Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

🔵 Kto ocali klimat: człowiek czy maszyna? Czy sztuczna inteligencja może pomóc w walce z największym zagrożeniem naszych czasów, czy raczej sama staje się częścią problemu? I czy kiedy mówimy o AI oraz klimacie, naprawdę powinniśmy myśleć tylko o centrach danych, zużyciu energii i wielkich modelach językowych?

🌦️ W nowym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” sprawdzamy, co AI może zrobić dla klimatu. Nie tylko w teorii, ale także i w praktyce: od rolnictwa w Nigerii, przez analizę zdjęć satelitarnych, po przewidywanie katastrof klimatycznych i lepsze zarządzanie energią.

🥭 Harmony Abayomi, 20-letni student informatyki z okolic Lagos, stworzył aplikację wspomaganą przez AI, która pomaga rozpoznawać choroby owoców i oceniać ich dojrzałość. To proste narzędzie, które może znacząco usprawnić pracę rolników i nie tylko. Czy sztuczna inteligencja jest jednak w stanie przeciwstawić się większym problemom w regionie? Czy może pomóc tam, gdzie brakuje stabilnego internetu, prądu, pieniędzy i infrastruktury?

🛰️ Spojrzymy także w stronę kosmosu. Rafał Modrzewski, prezes ICEYE, opowiada o tym, jak obserwacja Ziemi z kosmosu może pomagać w monitorowaniu zmian klimatu, ekstremalnych zjawisk pogodowych, powodzi, suszy i topnienia lodu. Czy AI będzie w stanie przewidzieć konkretną katastrofę klimatyczną?

🧠 Prof. David Rolnick z McGill University w Montrealu mówi z kolei o tym, dlaczego sztuczna inteligencja wykorzystywana w badaniach nad klimatem często jest zupełnie inna niż ta, o której najgłośniej w mediach. To nie zawsze ogromne modele językowe pochłaniające wielkie ilości energii. Czasem to znacznie mniejsze algorytmy, które pomagają optymalizować transport, energetykę, przemysł i rolnictwo.

🎬 W „Rubryce aktualnościowej” zaglądamy też na zakończony niedawno Festiwal w Cannes. Michał Owerczuk, reżyser i twórca AI, opowiada, jak sztuczna inteligencja coraz mocniej wchodzi do świata filmu i jak zmienia się stosunek Hollywood do tej technologii.

💻 A Mateusz Chrobok opowie o coraz ciemniejszej stronie AI: hakowaniu, cyberatakach i nowych narzędziach, które mogą przyspieszyć działania przestępców oraz grup powiązanych z państwami. Czy sztuczna inteligencja właśnie zmienia cyberbezpieczeństwo z wyścigu ludzi w wyścig maszyn? I kim jest dziś haker?

Goście:

🟢 Harmony Abayomi, twórca aplikacji Valor, student informatyki z Nigerii

🟢 prof. David Rolnick, informatyk z McGill University w Montrealu

🟢 Rafał Modrzewski, inżynier i przedsiębiorca, prezes ICEYE

🟢 Michał Owerczuk, reżyser, twórca AI i producent kreatywny

🟢 Mateusz Chrobok, ekspert ds. cyberbezpieczeństwa i AI, współautor „Rubryki aktualnościowej”

Lektorzy:

Dariusz Rosiak

Marcin Żyła

Krzysztof Tubilewicz

Partnerem tego odcinka jest Kulczyk Investments

Rozkład jazdy: 

(02:09) David Attenborough i największe zagrożenie naszych czasów

(05:00) Harmony Abayomi: Czy AI może pomóc rolnikom w Afryce?

