Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Izrael w stanie wrzenia. Seria ataków Izraela na Palestyńczyków i na Izraelczyków ze strony Palestyńczyków przynosi krwawe żniwo: od początku roku zginęło już prawie 100 Arabów i prawie 20 Izraelczyków oraz turysta z Włoch. Ciągle trwają uliczne protesty przeciwko reformie sądownictwa, nasilają się napięcia w rządzie. Czy premier Netanyahu zmienia kurs wobec najbardziej skrajnych członków swojego gabinetu?

Dyplomaci saudyjscy i rebelianci Houthi rozmawiają na temat zakończenia wojny w Jemenie. Czy te spotkania mogą przynieść przełom w najbrutalniejszym konflikcie naszych czasów?

25. rocznica podpisania Porozumień Wielkopiątkowych. Czy katolicy i protestanci w Irlandii Północnej nauczyli się żyć ze sobą w pokoju?

Były premier i prezydent Kosowa oskarżony o zbrodnie wojenne staje przed Trybunałem w Hadze. Czy Zachód popełnił błąd wspierając go przed 25 laty?

Najpoważniejszy projekt badawczy Europejskiej Agencji Kosmicznej nie wystartował w czwartek, ale wystartował w piątek. Po co badamy zlodowaciałe księżyce Jowisza?

I jeszcze o różnych formach terroryzmu: od Robespierre’a do plucia w sushi.

Rozkład jazdy: 

(2:09) Anat Malamud - להיות שמחה

(4:57) Jarosław Kociszewski o napięciach w Izraelu

(30:11) Łukasz Fyderek o negocjacjach ws. wojny w Jemenie

(46:11) Yemen Blues - Insaniya

(49:18) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o różnych formach terroryzmu

(55:03) Podziękowania

(1:00:22) Agata Kasprolewicz o Porozumieniach Wielkopiątkowych

(1:17:35) Adam Balcer o procesie byłego prezydenta Kosowa

(1:36:59) Tomasz Rożek o starcie misji Europejskiej Agencji Kosmicznej

(1:58:06) Do usłyszenia

(1:58:50) Red Band, Rona Kenan - What a Wonderful World

Prezydent Francji Emmanuel Macron mówi, że Europa musi się oprzeć presji, by stać się "naśladowcą Ameryki" i powinna budować własną autonomię strategiczną. Odnosząc się do napięć między Chinami a USA w sprawie Tajwanu, ostrzega, że wielkim ryzykiem dla Europy jest "uwikłanie się w kryzysy, które nie są nasze". Czy to tylko retoryka na potrzeby wewnętrzne osłabionego kryzysem w kraju prezydenta, czy zapowiedź istotnych działań politycznych. I jak Chiny wykorzystają polityczne zaloty Macrona i innych liderów odwiedzających Pekin?

Gość: Bogdan Góralczyk

Czy wiedzą Państwo, że najdroższy i najbardziej krzykliwy deptak w Sopocie wydeptali zubożali rybacy? A pierwszymi patoturystami w tym nadmorskim kurorcie byli Szwedzi? Granice różnych części tego miasta wyznaczają zaś ptaki, dlatego po Sopocie można spacerować z zamkniętymi oczami i nadal wiedzieć gdzie się jest, szczególnie w kwietniu.

W kwietniowym Raporcie o książkach zabieramy Państwa na spacer po Sopocie z Tomaszem Słomczyńskim – autorem książki „Sopoty”. Liczba mnoga w tytule nie jest przypadkowa.

Słowo i obraz.

Jak przetłumaczyć język literacki na język filmowy? O tym porozmawiamy z Michałem Kwiecińskim, reżyserem, autorem adaptacji „Filipa” Leopolda Tyrmanda.

"Filip" to zupełnie nowy, nieznany do tej pory w polskim kinie obraz II wojny światowej, ale to nie jest opowieść o wojnie, tylko o człowieku — żydowskim kelnerze, który pracuje w eleganckim hotelu w sercu III Rzeszy. Kim jest: nihilistą czy bohaterem? A może jedno nie musi wykluczać drugiego?

Kadrując świat, chciała zatrzymać czas, ale zatrzymać świat, to było za mało! Chciała go zmieniać i robiła to za pomocą światła. Dlatego nowa biografia Zofii Chomętowskiej, jednej z najciekawszych polskich artystek ubiegłego stulecia, zatytułowana jest „Światłoczuła”. O Zofii Chomętowskiej porozmawiamy z autorką książki Ulą Ryciak.

Zaprasza Agata Kasprolewicz.

Goście:

Rozkład jazdy:

(2:36) Spacer po Sopocie z Tomaszem Słomczyńskim

(35:05) Duke Ellington - Villes Ville is the Place, Man

(35:47) Rozmowa z Michałem Kwiecińskim

(1:13:30) Podziękowania

(1:18:37) Rozmowa z Ulą Ryciak

(1:51:36) Do usłyszenia

(1:51:45) Herbie Hancock - Watermelon Man

Wojna widziana z Kijowa i z Sankt Petersburga. Wojna zwykłych ludzi w Ukrainie i w Rosji będzie tematem wielkanocnego Raportu o stanie świata. Czym jest wojna bez monumentalizmu, bez geopolityki i dogłębnych analiz? Wojna, od której jedni odwracają wzrok, a inni muszą z nią żyć na co dzień.

