która za sześć miesięcy będzie całkowicie zniszczona. Izraelczycy chcą też kompletnie zerwać z obecnym sposobem dostarczania pomocy do strefy. Organizacje międzynarodowe miałyby zostać zastąpione prywatnymi firmami działającymi pod kontrolą Izraela. Rodziny zakładników uznały, że plan to „wybór terytoriów zamiast zakładników”, a rząd toczy wojnę, której sprzeciwia się 70 procent mieszkańców kraju. Czy rzeczywiście tak jest? Na ile silny w kraju jest sprzeciw wobec polityki Netanjahu? Jaki będzie skutek rozszerzenia ofensywy Izraela w Gazie?

Gość: Agnieszka Zagner

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

O Tunezji przez długi czas mówiono, że to jedyny sukces arabskiej wiosny. Niestety, rzeczywistość polityczna boleśnie zweryfikowała tę optymistyczną dla Tunezyjczyków tezę.

Tunezja to z jednej strony kraj arabski o silnych tradycjach świeckich, z drugiej — o równie silnych tendencjach autokratycznych, które udzielały się właściwie wszystkim przywódcom, nawet jeśli — jak w przypadku obecnego prezydenta — byli oni profesorami prawa konstytucyjnego.

Zaprasza Agata Kasprolewicz.

Gość: Jan Natkański

Realizuje: Kris Wawrzak

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Niełatwo na nie wjechać, jeszcze trudniej zjechać – Rondo Wiatraczna to niezwykłe miejsce na mapie Warszawy i tytuł książki, o której opowie jej autor w tym odcinku Raportu o książkach.

Ten autor – po warszawskim Grochowie, w którego centrum stoi Rondo Wiatraczna – chodzi własnymi drogami, i to takimi, których niekoniecznie można znaleźć na mapie. To znaczy: miejsca i ulice mają nazwy, ale w tej książce topografia ustępuje „terytorializmowi schizoidalnemu”. Co to takiego – za chwilę się Państwo dowiedzą. To nie jest książka pamiętnikarska, nie jest to autofikcja ani powieść z kluczem. Chyba że za klucz uznamy wyobraźnię autora. Jej wytwory są mgliste i wymykają się realności. I może to właśnie jest najbardziej charakterystyczną cechą Grochowa – i tej książki o nim.

W tym odcinku Raportu o książkach zapraszamy na rozmowę Dariusza Rosiaka z Markiem Bieńczykiem.

Prowadzenie: Dariusz Rosiak

Gość: Marek Bieńczyk

Realizacja: Kris Wawrzak

Książka: Rondo Wiatraczna Marka Bieńczyka / Wydawnictwo Karakter

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]