(13:10) Prof. David Rolnick: AI dla klimatu to niekoniecznie ChatGPT

(28:59) Rafał Modrzewski i ICEYE: klimat widziany z kosmosu

(37:01) Michał Owerczuk: Jak Cannes i Hollywood pogodziło się z AI

(47:44) Mateusz Chrobok: hakowanie i AI w codziennym życiu

(1:06:13) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Kilkadziesiąt osób zginęło w izraelskich atakach w Libanie po tym, gdy premier Benjamin Netanjahu ogłosił intensyfikację działań przeciw Hezbollahowi. Według Tel Awiwu uderzono w ponad sto celów. Z kolei Hezbollah wysłał swoje drony nad północny Izrael, a Teheran zapowiedział „zdecydowane wsparcie” jego działań. Dziś Izrael ogłosił również, że w mieście Gaza został zabity przywódca wojskowego skrzydła Hamasu. Ta eskalacja oddala i tak niepewną perspektywę porozumienia amerykańsko-irańskiego, które Donald Trump regularnie obiecuje, równocześnie nakazując kolejne naloty na Iran. Tymczasem w Europie, Kanadzie i Australii komentuje się zachowanie ministra bezpieczeństwa narodowego Izraela Itamara Ben-Gwira, który poniżał zatrzymanych aktywistów z płynącej w kierunku Strefy Gazy tzw. Globalnej Flotylli Sumud. Zwolnieni z izraelskiego aresztu aktywiści mówią, że byli maltretowani; pojawiają się oskarżenia o tortury, którym Izrael zaprzecza.

Jakie konsekwencje – w Izraelu i na całym Bliskim Wschodzie – może mieć wznowienie wojny z Hezbollahem? Jak na brutalne potraktowanie aktywistów Globalnej Flotylli Sumud patrzy się w Izraelu? I czy słowa prezydenta tego kraju Icchaka Herzoga o „strasznym procesie brutalizacji” społeczeństwa znajdą w Izraelu oddźwięk?

Gość: Agnieszka Zagner z Jerozolimy

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

„Bez opowieści człowiek ledwo by wiedział, na jakim świecie się znajduje” – to zdanie z powieści bohatera dzisiejszego odcinka nie tylko trafnie zapowiada gatunek literacki, o jakim dziś będziemy rozmawiali, ale tłumaczy też, czym jest pisarstwo dla Tobiasa Wolffa.

Wolff wierzy w nieskrępowaną i wyzwalającą moc opowieści, a swoją wiarę realizuje w najbardziej namacalny sposób: pisząc opowiadania, powieści, ale też ucząc młodych ludzi pisania, choć akurat edukacja pisarza to skomplikowany temat, o którym również w „Raporcie o książkach” porozmawiamy.

Punktem wyjścia tej rozmowy jest wydanie powieści Tobiasa Wolffa pod tytułem „Stara szkoła”. Dariusz Rosiak porozmawia o niej i nie tylko o niej z tłumaczem i pisarzem, który już nie pierwszy raz przybliża tę postać polskiemu czytelnikowi i który nie pierwszy raz występuje w „Raporcie o książkach”.

Prowadzenie: Dariusz Rosiak

Gość: Krzysztof Umiński

Książka: Tobias Wolff „Stara szkoła” / przekład: Krzysztof Umiński / wydawnictwo Czarne

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Sekretarz stanu Marco Rubio powiedział, że Kuba stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych i szansa rozwiązania tego problemu metodami dyplomatycznymi nie jest wysoka. Rubio wypowiedział się dzień po tym, jak amerykańskie ministerstwo sprawiedliwości oskarżyło byłego prezydenta Kuby Raula Castro o zamordowanie czterech członków organizacji niosącej pomoc uchodźcom kubańskim w 1996 roku. Czy działania władz amerykańskich i słowa Rubio są zapowiedzią operacji militarnej na wyspie? Jak w takiej sytuacji zareagowałyby władze kubańskie i społeczeństwo kraju, który od lat przeżywa dramatyczny kryzys gospodarczy?

Już ponad 600 osób zaraziło się najnowszą odmianą wirusa Ebola, głównie w Demokratycznej Republice Konga, kilka przypadków zanotowano w Ugandzie. Około 140 zgonów wiąże się z pojawieniem się wirusa. Niedawno obecność zabójczego hantawirusa stwierdzono na holenderskim statku wycieczkowym. O czym mówią te przypadki i jak świat po pandemii koronawirusa broni się przed chorobami zakaźnymi?

Lacrosse wraca do programu Igrzysk Olimpijskich. Czym jest ta dyscyplina sportu i dlaczego rdzenne narody Kanady i USA, które ją wymyśliły i prawdopodobnie są w niej najlepsze na świecie, nie mogą wystawić własnej reprezentacji?