A oprócz tego porozmawiamy o tym, jak zmienia się rola społeczna Kościoła w Polsce. Czy Kościół przestaje być punktem odniesienia dla Polaków?

Gośćmi Raportu są dwaj dominikanie ojciec Paweł Krupa w Sankt Petersburgu i ojciec Jarosław Krawiec w Kijowie.

Rozkład jazdy: 

(0:06) Madamicella, Nadine Rossello - Stabat Mater (chant traditionnel)

(4:02) Rozmowa z o. Pawłem Krupą i o. Jarosławem Krawcem cz. 1

(36:29) Karl Jenkins, Royal Liverpool Philharmonic - Stabat mater VI. Now My Life Is Only Weeping

(40:29) Rozmowa z o. Pawłem Krupą i o. Jarosławem Krawcem cz. 2

(1:05:22) Madrugada - Stabat Mater

(1:10:38) Rozmowa z o. Pawłem Krupą i o. Jarosławem Krawcem cz. 3

(1:40:43) Wszystkiego dobrego i do usłyszenia

(1:42:15) Jospeh Haydn, The English Concert, Trevor Pinnock - Stabat Mater XIIIb. Paradisi gloria, Amen

(1:45:15) Podziękowania

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski jest dziś w Polsce, gdzie spotyka się z polskimi władzami i ukraińskimi uchodźcami. Jakie będzie przesłanie tej wizyty dla jednych i drugich? W Moskwie śledztwo w sprawie zamachu na prokremlowskiego blogera i ostrzeżenia przed skutkami wstąpienia Finlandii do NATO.

A w Nowym Jorku wielki spektakl polityczno-medialny, czyli przesłuchanie byłego prezydenta Donalda Trumpa w sprawie 34 przypadków fałszowania dokumentów biznesowych. Trump nie przyznaje się do winy i twierdzi, że oskarżenie jest motywowane politycznie. Czy dowody wobec byłego prezydenta wystarczą, by sąd podzielił zdanie prokuratora? I czy cała sprawa rzeczywiście osłabi Trumpa politycznie czy wręcz przeciwnie?

Goście: Wojciech Konończuk i Marcin Fatalski

Rozkład jazdy:

(1:33) Wojciech Konończuk o wizycie prezydenta Zełenskiego w Polsce

(17:27) Marcin Fatalski o przesłuchaniu Trumpa

(40:19) Do usłyszenia

(40:40) Podziękowania

Po 2035 roku w Unii Europejskiej nie będzie wolno rejestrować samochodów z silnikami spalinowymi, chyba że będą one napędzane paliwami syntetycznymi. Ten wyjątek wywalczyły Niemcy. Czy chodzi o ochronę środowiska, czy niemieckiego przemysłu samochodowego? I w czym paliwo syntetyczne jest bardziej ekologiczne niż inne paliwa?

Chiński gigant technologiczny Alibaba dzieli się na sześć części, a jego założyciel Jack Ma pojawia się publicznie po raz pierwszy od wielu miesięcy. Jak partia komunistyczna zarządza chińskimi firmami?

W Finlandii wybory powszechne. Czy premier, która była gwiazdą międzynarodowej polityki w ostatnich latach, utrzyma władzę?

Tragiczny pożar w ośrodku migracyjnym na granicy meksykańsko-amerykańskiej. Dlaczego kryzys migracyjny w tym rejonie jest tak trudny do rozwiązania?

Porozmawiamy też o Rwandzie - kraju, który na Zachodzie ma opinię oazy stabilności i przewidywalności w burzliwym krajobrazie środkowej Afryki. Czy słusznie?

A także: jak zapanować nad czasem?

Rozkład jazdy: 

(2:04) Dire Straits – Heavy Fuel

(6:49) Jakub Wiech o zakazie rejestracji samochodów spalinowych w UE

(23:49) Michał Bogusz o chińskim gigancie Alibaba

(42:29) El Chapo de Sinaloa - Terrenal

(45:41) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o panowaniu nad czasem

(50:38) Podziękowania

(55:53) Adrian Bąk o wyborach w Finlandii

(1:08:13) Joanna Gocławska-Bolek o kryzysie migracyjnym Meksyku i USA

(1:25:38) Jędrzej Czerep o stabilnej Rwandzie

(1:43:18) Do usłyszenia

(1:43:52) Venado Azul - Quien Lleva los pantalones

Reforma wymiaru sprawiedliwości w Izraelu wstrzymana po tym jak setki tysięcy ludzi wyszły na ulice w proteście przeciwko planom rządu. Reformę krytykuje prezydent kraju, również prezydent USA Joe Biden wezwał premiera Netanyahu do jej porzucenia. O co w niej chodzi, dlaczego wywołuje tak ogromne emocje i czy rzeczywiście na ulicach Tel Awiwu, Jerozolimy i innych miast toczy się dziś batalia o polityczną, prawną i społeczną tożsamość Izraela?