Setki Grenlandczyków protestowały przed nowo otwartym konsulatem amerykańskim w Nuuk przeciwko ingerencji Stanów Zjednoczonych w życie wyspy. Przez trzy dni na Grenlandii przebywał wysłannik prezydenta Trumpa, niektórzy politycy grenlandzcy odmówili spotkania z nim.

Premier Słowacji Robert Fico jako jedyny lider unijny uczestniczył w obchodach Dnia Zwycięstwa w Moskwie, ale też spotkał się wcześniej z prezydentem Zełenskim. Czy po upadku Orbána na Węgrzech to Słowacja będzie reprezentowała interesy Rosji w Unii?

Rozkład jazdy: 

(02:42) Mateusz Mazzini: Czy Trump szykuje atak na Kubę?

(30:16) Paweł Walewski: Ebola, hantawirus, skąd choroby zakaźne?

(1:00:31) Podziękowania

(1:07:30) Michał Banasiak: Czy reprezentacja Haudenosaunee zagra na Igrzyskach w LA?

(1:22:12) Piotr Szymański: Trump ciągle chce Grenlandii, Grenlandczycy nie chcą Trumpa

(1:40:39) Kacper Rękawek: Słowacja reprezentantem Rosji w UE?

(1:58:59) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Prezydent Rosji Putin powiedział w Pekinie, że stosunki rosyjsko-chińskie osiągnęły bezprecedensowo wysoki poziom, a przewodniczący ChRL Xi Jinping uznał, że oba kraje są na najwyższym poziomie pełnego strategicznego partnerstwa.

Niecały tydzień po wizycie prezydenta Trumpa Władimir Putin został przyjęty w Pekinie z pełnymi honorami; przywódcy podpisali ponad 20 umów handlowych i politycznych. Odnowiono plany budowy nowego gazociągu między Rosją a Chinami, choć jak dotąd nie ma szczegółów porozumienia.

Do czego oba państwa potrzebują siebie nawzajem? I czy wspólnie zamierzają przeciwstawić się potędze Stanów Zjednoczonych?

Gość: Michał Lubina

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Kim jest dziś krytyk literacki? Poławiaczem pereł? Drogowskazem? A może po prostu żarliwym czytelnikiem?

Po co nam dziś krytyka literacka, skoro każdy ma swoją rację, a czasy autorytetów objaśniających nam świat minęły bezpowrotnie? A może w krytyce literackiej nie chodzi wcale o racje, a jeszcze mniej o wydawanie jednoznacznych werdyktów, tylko o wielopłaszczyznową dyskusję, która zasila literaturę w nowe sensy i konteksty, pozwala książkom żyć długo i intensywnie, a także wzbogaca nasze codzienne rozumienie świata?

Jak myśleć, rozmawiać i pisać o książkach, by krytyka literacka nie była zakładniczką ani presji rynku, ani misji popularyzacji czytelnictwa? A w końcu – czy o książki warto się czasem pokłócić?

Odcinek „Raportu o książkach” poświęcony sensowi krytyki literackiej nieprzypadkowo pojawia się w tygodniu, w którym „Dziennik Literacki” świętuje swoje pierwsze urodziny.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Goście: Szymon Kloska, Anna Marchewka, Zofia Król

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Kwestia Tajwanu jest najważniejsza w stosunkach między Chinami a USA – powiedział prezydent Xi Jinping w trakcie szczytu z udziałem Donalda Trumpa w Pekinie. Amerykański prezydent zapowiada ograniczenie amerykańskiego deficytu w handlu z Chinami: Chiny mają kupować amerykańską ropę, samoloty, soję i wołowinę. Chinom zależy przede wszystkim na dostępie do amerykańskich czipów najnowszej generacji. Czy pekiński szczyt faktycznie przyniósł przełom w stosunkach chińsko-amerykańskich? Czy – jak sugeruje Trump – Chiny są gotowe wstrzymać dostawy sprzętu do Iranu? Kto wychodzi z tego spotkania wzmocniony politycznie?