Gość: Agnieszka Bryc

Setki tysięcy ludzi na ulicach francuskich miast protestowało przeciwko reformie emerytalnej prezydenta Macrona. Macron nie chce ustąpić, choć 70 procent Francuzów jest przeciwna reformie. Strajki, przemoc na ulicach, upadek wiary w klasę polityczną i jeszcze przełożona ze względów bezpieczeństwa wizyta króla Karola III w Paryżu i Bordeaux – jaki jest obraz dzisiejszej Francji?

Credit Suisse drugi pod względem wielkości bank w Szwajcarii przejęty przez konkurenta UBS. Czy wiarygodność szwajcarskich banków stoi pod znakiem zapytania?

Badacze z uniwersytetu Yale opisali proceder porywania ukraińskich dzieci przez Rosję i zlokalizowali ponad 40 obozów, w których przebywają. W programie wywiad z szefem zespołu, który badał tę sprawę. 

W dwudziestą rocznicę amerykańskiej inwazji na Irak pytamy o jej skutki i sens.

Google goni Microsofta w dziedzinie sztucznej inteligencji. Bard ma być odpowiedzią na Chat GPT, ale - co  za różnica?

Rozkład jazdy: 

(1:47) Pierre Perret - Paris saccage

(4:59) Joanna Nowicka o protestach we Francji

(26:10) Maciej Samcik o przejęciu Credit Suisse

(45:24) MPL - Le videur du quartier

(49:13) Podziękowania

(54:23) Marcin Pośpiech i Nathaniel Raymond o porywaniu ukraińskich dzieci

(1:14:38) Jan Natkański o sensie inwazji USA na Irak

(1:38:01) Tomasz Rożek o odpowiedzi Google na ChatGPT

(2:06:37) Do usłyszenia

(2:07:13) Halina Kunicka – Niech no tylko zakwitną jabłonie

Prezydent Chin odbiera hołdy uznania w Moskwie, premier Japonii składa wieniec ku czci pomordowanych w Buczy. Dwie równoległe wizyty azjatyckich przywódców pokazują jak podzielony jest świat wobec agresji Rosji. Co realnie oferuje Putinowi Xi Jinping, co jego wizyta mówi o relacjach między Chinami a Rosją? I czy prezydent Rosji naprawdę może zostać aresztowany na mocy nakazu Międzynarodowego Trybunału Karnego?

Goście: Maciej Gaca, Zbigniew Parafianowicz

W Stanach Zjednoczonych, po panice w mediach społecznościowych, upada jeden z największy banków — Silicon Valley Bank. Prezydent USA Joe Biden uspokaja, że amerykański system bankowy jest bezpieczny, ale konsekwencje bankructwa zaczynają być odczuwalne na całym świecie. Czy Twitter może doprowadzić do upadku wielkiej instytucji finansowej i jakie mogą być tego konsekwencje?

Australia porozumiewa się ze Stanami Zjednoczonymi i Wielką Brytanią w sprawie budowy okrętów podwodnych o napędzie atomowym. Przywódcy Korei Południowej i Japonii ocieplają stosunki po kilkunastu latach. Czy w Azji tworzy się nowy antychiński front? I co można a co nie (i komu) w atomowych czasach?

Sprawa kontrowersyjnego wpisu legendy brytyjskiej piłki nożnej Gary'ego Linekera wywołała burzę u brytyjskiego nadawcy publicznego BBC. Lineker skrytykował nową politykę azylową Zjednoczonego Królestwa, która zakłada odsyłanie nielegalnych migrantów do krajów pochodzenia. Jak pogodzić bezstronność z wolnością słowa i co ta sprawa mówi o samej BBC?

Władze Gruzji oskarżają Ukrainę, że próbuje wpłynąć na sytuację polityczną państwa i wciągnąć kraj w wojnę z Rosją. Wcześniej Gruzini powstrzymali przed wprowadzeniem antydemokratycznych przepisów partię Gruzińskie Marzenie. O czym marzy dziś Gruzja?

Co mają wspólnego kolorowe kropki z Alicją z Krainy Czarów, marką Louis Vuitton i z Japonią? W Raporcie powiemy o Yayoi Kusamie, jednej z najbardziej znanych artystek XX wieku i o tym, czego uczy nas jej przedziwna kariera.

I jeszcze o nagradzanych osłach i innych zwierzętach dobrej i złej roli (albo woli)...

Rozkład jazdy: 

(2:20) Red Hot Chilli Peppers - Fortune Faded

(5:41) Tomasz Makarewicz o upadku SVB

(32:26) Łukasz Kulesa o nowym antychińskim froncie

(58:57) Tigarah - Culture, Colour, Money, Beauty

(1:03:02) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o nagradzanych osłach

(1:09:05) Podziękowania

(1:13:48) Anna Dudzińska o Yayoi Kusamie

(1:33:08) Jakub Krupa o kontrowersyjnym wpisie Linekera

(1:56:03) Wojciech Górecki o marzeniach Gruzji

(2:14:32) Do usłyszenia

(2:14:58) Circus Mircus - Lizard In A Fish Tank ft. Qaji Todia