Armenia po raz pierwszy w historii gościła liderów Unii Europejskiej. Co oznacza zwrot Erywania na Zachód i dlaczego to niedawne spotkanie w Erywaniu traktowane jest przez Rosję jako prowokacja?

Pięć krajów zrzeszonych w Europejskiej Unii Nadawców zbojkotowało finały festiwalu Eurowizji w Wiedniu w proteście przeciwko obecności Izraela. Protesty polityczne towarzyszą również obecności Izraela i Rosji na Biennale w Wenecji. Co daje bojkot imprez kulturalnych?

Pentagon ujawnia ponad 160 dokumentów dotyczących niezidentyfikowanych obiektów latających i niewyjaśnionych zjawisk powietrznych. Czy przybliża nas to do odpowiedzi na pytanie o istnienie życia pozaziemskiego?

Jak Finowie wychowują dzieci w kontakcie z naturą i jak budują miasta tak, by każdy obywatel mieszkał co najwyżej kilkaset metrów od terenów zielonych? I czy fińską praktykę uczenia dzieci w kontakcie z naturą można przenieść do Polski?

A także: kto oddaje i zabiera, czyli jak zdobyć i stracić nagrodę.

Rozkład jazdy: 

(02:47) Michał Bogusz: Xi i Trump w Pekinie: Tajwan w centrum rozmów

(22:02) Wojciech Górecki: Armenia zwraca się na Zachód

(40:04) Makbet już dostępny

(40:40) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Komu (odebrać) nagrodę

(47:16) Podziękowania

(53:54) Marcin Żyła: Fińska szkoła życia w naturze

(1:10:00) Bartek Chaciński: Eurowizja i Biennale: bojkot polityczny imprez kulturalnych

(1:31:30) Tomasz Rożek: Amerykanie ujawniają dokumenty o UFO

(1:55:33) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

🔵 Kto dziś prowadzi w wyścigu o sztuczną inteligencję? A może zwycięży nie ten, kto zbuduje najlepszy model, ale ten, kto zapewni prąd, wodę i infrastrukturę? I czy rewolucja, po miesiącach zachwytu i gigantycznych inwestycji, zaczyna właśnie łapać zadyszkę? Coraz częściej pojawiają się pytania o rosnące koszty, ograniczenia generatywnej AI i fizyczne granice dalszego rozwoju.

👨‍💼 W nowym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” sprawdzamy, co naprawdę napędza rewolucję AI. Nie tylko algorytmy, modele językowe i wielkie firmy technologiczne, ale także centra danych, sieci energetyczne i polityka państw. Na końcu (a może i na początku) są jednak zwykli ludzie, którzy coraz częściej zabierają głos i pytają: kto ponosi koszty tej rewolucji?

🏭 W New Brunswick w stanie New Jersey niedawno doszło do wielkiego protestu przeciwko planom budowy centrum danych. Zamiast zapowiadanego parku, obok szkoły podstawowej, miała powstać infrastruktura dla prywatnego kapitału. Dlaczego dla wielu mieszkańców ta sprawa stała się symbolem starcia Dawida z Goliatem? Czy wielkie firmy technologiczne mogą dziś bez pytania zaglądać nam w okna i decydować o tym, co znajdzie się w bliskim sąsiedztwie?

🌍 O globalnym wyścigu AI w rozmowie z Samem Winter-Levym z Carnegie Endowment for International Peace. Czy przewaga w sztucznej inteligencji zależy dziś bardziej od modeli, czy od państwowej strategii, energii i zdolności budowania infrastruktury? I czy świat AI naprawdę ogranicza się tylko do Doliny Krzemowej czy Pekinu?

🧠 Czy generatywna AI oparta na coraz większym skalowaniu danych jest jedyną możliwą drogą rozwoju? A może branża złapała zadyszkę i trzeba szukać także alternatywy? Czy świat wytrzyma koszty budowy centrów danych i coraz większe nakłady na energię?

💻 W „Rubryce aktualnościowej” o sztucznej inteligencji, która coraz częściej przestaje być wyborem, a staje się przymusem. Największe firmy po cichu instalują na naszych telefonach i komputerach programy AI, o których nie mamy nawet pojęcia. Czy za chwilę nikt już nas nie będzie pytał o jakąkolwiek zgodę w cyfrowym świecie?

Goście odcinka:

🟢 Ben Dziobek – aktywista i mieszkaniec New Brunswick w stanie New Jersey, jeden z liderów protestu przeciwko planom budowy centrum danych

🟢 Sam Winter-Levy – badacz z Carnegie Endowment for International Peace, zajmujący się technologią i stosunkami międzynarodowymi

🟢 Maciej Rudziński – praktyk AI i specjalista od neurokognitywistyki

🟢 Wojciech Darłowski – przedstawiciel firmy Beyond.pl, operatora infrastruktury AI i superkomputera F.I.N. w Poznaniu

🟢 Mateusz Chrobok – ekspert ds. cyberbezpieczeństwa i AI, współautor „Rubryki aktualnościowej” Prowadzenie: Adrian Bąk

Realizacja: Andrzej Bogucki

Lektorzy: Dariusz Rosiak, Marcin Żyła

Partnerem tego odcinka jest Kulczyk Investments

Rozkład jazdy: 

(02:03) Ben Dziobek: o protestach w sprawie centrum danych w New Jersey

(09:07) Zapowiedź reportażu o fabrykach AI w Poznaniu

(15:21) Sam Winter-Levy: kto wygrywa w wyścigu AI?

(44:10) Maciej Rudziński: czy AI złapała zadyszkę?

(1:15:36) Mateusz Chrobok: jak firmy potajemnie instalują nam AI?

(1:20:38) Zakończenie: zaproszenie na Podcast Roku - Inspiration Day!

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Ukraińskie służby antykorupcyjne postawiły zarzuty sześciu osobom podejrzanym o pranie pieniędzy przy okazji budowy luksusowego osiedla pod Kijowem. Wśród oskarżonych są były szef sztabu prezydenta Zełenskiego Andrij Jermak i były wicepremier Ołeksij Czernyszow.

Władimir Putin powiedział, że „operacja wojskowa” w Ukrainie „może zbliżać się do końca”. Miało to miejsce podczas wyciszonych w tym roku obchodów Dnia Zwycięstwa w Moskwie. W paradzie nie pokazano — jak to ma miejsce tradycyjnie — ciężkiego sprzętu bojowego. Było również mniej gości niż zwykle i mniej dziennikarzy.

W dniach obchodów święta Ukraina i Rosja w zasadzie przestrzegały rozejmu ogłoszonego wcześniej przez prezydenta Trumpa. Na froncie utrzymuje się pat, wojska rosyjskie dokonują powolnych postępów w trakcie natarcia w obwodzie donieckim oraz atakują infrastrukturę energetyczną i przemysłową Ukrainy. Ukraińcy skutecznie atakują cele infrastruktury paliwowej, od początku maja dokonują również ataków dronowych na Moskwę.

Ostatniej nocy wprowadzono ograniczenia dotyczące lotów na kilku lotniskach w Rosji, w tym w Moskwie — na lotniskach Wnukowo i Domodiedowo.

Czy rzeczywiście zbliża się przełom dyplomatyczny w wojnie? Jak Rosja radzi sobie z coraz większą presją gospodarczą wywołaną przez wojnę? Czy Putin zdecyduje się na kolejny pobór w związku z brakami żołnierzy na froncie?

Gość: Wojciech Konończuk

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Początek XVII wieku w Anglii. Katoliccy spiskowcy podkładają trzy tony prochu w piwnicach Westminsteru w przeddzień inauguracji Parlamentu. Chcą zabić nowego króla Jakuba i powrotu starej wiary w Anglii. Plan zostaje udaremniony, spiskowcy powieszeni, przez wiele miesięcy tą sprawą żyje Londyn. Jakub I od dawna ma obsesję na punkcie walki z czarownicami, satanizmem, magią, wywoływaniem duchów. Pisze nawet na ten temat rozprawę pt. „Demonologia”. William Shakespeare ze swoją trupą przechodzi pod mecenat króla i pisze sztukę, której celem propagandowym jest piętnowanie królobójstwa i czarów, a także popularyzacja mitu założycielskiego Stuartów, których przedstawiciel właśnie połączył Anglię i Szkocję w unii personalnej. Jednak „Makbet” to nie jest historyczny ani polityczny komentarz do współczesności. Ta sztuka to jeden z najbardziej skomplikowanych psychologicznie dramatów Shakespeare’a: opowieść o zbrodni, ambicji i opętaniu dwojga małżonków zniewolonych obietnicą, która prowadzi ich do katastrofy. To studium zbrodni, w której centrum stoi dwoje kochających się ludzi, z których żadne nie jest jednoznacznie złe. To tragedia męża, który osuwa się w zbrodnię i żony, która go do niej popycha. Shakespeare zadaje pytania o naturę zła, o granice determinizmu i wolności wyboru. Ta filmowa realizacja „Makbeta” jest hołdem złożonym tekstowi dramatu. To on stanowi podstawę inscenizacji i determinuje jej formę. Widz uczestniczy w performatywnym czytaniu sztuki, aktorzy są przekazicielami myśli i poezji Szekspira, słowa – ich treść, rytm, brzmienie – tworzą fundament spektaklu. Oryginalna przestrzeń dźwiękowa buduje napięcie i nastrój, wyodrębnione ze scenicznej ciemności postaci przenoszą widza w świat Szekspirowskiego dramatu. Opis na podstawie wstępu i komentarza Anny Cetery-Włodarczyk w: William Shakespeare, „Makbet”, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2022. Przekład - Piotr Kamiński Redakcja naukowa przekładu – Profesor Anna Cetera-WłodarczykKrzysztof Stelmaszyk – Makbet Małgorzata Zajączkowska – Lady Makbet Andrzej Grabowski – StarzecMateusz Rusin – Posłaniec, Zjawa, Malcolm, Seyton, MacduffProducent - Dariusz RosiakReżyseria – Paweł ZiemilskiZdjęcia – Mateusz Wajda PSCMontaż – Filip DziubaMuzyka - José Manuel Albán JuárezOperatorzy kamer - Krzysztof Mieszkowski, Mateusz WajdaAsystenci kamery – Jakub Turek, Maksymilian Łobaczewski, Tobiasz RomaszkanOświetlacze – Dariusz Nidziński, Paweł PiernikDźwięk – Krzysztof SalawaUdźwiękowienie – Kris Wawrzak Korekcja barwna – Magdalena Nizel Grafika – Marta KacprzakWspółpraca na planie – Agata Chodyra, Zuzanna RosiakSprzęt zdjęciowy – MX35 Camera RentalDziękujemy marce Cocciné za wsparcie finansowe spektaklu.Właścicielem praw do obrazu i dźwięku w tej realizacji jest Dariusz Rosiak. Odtwarzanie publiczne bez zezwolenia zabronione. © Dariusz RosiakRozdziały:

(02:20) Scena 2: Takie podszepty sił nadprzyrodzonych…

(03:55) Scena 3: Glamisem jesteś i Cawdorem. Będziesz…

(09:30) Scena 4: Gdyby się mogło stać – i na tym koniec…

(16:04) Scena 5: Czy mnie wzrok myli, czy to nagi sztylet…

(19:30) Scena 6: Co ich upiło, to mnie pokrzepiło…

(26:10) Scena 7: Przez siedemdziesiąt lat, które pamiętam…

(28:14) Scena 8: Nie powiesz, że to ja! Kto z was to zrobił…

(31:50) Scena 9: Kciuk mnie swędzi, wniosek z tego…

(36:10) Scena 10: Odkąd Jego Królewska Mość wyruszył w pole…

(40:48) Scena 11: Jak tam królowa, gadaj…

(42:58) Scena 12: Seyton! A, jesteś. Czego, durniu mleczny…

(45:38) Scena 13: Ten las przed nami – tak! To Las Birnamski…

(46:40) Scena 14: Sztandary nasze wywiesić na murach…

(51:24) Scena 15: Nie mam jak uciec, do pala przykuty…

(54:35) Scena 16: Chwała ci, Królu, bo dziś jesteś królem…